{"id":85353,"date":"2019-10-12T13:56:38","date_gmt":"2019-10-12T10:56:38","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=85353"},"modified":"2019-10-12T13:56:38","modified_gmt":"2019-10-12T10:56:38","slug":"qalstuk-aksessuardir-ya-x%c9%99st%c9%99lik-m%c9%99nb%c9%99yi-kisil%c9%99r%c9%99-x%c9%99b%c9%99rdarliq-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=85353","title":{"rendered":"Qalstuk aksessuard\u0131r, ya x\u0259st\u0259lik m\u0259nb\u0259yi? &#8211; Ki\u015fil\u0259r\u0259 X\u018fB\u018fRDARLIQ"},"content":{"rendered":"<p>Xan\u0131mlar kimi ki\u015fil\u0259r d\u0259 bir \u00e7ox aksessuarlardan istifad\u0259 edirl\u0259r. Bunlar\u0131n aras\u0131nda qalstuklar i\u015f h\u0259yat\u0131nda ki\u015fil\u0259rin vazge\u00e7ilm\u0259z aksessurlar\u0131ndan say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ancaq insanlar\u0131n \u0259ks\u0259ri bu aksessuar\u0131n bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r yarada bildiyind\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir. X\u00fcsusil\u0259 s\u0131x ba\u011flanan qalstuklar, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, damar s\u0131x\u0131lmalar\u0131, bo\u011faz\u00a0 x\u0259r\u00e7\u0259ngi kimi bir \u00e7ox ciddi probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> nevropotoloq Mehmet Yavuzun qalstukun hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir.<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00f6hk\u0259m ba\u011flanm\u0131\u015f qalstuk beyin-qan d\u00f6vran\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259dir. &#8220;Bu da ba\u015f gic\u0259ll\u0259nm\u0259l\u0259ri, damar tutulmalar\u0131 v\u0259 h\u0259tta bo\u011faz x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 kimi g\u0259tirib \u00e7\u0131xarda bilir. Uzun m\u00fcdd\u0259t istifad\u0259 olunan qalstuklar vaxt \u00f6td\u00fckc\u0259\u00a0 \u015fah damar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259yir v\u0259 damarda tutulmalar ba\u015f verir.\u00a0 70 ya\u015fda olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 daha \u00e7ox rast g\u0259linir. H\u0259tta onlarda iflic x\u0259st\u0259liyi riski d\u0259 daha \u00e7ox olur&#8221;.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis \u0259lav\u0259 edib ki, qalstuklar\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t s\u0131x baxlamaq sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rlidir. &#8220;\u0130\u015f h\u0259yat\u0131nda tez-tez qalstukdan istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r, ya onu \u00e7ox s\u0131x ba\u011flamamal\u0131, ya da vaxta\u015f\u0131r\u0131 \u00e7\u0131xartmal\u0131d\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Qalstuk n\u0259 zaman yarand\u0131? &#8211; Tarixi<\/strong><\/p>\n<p>1660-c\u0131 ild\u0259 Osmanl\u0131lar Avstriya ordusuna m\u0259\u011flub oldu\u011fu zaman Avstriya-Macar\u0131stan \u0130mperiyas\u0131 t\u0259rkibind\u0259 olan Xorvatiyadan (Kroatia) bir qrup \u0259sg\u0259r z\u0259f\u0259rin q\u0259hr\u0259manlar\u0131 olaraq Paris\u0259 apar\u0131ld\u0131lar v\u0259 kral\u0131n h\u00fczuruna \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131lar. Bu \u0259sg\u0259rl\u0259rin bo\u011fazlar\u0131na xan\u0131mlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259ngli d\u0259smallar ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131. \u018fsg\u0259rl\u0259r bu yayl\u0131qlara bax\u0131b \u00f6z ail\u0259l\u0259rini yada sal\u0131rd\u0131lar. Bu d\u0259smallar romal\u0131lar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u0259s tell\u0259rini isti saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn tax\u0131lan d\u0259smallara ox\u015fay\u0131rd\u0131. Kral \u00e7ox b\u0259y\u0259ndi v\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 krall\u0131q qalstuklar\u0131 taxan bir ordu qurdu.<\/p>\n<p>Qalstuk s\u00f6z\u00fc &#8220;kroat&#8221; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. \u00c7ox ke\u00e7mir ki, bu moda \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 s\u0131\u00e7ray\u0131r. H\u0259min vaxtlar qalstuklar o q\u0259d\u0259r m\u00f6hk\u0259m ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131 ki, insanlar boyunlar\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u0259rm\u0259d\u0259n \u0259trafa baxa bilmirdil\u0259r. Amma onlar q\u0131l\u0131nc z\u0259rb\u0259sind\u0259n boynu qoruyurdu. 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 qalstuklar bir az g\u00f6zd\u0259n d\u00fc\u015fs\u0259 d\u0259, 1970-ci ill\u0259rd\u0259 yenid\u0259n populyarl\u0131\u011f\u0131 artd\u0131.<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yay aylar\u0131nda\u00a0 ki\u015fil\u0259rin qalstuk taxmalar\u0131 qada\u011fan edilib.Yeniavaz.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xan\u0131mlar kimi ki\u015fil\u0259r d\u0259 bir \u00e7ox aksessuarlardan istifad\u0259 edirl\u0259r. Bunlar\u0131n aras\u0131nda qalstuklar i\u015f h\u0259yat\u0131nda ki\u015fil\u0259rin vazge\u00e7ilm\u0259z aksessurlar\u0131ndan say\u0131l\u0131r. Ancaq insanlar\u0131n \u0259ks\u0259ri bu aksessuar\u0131n bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r yarada bildiyind\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir. X\u00fcsusil\u0259 s\u0131x ba\u011flanan qalstuklar, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, damar s\u0131x\u0131lmalar\u0131, bo\u011faz\u00a0 x\u0259r\u00e7\u0259ngi kimi bir \u00e7ox ciddi probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir. ARANTV.AZ\u00a0 nevropotoloq Mehmet Yavuzun qalstukun hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00f6hk\u0259m ba\u011flanm\u0131\u015f qalstuk beyin-qan d\u00f6vran\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259dir. &#8220;Bu da ba\u015f gic\u0259ll\u0259nm\u0259l\u0259ri, damar tutulmalar\u0131 v\u0259 h\u0259tta bo\u011faz x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 kimi g\u0259tirib \u00e7\u0131xarda bilir. Uzun m\u00fcdd\u0259t istifad\u0259 olunan qalstuklar vaxt&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":85354,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/qalstuk_ziyan_001.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Xan\u0131mlar kimi ki\u015fil\u0259r d\u0259 bir \u00e7ox aksessuarlardan istifad\u0259 edirl\u0259r. Bunlar\u0131n aras\u0131nda qalstuklar i\u015f h\u0259yat\u0131nda ki\u015fil\u0259rin vazge\u00e7ilm\u0259z aksessurlar\u0131ndan say\u0131l\u0131r. Ancaq insanlar\u0131n \u0259ks\u0259ri bu aksessuar\u0131n bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r yarada bildiyind\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir. X\u00fcsusil\u0259 s\u0131x ba\u011flanan qalstuklar, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, damar s\u0131x\u0131lmalar\u0131, bo\u011faz\u00a0 x\u0259r\u00e7\u0259ngi kimi bir \u00e7ox ciddi probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir. ARANTV.AZ\u00a0 nevropotoloq Mehmet Yavuzun qalstukun hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85353"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85353"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85353\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/85354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}