{"id":851819,"date":"2026-05-12T15:11:35","date_gmt":"2026-05-12T11:11:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=851819"},"modified":"2026-05-12T15:11:35","modified_gmt":"2026-05-12T11:11:35","slug":"ust-az%c9%99rbaycanda-hantavirusa-dair-m%c9%99lumat-yaydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=851819","title":{"rendered":"\u00dcST Az\u0259rbaycanda hantavirusa dair m\u0259lumat yayd\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Haz\u0131rda hantavirusun yay\u0131lma riski a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) Az\u0259rbaycandak\u0131 N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dcST Beyn\u0259lxalq S\u0259hiyy\u0259 Qaydalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 s\u00fcr\u0259tli cavab t\u0259dbirl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u018fsas diqq\u0259t x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259sin\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 v\u0259 virusun daha da yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259lib:<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsanlar ad\u0259t\u0259n hantavirusa yoluxmu\u015f g\u0259miricil\u0259rl\u0259 t\u0259mas n\u0259tic\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 onlar\u0131n sidiyi, n\u0259cisi v\u0259 ya t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi vasit\u0259sil\u0259 yoluxurlar. B\u0259z\u0259n \u00e7irkl\u0259nmi\u015f tozun n\u0259f\u0259s\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si d\u0259 infeksiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Nadir hallarda g\u0259mirici di\u015fl\u0259m\u0259l\u0259ri d\u0259 virusu \u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r. Qapal\u0131 v\u0259 ya yax\u015f\u0131 havaland\u0131r\u0131lmayan yerl\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, \u0259kin\u00e7ilik, me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259ri v\u0259 ya g\u0259miricil\u0259rin oldu\u011fu yerl\u0259rd\u0259 qalmaq yoluxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn risk faktoru da\u015f\u0131y\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Virusun insandan insana yoluxma hal\u0131 \u00e7ox nadirdir v\u0259 yaln\u0131z Amerikada rast g\u0259lin\u0259n Andes virus il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bel\u0259 yoluxmalar ba\u015f verdikd\u0259, ad\u0259t\u0259n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri v\u0259 ya partnyorlar aras\u0131nda, x\u00fcsusil\u0259 x\u0259st\u0259liyin erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 yax\u0131n t\u0259mas zaman\u0131 olur.<\/p>\n<p>\u00dcST g\u0259mid\u0259 olan v\u0259t\u0259nda\u015flara g\u00f6r\u0259 12 \u00f6lk\u0259ni m\u0259lumatland\u0131r\u0131b. Bura Kanada, Danimarka, Almaniya, Niderland, Yeni Zelandiya, M\u00fcq\u0259dd\u0259s Kitts v\u0259 Nevis, Sinqapur, \u0130sve\u00e7, \u0130sve\u00e7r\u0259, T\u00fcrkiy\u0259, B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 AB\u015e daxildir.<\/p>\n<p>Qurum C\u0259nubi Afrika il\u0259 \u0259laq\u0259li bir t\u0259yyar\u0259 reysind\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin izl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yard\u0131m g\u00f6st\u0259rir: \u201cBeyn\u0259lxalq t\u0259mas \u00fczr\u0259 izl\u0259nm\u0259 davam edir. S\u0259rni\u015finl\u0259r m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 onlarda h\u0259r hans\u0131 simptom yaranarsa, m\u0259lumat verm\u0259l\u0259ri ist\u0259nilib\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcST \u015f\u00fcbh\u0259li hallar\u0131n test, m\u00fcalic\u0259 v\u0259 laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259, izolyasiya vasit\u0259sil\u0259 tez m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 idar\u0259 olunmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131b: \u201c\u00dcST h\u0259m\u00e7inin, bu tip viruslar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan Argentina il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir ki, v\u0259ziyy\u0259ti daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u00fcn v\u0259 cavab t\u0259dbirl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirsin\u201d.<\/p>\n<p>Bu virusun diaqnozu \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycanda laboratoriya imkanlar\u0131 varm\u0131?<\/p>\n<p>O da bildirilib ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259m insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 heyvan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 laboratoriyalar\u0131nda hantavirusun PCR \u00fcsulu il\u0259 yoxlan\u0131lmas\u0131 imkan\u0131 m\u00f6vcuddur: \u201c\u00dcST h\u0259m\u00e7inin, Andes virusu \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 testl\u0259rin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Avropa \u00fczr\u0259 laboratoriyalarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir.<\/p>\n<p>Laz\u0131m g\u0259ls\u0259, n\u00fcmun\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259m\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 \u00dcST-nin ixtisasla\u015fm\u0131\u015f referans laboratoriyalar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259 bil\u0259r. \u00dcST yax\u0131n zamanda region \u00fczr\u0259 test prosesl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yenil\u0259nmi\u015f laboratoriya t\u0259limatlar\u0131n\u0131 yay\u0131mlayacaq\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcST \u00fcmumi qlobal riski a\u015fa\u011f\u0131 hesab edir: \u201cG\u0259mid\u0259 olan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 risk orta s\u0259viyy\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Hantavirus asanl\u0131qla yay\u0131lm\u0131r. Virus ad\u0259t\u0259n g\u0259miricil\u0259rd\u0259n insanlara ke\u00e7ir v\u0259 insandan insana yoluxma \u00e7ox nadir hallarda ba\u015f verir. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 h\u0259r il minl\u0259rl\u0259 yoluxma hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r, lakin bu r\u0259q\u0259m d\u00fcnya \u0259halisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck say\u0131lm\u0131r.