{"id":851427,"date":"2026-05-09T14:17:53","date_gmt":"2026-05-09T10:17:53","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=851427"},"modified":"2026-05-09T14:17:53","modified_gmt":"2026-05-09T10:17:53","slug":"fasizm-uz%c9%99rind%c9%99-q%c9%99l%c9%99b%c9%99d%c9%99-az%c9%99rbaycan-qadinlarinin-%c9%99v%c9%99zedilm%c9%99z-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=851427","title":{"rendered":"Fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zedilm\u0259z rolu"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin odlu-alovlu ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi z\u0259nginliyi v\u0259 n\u0259cibliyi, c\u0259sar\u0259t v\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fc, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ruhun n\u00fcmun\u0259sidir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>May\u0131n 9-da ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 xalqlar\u0131n\u0131n milyonlarla o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00f6zl\u0259rini layiqinc\u0259 v\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla n\u00fcmayi\u015f etdirdikl\u0259ri \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin bitm\u0259sinin 81 ili tamam olur. Fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Sovet xalq\u0131 inan\u0131lmaz dayan\u0131ql\u0131q v\u0259 c\u0259sar\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn Sovet \u0130ttifaq\u0131nda oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r ba\u015flad\u0131. 16 ya\u015fdan 50 ya\u015fad\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015flar h\u0259rbi haz\u0131rl\u0131\u011fa c\u0259lb olundular. Komsomol t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1941-ci ild\u0259 respublikada 15 min tibb bac\u0131s\u0131 v\u0259 sanitar d\u0259st\u0259, 750 rabit\u0259\u00e7i, 1500 s\u00fcr\u00fcc\u00fc yeti\u015fdirildi. 1941-ci ild\u0259 3,4 milyon \u0259halisi olan Az\u0259rbaycandan 10 min qad\u0131n daxil olmaqla 681 min n\u0259f\u0259r V\u0259t\u0259nini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259bh\u0259y\u0259 yolland\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259sar\u0259tli o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nan Leninqradda, Moskva, Stalinqrad, Kursk, Brest qalas\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda q\u0259hr\u0259mancas\u0131na vuru\u015fdular, Qafqaz\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdil\u0259r, Rusiya, Ukrayna, Belarus, Moldova, Baltikyan\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin azad edilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etdil\u0259r. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 qad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi ixtisaslara yiy\u0259l\u0259nmi\u015fdil\u0259r. Onlar t\u0259yyar\u0259l\u0259ri, tanklar\u0131 idar\u0259 edirdil\u0259r, pulemyot\u00e7u, top\u00e7u v\u0259 snayper olurdular. Sanitar xidm\u0259t, rabit\u0259, \u0259ks-hava m\u00fcdafi\u0259si, h\u0259rbi magistral yollarda n\u0259qliyyat n\u0259zar\u0259ti kimi xidm\u0259tl\u0259r \u0259sas\u0259n qad\u0131nlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilirdi. Onlar neft buruqlar\u0131nda, d\u0259zgahlar\u0131n, traktor s\u00fckanlar\u0131n\u0131n arxas\u0131nda, d\u0259mir yollar\u0131nda ki\u015fil\u0259ri \u0259v\u0259z edirdil\u0259r. Kursk k\u0259nar\u0131ndak\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 h\u0259rbi \u015f\u00fcca\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259n Z\u00fcleyxa Seyidm\u0259mm\u0259dova, A.V.Luna\u00e7arski ad\u0131na D\u00f6vl\u0259t Teatr S\u0259n\u0259ti \u0130nstitutunun birinci kurs t\u0259l\u0259b\u0259si, 17 ya\u015fl\u0131 g\u00f6z\u0259l v\u0259 istedadl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131z\u0131, Volxov c\u0259bh\u0259si snayperinin g\u00fcll\u0259l\u0259rini d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 d\u0259qiq z\u0259rb\u0259l\u0259rl\u0259 endir\u0259n v\u0259 tarix\u0259 ilk az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131n snayper kimi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Ziba Q\u0259niyeva, d\u0259niz \u00fcz\u0259rind\u0259 ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u015f\u00fcca\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k f\u0259rql\u0259n\u0259n \u015e\u00f6vk\u0259t S\u0259limova v\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 q\u0259hr\u0259man Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u00f6z c\u0259sar\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 xalqlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, m\u0259n\u0259vi birliyinin v\u0259 dostlu\u011funun s\u0259rt s\u0131naq yeri idi. V\u0259t\u0259n u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rd\u0259n olan qad\u0131nlar m\u00fcharib\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259rini d\u0259f ed\u0259r\u0259k q\u0259hr\u0259mancas\u0131na vuru\u015fdular v\u0259 Berlind\u0259 Reyxstaq\u0131n divarlar\u0131na \u00f6z imzalar\u0131n\u0131 atd\u0131lar. Onlar\u0131n aras\u0131nda Katyu\u015fa Mixaylova, Antonina Ognenko, Nazxan\u0131m S\u0259f\u0259rova, Yekaterina Yer\u015fova, \u015e\u0259fiq\u0259 \u018fhm\u0259dova, Simruk Hac\u0131yeva, Pakiza Manafova, Z\u00fcleyxa Rzayeva, \u015e\u0259fiq\u0259 \u018fh\u0259dova, M\u0259din\u0259 Ahm\u0259dova kimi v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r qad\u0131nlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 h\u0259rbi tibb sah\u0259si Az\u0259rbaycanda da inki\u015faf etmi\u015fdi. Bak\u0131da a\u00e7\u0131lan Tibbi M\u0259hsullar Zavodu tibbi l\u0259vazimatlar v\u0259 d\u0259rmanlar istehsal edirdi. Az\u0259rbaycanda 440 mind\u0259n \u00e7ox yaral\u0131n\u0131n sa\u011fald\u0131\u011f\u0131 76 hospital t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdu. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259kim v\u0259 tibb bac\u0131lar\u0131 h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rd\u0259 yaral\u0131lara tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Sanitar t\u0259limat\u00e7\u0131 M\u0259din\u0259 \u018fhm\u0259dova \u0130taliyada, B\u00f6y\u00fckxan\u0131m Ba\u011f\u0131rova, X\u0259dic\u0259 L\u0259tifova, Firuz\u0259 F\u0259t\u0259liyeva, \u018fsm\u0259r H\u0259s\u0259nova is\u0259 Kr\u0131mda partizan d\u0259st\u0259sind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Kapitan \u015eura \u018flizad\u0259 x\u0259st\u0259xana g\u0259misind\u0259, daha sonra d\u0259niz piyadalar\u0131 briqadas\u0131nda xidm\u0259t ke\u00e7mi\u015f, Kr\u0131m, Odessa, Sevastopol u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 yaponlara qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdi. Tibbi xidm\u0259tin kapitanlar\u0131 S\u0259lim\u0259 \u018flizad\u0259, Q\u00f6n\u00e7\u0259 Qarag\u00f6zova, Reyhan Qas\u0131mova, tibb xidm\u0259tinin ba\u015f leytenantlar\u0131 Maya Bayramova, N\u0259cib\u0259 M\u0259mm\u0259dova, Tahir\u0259 F\u0259ttaxova, tibb xidm\u0259tinin leytenantlar\u0131 R\u00fcbab\u0259 \u018fhm\u0259dova, Z\u0259rif\u0259 Camalbekova, Z\u00fcleyxa \u0130smay\u0131lova, Aliy\u0259 Ta\u011f\u0131zad\u0259, tibb xidm\u0259tinin ki\u00e7ik leytenantlar\u0131 C\u0259nn\u0259t Kaz\u0131mova, L\u0259taf\u0259t M\u0259mm\u0259dova, Ziny\u0259t M\u0259mm\u0259dova, Dilb\u0259r T\u0259hm\u0259zb\u0259yova orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif olunmu\u015fdular.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Bak\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sas neft hasil ed\u0259n, h\u0259m\u00e7inin neft\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259lim m\u0259rk\u0259zi v\u0259 neft avadanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n istehsal\u00e7\u0131s\u0131 idi. M\u00fcharib\u0259nin ba\u015flamas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n neft s\u0259nayesi h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 uy\u011fun formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. M\u00fcharib\u0259nin ilk 8 ay\u0131nda neft s\u0259nayesin\u0259 11 min qad\u0131n, eyni zamanda, bir \u00e7ox o\u011flan v\u0259 q\u0131z g\u0259ldi. \u018fsas m\u0259qs\u0259d onlar\u0131 \u00e7\u0259tin pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131lan neft\u00e7i pe\u015f\u0259sinin inc\u0259likl\u0259rin\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259k idi. C\u0259bh\u0259y\u0259 ged\u0259n ata, qarda\u015f