{"id":853397,"date":"2026-05-26T10:16:52","date_gmt":"2026-05-26T06:16:52","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=853397"},"modified":"2026-05-26T10:16:52","modified_gmt":"2026-05-26T06:16:52","slug":"x%c9%99b%c9%99rdarliq-hamil%c9%99likd%c9%99-gizl%c9%99dil%c9%99n-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99r-usagi-v%c9%99-anani-t%c9%99hluk%c9%99y%c9%99-atir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=853397","title":{"rendered":"X\u018fB\u018fRDARLIQ: Hamil\u0259likd\u0259 gizl\u0259dil\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r u\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 anan\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 at\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cHamil\u0259 qad\u0131nlar h\u0259kimin ilk q\u0259bulunda b\u00fct\u00fcn anamnezini, y\u0259ni ke\u00e7irdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259ri (u\u015faq infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r, k\u0259skin v\u0259 xronikl\u0259\u015fmi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r, nevroloji v\u0259 psixiki x\u0259st\u0259likl\u0259r, irsi x\u0259st\u0259likl\u0259r, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, hipertoniya, b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 s.) bar\u0259sind\u0259 detall\u0131 v\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verm\u0259lidirl\u0259r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Musavat.com<\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri \u201cSa\u011flam radio\u201dnun (93 FM) \u201cSa\u011flam s\u0259h\u0259r\u201d efirind\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, ginekoloq\u00a0<strong>Nigar Axundova<\/strong>\u00a0a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/EM-FOTO\/WhatsApp%20Image%202026-05-26%20at%2009.53.23%20%281%29.jpeg\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259zi hallarda hamil\u0259 qad\u0131nlar ke\u00e7irdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n gizl\u0259dir v\u0259 ya onlara \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259t vermirl\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cLakin hamil\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu hallar f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, arterial t\u0259zyiqi y\u00fcks\u0259k olan qad\u0131nlar onu art\u0131q hiss etmir v\u0259 buna hamil\u0259liyin ilk h\u0259ft\u0259l\u0259rind\u0259n n\u0259zar\u0259t edilm\u0259diyi t\u0259qdird\u0259 d\u00f6l\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259r\u0259k, inki\u015fafdan qalma, l\u0259ngim\u0259, d\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 ya erk\u0259n do\u011fu\u015f kimi hallara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Qad\u0131na is\u0259 preeklampsiya v\u0259 \u0259n ciddi a\u011f\u0131rla\u015fma olan eklampsiya, HELLP sindromu, ciftin erk\u0259n ayr\u0131lmas\u0131 v\u0259 qanaxma kimi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r vacib say\u0131lan m\u0259qam is\u0259 sidik yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ridir. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259r n\u0259zar\u0259tsiz qald\u0131qda d\u00f6l\u00fcn h\u0259m inki\u015faf\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, h\u0259m d\u0259 b\u0259tndaxili infeksiyaya s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 do\u011fulan u\u015faq neonatal sepsis kimi a\u011f\u0131rla\u015fma il\u0259 rastla\u015fa bil\u0259r. Qad\u0131nda bu xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r k\u0259skinl\u0259\u015fs\u0259, qan t\u0259zyiqinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, b\u0259d\u0259nd\u0259 \u015fi\u015fkinlik, sidikd\u0259 z\u00fclal\u0131n artmas\u0131 kimi a\u011f\u0131rla\u015fmalar ver\u0259 bil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 erk\u0259n do\u011fu\u015flara, d\u00fc\u015f\u00fckl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u018fn vacibi is\u0259 b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan hamil\u0259l\u0259r m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 uro-nefroloq h\u0259kimi t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcayin\u0259 olunmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssis-ekspert qeyd edib ki, psixo-nevroloji x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 d\u0259 m\u00fctl\u0259q n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir:<\/strong>\u00a0\u201cDepressiya v\u0259 dig\u0259r psixoloji pozulmalardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n b\u0259zi qad\u0131nlar hamil\u0259likd\u0259n \u00f6nc\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259 alm\u0131\u015f olur. Bu tip pozulmalar hamil\u0259likd\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r, n\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131la bil\u0259r. Bel\u0259 hallar da hamil\u0259liy\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259r\u0259k erk\u0259n v\u0259 ya gec d\u00fc\u015f\u00fckl\u0259r\u0259, vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l do\u011fu\u015flara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Anamnezind\u0259 hans\u0131sa bir tutmalar, epilepsiya tutmalar\u0131 olan qad\u0131nlar hamil\u0259likd\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi n\u0259zar\u0259td\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259kc\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri deyil, h\u0259tta h\u0259kim, mama-ginekoloq da m\u00fctl\u0259q qad\u0131na psixoloji d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259li, vaxt\u0131nda hamil\u0259ni nevroloqa g\u00f6nd\u0259rm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>Nigar Axundova bildirib ki, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozulmalar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qastrit, kolit, xolesistit hamil\u0259 qad\u0131na narahatl\u0131q ver\u0259 bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 erk\u0259n d\u00f6vrd\u0259, hamil\u0259lik toksikozu adlanan v\u0259 bulant\u0131, qusma v\u0259 q\u0259bizlik kimi f\u0259sadlar ola bil\u0259r. Lakin