<\/p>\n<p>G\u0259mil\u0259rd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259t riski azaltmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 diqq\u0259tl\u0259 idar\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda hantavirus \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 vaksin, n\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi antiviral m\u00fcalic\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcalic\u0259 \u0259sas\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 a\u011fciy\u0259r, \u00fcr\u0259k v\u0259 ya b\u00f6yr\u0259kl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lir. Erk\u0259n tibbi yard\u0131m almaq n\u0259tic\u0259l\u0259ri yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259r. \u0130nsanlar t\u0259sdiql\u0259nm\u0259mi\u015f m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131na g\u00fcv\u0259nm\u0259m\u0259lidirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki bunlar d\u00fczg\u00fcn tibbi yard\u0131m\u0131n gecikm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u018fg\u0259r virusa m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fczs\u0259, m\u0259sl\u0259h\u0259t almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yerli s\u0259hiyy\u0259 qurumuna m\u00fcraci\u0259t edin\u201d, &#8211; \u00dcST-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259n bildirilib.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar hans\u0131 simptomlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rhal tibbi yard\u0131m almal\u0131d\u0131rlar?<\/p>\n<p>Simptomlar ad\u0259t\u0259n virusa m\u0259ruz qald\u0131qdan sonra bir il\u0259 s\u0259kkiz h\u0259ft\u0259 aras\u0131nda ba\u015flay\u0131r. Yay\u011f\u0131n simptomlara q\u0131zd\u0131rma, yor\u011funluq, n\u0259f\u0259s alma \u00e7\u0259tinliyi (tez bir zamanda a\u011f\u0131rla\u015fa bil\u0259r) daxildir. Dig\u0259r m\u00fcmk\u00fcn simptomlara is\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, qar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, \u00fcr\u0259kbulanma v\u0259 ya qusma faktorlar\u0131 daxildir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsanlar g\u00fcnd\u0259lik normal f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 davam etsinl\u0259r. \u0130ctimai s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etsinl\u0259r v\u0259 m\u0259lumat\u0131 etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n al\u0131nlar. H\u0259m\u00e7inin \u015fayi\u0259l\u0259r v\u0259 ya t\u0259sdiql\u0259nm\u0259mi\u015f m\u0259lumatlar yaymas\u0131nlar\u201d, &#8211; \u00dcST-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin m\u0259lumat\u0131nda deyilir.<\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda hantavirus infeksiyas\u0131na \u015f\u00fcbh\u0259li v\u0259 ya t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f yoluxma hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Nazirlikd\u0259n qeyd edilib ki, hantavirus Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn endemik hesab olunmur v\u0259 m\u00f6vcud epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t virusun yay\u0131lma riskinin a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, hantavirusa ilk yoluxma simptomlar\u0131 g\u0259mi s\u0259yah\u0259tind\u0259 olan Niderlanddan olan ya\u015fl\u0131 bir c\u00fctl\u00fckd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 onlar indiy\u0259 kimi h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259n \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r aras\u0131ndad\u0131r. Buna baxmayaraq, ilkin yoluxman\u0131n harada ba\u015f verdiyi h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259yib.\/yenisabah\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131rda hantavirusun yay\u0131lma riski a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) Az\u0259rbaycandak\u0131 N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi m\u0259lumat yay\u0131b. \u00dcST Beyn\u0259lxalq S\u0259hiyy\u0259 Qaydalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 s\u00fcr\u0259tli cavab t\u0259dbirl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u018fsas diqq\u0259t x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259sin\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 v\u0259 virusun daha da yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259lib: \u201c\u0130nsanlar ad\u0259t\u0259n hantavirusa yoluxmu\u015f g\u0259miricil\u0259rl\u0259 t\u0259mas n\u0259tic\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 onlar\u0131n sidiyi, n\u0259cisi v\u0259 ya t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi vasit\u0259sil\u0259 yoluxurlar. B\u0259z\u0259n \u00e7irkl\u0259nmi\u015f tozun n\u0259f\u0259s\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si d\u0259 infeksiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Nadir hallarda g\u0259mirici di\u015fl\u0259m\u0259l\u0259ri d\u0259 virusu \u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r. Qapal\u0131 v\u0259 ya yax\u015f\u0131 havaland\u0131r\u0131lmayan yerl\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, \u0259kin\u00e7ilik, me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259ri v\u0259 ya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":851820,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05.jpg",750,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05.jpg",750,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05.jpg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05.jpg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05.jpg",750,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/33892c6f9785f9e8f34301615befea05.jpg",750,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"Haz\u0131rda hantavirusun yay\u0131lma riski a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) Az\u0259rbaycandak\u0131 N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi m\u0259lumat yay\u0131b. \u00dcST Beyn\u0259lxalq S\u0259hiyy\u0259 Qaydalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 s\u00fcr\u0259tli cavab t\u0259dbirl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u018fsas diqq\u0259t x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259sin\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 v\u0259 virusun daha da yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259lib: \u201c\u0130nsanlar ad\u0259t\u0259n hantavirusa yoluxmu\u015f g\u0259miricil\u0259rl\u0259 t\u0259mas n\u0259tic\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 onlar\u0131n sidiyi, n\u0259cisi v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851819"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=851819"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":851821,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851819\/revisions\/851821"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/851820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=851819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=851819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=851819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}