{"id":852082,"date":"2026-05-14T17:55:56","date_gmt":"2026-05-14T13:55:56","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=852082"},"modified":"2026-05-14T17:55:56","modified_gmt":"2026-05-14T13:55:56","slug":"30-illik-diplomatik-riyakarliq-iflas-etdi-ilham-%c9%99liyev-minsk-qrupunun-olum-hokmunu-nec%c9%99-imzaladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=852082","title":{"rendered":"30 illik diplomatik riyakarl\u0131q iflas etdi: \u0130lham \u018fliyev Minsk Qrupunun &#8220;\u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc&#8221;n\u00fc nec\u0259 imzalad\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>XX \u0259srin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin \u201cs\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli\u201d m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f AT\u018fT-in Minsk qrupu 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 beyn\u0259lxalq diplomatiyan\u0131n \u0259n u\u011fursuz institutlar\u0131ndan biri kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/strong><\/p>\n<p>Formal olaraq vasit\u0259\u00e7ilik missiyas\u0131 da\u015f\u0131yan bu mexanizm \u0259slind\u0259 status-kvonun qorunmas\u0131na, i\u015f\u011fal\u0131n uzad\u0131lmas\u0131na v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ilhaq siyas\u0259tinin legitiml\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n siyasi platformaya \u00e7evrilmi\u015fdi. Bu prosesl\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u00fczg\u00fcn anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi v\u0259 siyasi t\u0259r\u0259fin\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn selektiv t\u0259tbiqin\u0259, b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin geosiyasi maraqlar\u0131na v\u0259 Erm\u0259nistan daxilind\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f revan\u015fist ideoloji \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>1992-ci ild\u0259 yarad\u0131lan AT\u018fT-in Minsk qrupu formal olaraq m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259llini t\u0259min etm\u0259li idi. Qrupun h\u0259ms\u0259drl\u0259ri olan Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131, Rusiya v\u0259 Fransa h\u0259m BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin \u0259sas aktorlar\u0131 hesab olunurdu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/Y7mwsWOdDmqJeLbLgVoWlDfH9zRsvZmO8ZCq397k_1200.jpg\" alt=\"Y7mwsWOdDmqJeLbLgVoWlDfH9zRsvZmO8ZCq397k_1200.jpg (70 KB)\" width=\"700\" height=\"436\" \/><\/p>\n<p>Lakin bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti g\u00f6st\u0259rdi ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq yaln\u0131z siyasi maraqlarla uzla\u015fd\u0131\u011f\u0131 halda t\u0259tbiq edilir. 1993-c\u00fc ild\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n 822, 853, 874 v\u0259 884 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259l\u0259r Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n qeyd-\u015f\u0259rtsiz \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ets\u0259 d\u0259, h\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259rin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn real siyasi t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rilm\u0259di. \u018fksin\u0259, Minsk qrupu ill\u0259r boyu \u201ct\u0259r\u0259fl\u0259ri kompromis\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rmaq\u201d ad\u0131 alt\u0131nda i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 il\u0259 i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalan d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda s\u00fcni balans yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Bu is\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn fundamental prinsipl\u0259rinin \u2014 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 prinsipinin faktiki \u015f\u0259kild\u0259 relativl\u0259\u015fdirilm\u0259si idi.<\/p>\n<p><strong>\u201cM\u00fcnaqi\u015f\u0259nin H\u0259rbi H\u0259lli Yoxdur\u201d Tezisi:<\/strong><\/p>\n<p>Minsk qrupunun f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 \u0259n ciddi siyasi manipulyasiyalardan biri \u201cm\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi h\u0259lli yoxdur\u201d tezisi idi. Bu ifad\u0259 uzun ill\u0259r beyn\u0259lxalq diplomatik dair\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259krarland\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycana faktiki olaraq t\u0259slim\u00e7i s\u00fclh modeli q\u0259bul etdirm\u0259k c\u0259hdi kimi istifad\u0259 edildi.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 is\u0259 bu tezis i\u015f\u011fal fakt\u0131n\u0131 dondurmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki h\u0259rbi g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259n v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququ pozan t\u0259r\u0259f Erm\u0259nistan idi. Az\u0259rbaycan\u0131n is\u0259 BMT Nizamnam\u0259sinin 51-ci madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 h\u00fcququ m\u00f6vcud idi.<\/p>\n<p>Minsk qrupunun b\u0259zi n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u201c\u015eimali Qaraba\u011f\u201d kimi h\u00fcquqi v\u0259 tarixi \u0259sas\u0131 olmayan terminologiyadan istifad\u0259 etm\u0259si is\u0259 art\u0131q vasit\u0259\u00e7ilik neytrall\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131 idi. Bu c\u0259hdl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyini z\u0259ifl\u0259tm\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259razi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin\u0259 z\u0259min yaratmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. 30 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131, k\u0259ndl\u0259r yerl\u0259-yeksan edildi, m\u0259scidl\u0259r t\u0259hqir olundu, q\u0259biristanl\u0131qlar vandall\u0131\u011fa m\u0259ruz qald\u0131, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r talan edildi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar Minsk qrupunun g\u00f6zl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f verirdi. Buna baxmayaraq qanunsuz m\u0259skunla\u015fd\u0131rma siyas\u0259tin\u0259, i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 qeyri-qanuni iqtisadi f\u0259aliyy\u0259t\u0259, tarixi v\u0259 dini irsin m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 s cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 he\u00e7 bir ciddi beyn\u0259lxalq mexanizm i\u015f\u0259 sal\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131. Bu susqunluq beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 ikili standartlar\u0131n klassik n\u00fcmun\u0259si idi.