v\u0259 \u0259rl\u0259rini \u0259v\u0259z ed\u0259n qad\u0131nlar texnikan\u0131 u\u011furla m\u0259nims\u0259y\u0259r\u0259k \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Andreyeva ad\u0131na Neft Emal\u0131 Zavodunda qad\u0131n i\u015f\u00e7il\u0259rin say\u0131 \u00fc\u00e7 qat artm\u0131\u015fd\u0131. Kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259ni v\u0259 c\u0259bh\u0259ni k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Kolxozlarda \u0259sas \u0259m\u0259k y\u00fck\u00fc qad\u0131nlar\u0131n \u00e7iyinl\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Onlar q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 traktor\u00e7u, kombayn\u00e7\u0131 v\u0259 s. ixtisaslara yiy\u0259l\u0259nirdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r ke\u00e7ir, n\u0259sill\u0259r d\u0259yi\u015fir. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si veteranlar\u0131n\u0131n n\u0259v\u0259-n\u0259tic\u0259l\u0259ri art\u0131q b\u00f6y\u00fcy\u00fcbl\u0259r. Ancaq V\u0259t\u0259nini qoruyan v\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 s\u00fclh v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik u\u011frunda canlar\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck v\u0259 c\u0259sur igidliyi xalq\u0131n yadda\u015f\u0131ndan he\u00e7 vaxt silinm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Sevinc Azadi, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin odlu-alovlu ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi z\u0259nginliyi v\u0259 n\u0259cibliyi, c\u0259sar\u0259t v\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fc, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ruhun n\u00fcmun\u0259sidir May\u0131n 9-da ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 xalqlar\u0131n\u0131n milyonlarla o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00f6zl\u0259rini layiqinc\u0259 v\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla n\u00fcmayi\u015f etdirdikl\u0259ri \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin bitm\u0259sinin 81 ili tamam olur. Fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Sovet xalq\u0131 inan\u0131lmaz dayan\u0131ql\u0131q v\u0259 c\u0259sar\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn Sovet \u0130ttifaq\u0131nda oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda da v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r ba\u015flad\u0131. 16 ya\u015fdan 50 ya\u015fad\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015flar h\u0259rbi haz\u0131rl\u0131\u011fa c\u0259lb olundular. Komsomol t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1941-ci ild\u0259 respublikada 15 min tibb bac\u0131s\u0131 v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":851428,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/271f1770168362848938239271210686670.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin odlu-alovlu ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi z\u0259nginliyi v\u0259 n\u0259cibliyi, c\u0259sar\u0259t v\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fc, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ruhun n\u00fcmun\u0259sidir May\u0131n 9-da ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 xalqlar\u0131n\u0131n milyonlarla o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00f6zl\u0259rini layiqinc\u0259 v\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla n\u00fcmayi\u015f etdirdikl\u0259ri \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin bitm\u0259sinin 81 ili tamam olur. Fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Sovet xalq\u0131 inan\u0131lmaz dayan\u0131ql\u0131q v\u0259 c\u0259sar\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851427"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=851427"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":851429,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851427\/revisions\/851429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/851428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=851427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=851427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=851427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}