bu, normal hal kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir v\u0259 \u00e7ox vaxt he\u00e7 bir m\u00fcalic\u0259 t\u0259l\u0259b etmir. Amma \u0259g\u0259r qad\u0131nda g\u00fcn \u0259rzind\u0259 5-10 d\u0259f\u0259 \u00fcr\u0259k bulanmas\u0131 olursa, qusursa, i\u00e7diyi suyu bel\u0259 q\u0259bul ed\u0259 bilmirs\u0259, o art\u0131q a\u011f\u0131r toksikozdur v\u0259 evd\u0259 yox, yaln\u0131z stasionarda x\u00fcsusi n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Bu zaman d\u00f6l\u00fcn inki\u015fafdan qalmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, hamil\u0259 qad\u0131na da asidoz kimi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r v\u0259 qaraciy\u0259r-b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Mama-ginekoloq vur\u011fulay\u0131b ki, anemiya (qan azl\u0131\u011f\u0131) v\u0259 qan laxtalanmas\u0131 pozulmas\u0131 (irsi v\u0259 ya qazan\u0131lm\u0131\u015f), trombofiliya ciftin d\u00fczg\u00fcn formala\u015fmas\u0131na mane ola bil\u0259r, hamil\u0259lik itkisin\u0259 g\u0259tir\u0259r v\u0259 ya tromboz yarada bil\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cBu c\u00fcr riskl\u0259ri azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kim-hematoloqun da r\u0259yi vacibdir. Normal korreksiya apar\u0131ld\u0131qda he\u00e7 bir f\u0259sad g\u00f6zl\u0259nilmir. B\u00fct\u00fcn bu anemnestik hiss\u0259 \u00e7ox vacibdir, \u00e7\u00fcnki bizim c\u0259miyy\u0259td\u0259 qad\u0131nlar (ki\u015fil\u0259r d\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n) bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259ri gizl\u0259dir v\u0259 ya unudur. Bu m\u0259xfilik sonradan \u00e7ox ciddi problem yarad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, hans\u0131sa bir \u015fikay\u0259t varsa, internetd\u0259 onu ara\u015fd\u0131rmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l \u00f6z h\u0259kiminizin r\u0259yini \u00f6yr\u0259nin. Vaxt\u0131nda apar\u0131lan tibbi ara\u015fd\u0131rma, h\u0259yat xilas edir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 hamil\u0259 qad\u0131n v\u0259 onun h\u0259kimi \u00e7ox diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131r. X\u00fcsusi diqq\u0259t hamil\u0259nin ail\u0259sind\u0259n t\u0259l\u0259b olunur. Bilin ki, hamil\u0259lik \u00e7ox h\u0259ssas bir d\u00f6n\u0259mdir v\u0259 qad\u0131n\u0131n sinir sistemi d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif cavablar ver\u0259 bil\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlara ciddi yana\u015f\u0131n. \u201cBizd\u0259 d\u0259 bel\u0259 olub\u201d s\u00f6zl\u0259rini n\u0259 analar\u0131n, n\u0259 d\u0259 qay\u0131nanalar\u0131n s\u0259sl\u0259ndirm\u0259si do\u011fru deyil. Odur ki, \u0259ziz hamil\u0259l\u0259rimiz \u2013 hans\u0131sa bir narahatl\u0131q varsa, m\u00fctl\u0259q h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edin v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis t\u00f6vsiy\u0259si al\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cHamil\u0259 qad\u0131nlar h\u0259kimin ilk q\u0259bulunda b\u00fct\u00fcn anamnezini, y\u0259ni ke\u00e7irdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259ri (u\u015faq infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r, k\u0259skin v\u0259 xronikl\u0259\u015fmi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r, nevroloji v\u0259 psixiki x\u0259st\u0259likl\u0259r, irsi x\u0259st\u0259likl\u0259r, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, hipertoniya, b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 s.) bar\u0259sind\u0259 detall\u0131 v\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verm\u0259lidirl\u0259r\u201d. Musavat.com\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri \u201cSa\u011flam radio\u201dnun (93 FM) \u201cSa\u011flam s\u0259h\u0259r\u201d efirind\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, ginekoloq\u00a0Nigar Axundova\u00a0a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259zi hallarda hamil\u0259 qad\u0131nlar ke\u00e7irdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n gizl\u0259dir v\u0259 ya onlara \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259t vermirl\u0259r:\u00a0\u201cLakin hamil\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu hallar f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, arterial t\u0259zyiqi y\u00fcks\u0259k olan qad\u0131nlar onu art\u0131q&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":853398,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0174a9920450aaa41f1dcc99b2af8fcc.jpg",259,194,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cHamil\u0259 qad\u0131nlar h\u0259kimin ilk q\u0259bulunda b\u00fct\u00fcn anamnezini, y\u0259ni ke\u00e7irdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259ri (u\u015faq infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r, k\u0259skin v\u0259 xronikl\u0259\u015fmi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r, nevroloji v\u0259 psixiki x\u0259st\u0259likl\u0259r, irsi x\u0259st\u0259likl\u0259r, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, hipertoniya, b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 s.) bar\u0259sind\u0259 detall\u0131 v\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verm\u0259lidirl\u0259r\u201d. Musavat.com\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri \u201cSa\u011flam radio\u201dnun (93 FM) \u201cSa\u011flam s\u0259h\u0259r\u201d efirind\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, ginekoloq\u00a0Nigar Axundova\u00a0a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/853397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=853397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/853397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":853399,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/853397\/revisions\/853399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/853398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=853397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=853397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=853397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}