<\/p>\n<p><strong>Erm\u0259nistan revan\u015fizmi v\u0259 Minsk qrupuna \u00fcmid:<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Erm\u0259nistan daxilind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 ke\u00e7mi\u015f xarici i\u015fl\u0259r naziri Vardan Oskanyan \u0259traf\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f siyasi-diplomatik \u00e7evr\u0259l\u0259r Minsk qrupunu revan\u015fist planlar\u0131n \u0259sas al\u0259ti hesab edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni diasporu, b\u0259zi h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar v\u0259 ke\u00e7mi\u015f diplomatlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, Minsk qrupu saxlan\u0131larsa, \u201cQaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si\u201d yenid\u0259n beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259liy\u0259 qaytar\u0131la bil\u0259r. Onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn n\u0259z\u0259ri konstruksiyas\u0131 m\u0259hz bu institutun m\u00f6vcudlu\u011funa ba\u011fl\u0131 idi.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Minsk qrupunun l\u0259\u011fvi yaln\u0131z Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan daxilind\u0259 revan\u015fist q\u00fcvv\u0259l\u0259rin strateji dayaqlar\u0131n\u0131n s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 dem\u0259k idi.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin Diplomatik Strategiyas\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259m siyasi, h\u0259m h\u00fcquqi, h\u0259m d\u0259 informasiya m\u00fcst\u0259visind\u0259 ard\u0131c\u0131l v\u0259 sistemli strategiya h\u0259yata ke\u00e7irdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u0259sas u\u011furlar\u0131ndan biri beyn\u0259lxalq h\u00fcququn mahiyy\u0259tini v\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin ikili standartlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 if\u015fa etm\u0259si idi. Bu siyasi x\u0259tt zamanla beyn\u0259lxalq reall\u0131\u011f\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n<p>2020-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq h\u00fcququ \u00f6z\u00fc t\u0259min etdi v\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n ill\u0259rl\u0259 icra olunmayan q\u0259tnam\u0259l\u0259rini faktiki olaraq yerin\u0259 yetirdi. Bel\u0259likl\u0259, Minsk qrupunun \u201calternativsiz vasit\u0259\u00e7i\u201d obraz\u0131 tamamil\u0259 da\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/%C4%B0LHAM%20ESGER.jpg\" alt=\"\u0130LHAM ESGER.jpg (246 KB)\" width=\"700\" height=\"402\" \/><\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, AT\u018fT-in Minsk qrupu diplomatik riyakarl\u0131\u011f\u0131n, ikili standartlar\u0131n siyasi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn simvollar\u0131ndan biri kimi tarixd\u0259 qalacaq. Az\u0259rbaycan is\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r tarixind\u0259 \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc h\u0259m h\u00fcquqi, h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi m\u00fcst\u0259vid\u0259 b\u0259rpa etmi\u015f d\u00f6vl\u0259t modeli kimi \u00f6yr\u0259nil\u0259c\u0259k.<strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/WhatsApp%20Image%202026-05-14%20at%2016.49.40%20%281%29.jpeg\" alt=\"WhatsApp Image 2026-05-14 at 16.49.40 (1).jpeg (38 KB)\" width=\"359\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p>Polad Mehdiyev<br \/>\nH\u00fcquq\u015f\u00fcnas-siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259srin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin \u201cs\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli\u201d m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f AT\u018fT-in Minsk qrupu 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 beyn\u0259lxalq diplomatiyan\u0131n \u0259n u\u011fursuz institutlar\u0131ndan biri kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Formal olaraq vasit\u0259\u00e7ilik missiyas\u0131 da\u015f\u0131yan bu mexanizm \u0259slind\u0259 status-kvonun qorunmas\u0131na, i\u015f\u011fal\u0131n uzad\u0131lmas\u0131na v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ilhaq siyas\u0259tinin legitiml\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n siyasi platformaya \u00e7evrilmi\u015fdi. Bu prosesl\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u00fczg\u00fcn anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi v\u0259 siyasi t\u0259r\u0259fin\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn selektiv t\u0259tbiqin\u0259, b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin geosiyasi maraqlar\u0131na v\u0259 Erm\u0259nistan daxilind\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f revan\u015fist ideoloji \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":852083,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4.jpg",756,472,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4.jpg",756,472,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4.jpg",756,472,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4-585x365.jpg",585,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4.jpg",756,472,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4.jpg",756,472,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/e225569b0d96a3995bef7bb05eb835d4.jpg",756,472,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"XX \u0259srin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin \u201cs\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli\u201d m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f AT\u018fT-in Minsk qrupu 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 beyn\u0259lxalq diplomatiyan\u0131n \u0259n u\u011fursuz institutlar\u0131ndan biri kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Formal olaraq vasit\u0259\u00e7ilik missiyas\u0131 da\u015f\u0131yan bu mexanizm \u0259slind\u0259 status-kvonun qorunmas\u0131na, i\u015f\u011fal\u0131n uzad\u0131lmas\u0131na v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ilhaq siyas\u0259tinin legitiml\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/852082"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=852082"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/852082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":852084,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/852082\/revisions\/852084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/852083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=852082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=852082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=852082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}