{"id":854409,"date":"2026-06-05T09:47:20","date_gmt":"2026-06-05T05:47:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=854409"},"modified":"2026-06-05T09:47:20","modified_gmt":"2026-06-05T05:47:20","slug":"anomal-istil%c9%99r-g%c9%99lir-1200-dan-1600-a-q%c9%99d%c9%99r-col%c9%99-cixmayin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=854409","title":{"rendered":"Anomal istil\u0259r g\u0259lir \u2014 12:00-dan 16:00-a q\u0259d\u0259r \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xmay\u0131n!"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fc h\u0259l\u0259 tam ba\u015flamasa da, meteoroloqlar bu il temperaturun normadan y\u00fcks\u0259k olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 havalar\u0131n q\u0259fil istil\u0259\u015f\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bildirilir ki, anomal isti hava \u015f\u0259raiti g\u00fcnvurma v\u0259 istivurma hallar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. Bu is\u0259 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s y\u00fcks\u0259k temperaturun insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259siri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 bel\u0259 hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir?<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Demokrat.az-a dan\u0131\u015fan professor Adil Qeybulla bildirib ki, d\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri art\u0131q h\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259 hiss olunur v\u0259 insanlar yeni hava \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011funla\u015fma\u011fa m\u0259cburdurlar.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qlobal istil\u0259\u015fm\u0259nin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri insan f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259siridir:<\/p>\n<p>&#8220;S\u0259naye f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131, avtomobill\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131 v\u0259 atmosfer\u0259 at\u0131lan karbon qaz\u0131n\u0131n h\u0259cmi istixana effektini g\u00fccl\u0259ndirib. N\u0259tic\u0259d\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 orta temperatur y\u00fcks\u0259lir, buzlaqlar \u0259rir, okeanlar\u0131n s\u0259viyy\u0259si qalx\u0131r v\u0259 ekstremal hava hadis\u0259l\u0259ri daha tez-tez ba\u015f verir. Son ill\u0259r Avropada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan rekord istil\u0259r bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir.&#8221;<\/p>\n<p>Professor qeyd edib ki, insan orqanizmi m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r istiliy\u0259 uy\u011funla\u015fa bils\u0259 d\u0259, temperatur normadan art\u0131q y\u00fcks\u0259ldikd\u0259 b\u0259d\u0259nin m\u00fcdafi\u0259 mexanizml\u0259ri z\u0259ifl\u0259yir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Gugu\/Nara\/qeybulla\/adil-qeybulla.jpg\" alt=\"adil-qeybulla.jpg (31 KB)\" width=\"700\" height=\"460\" \/><\/p>\n<p>&#8220;Normal \u015f\u0259raitd\u0259 orqanizm damarlar\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259 vasit\u0259sil\u0259 b\u0259d\u0259n temperaturunu t\u0259nziml\u0259yir. Lakin h\u0259ddind\u0259n art\u0131q isti havada bu mexanizml\u0259r kifay\u0259t etmir. N\u0259tic\u0259d\u0259 daxili b\u0259d\u0259n temperaturu art\u0131r, arterial t\u0259zyiq en\u0259 bil\u0259r, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259, hals\u0131zl\u0131q, hu\u015fun itm\u0259si v\u0259 dig\u0259r a\u011f\u0131r f\u0259sadlar yarana bil\u0259r. B\u0259zi hallarda h\u00fcceyr\u0259l\u0259rd\u0259ki z\u00fclallar\u0131n strukturunda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir ki, bu da h\u0259yati t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan v\u0259ziyy\u0259t hesab olunur.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar\u0131n risk qrupuna daxil oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, u\u015faqlar\u0131n orqanizmind\u0259 su ehtiyat\u0131 daha az oldu\u011fundan onlar susuzla\u015fma v\u0259 istilik t\u0259sirl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha h\u0259ssas reaksiya verirl\u0259r.<\/p>\n<p>Adil Qeybulla g\u00fcnvurma v\u0259 istivurma hallar\u0131nda ilk yard\u0131m t\u0259dbirl\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u0259sinin vacibliyini d\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Bel\u0259 hallarda z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xs d\u0259rhal s\u0259rin v\u0259 k\u00f6lg\u0259li yer\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dcz\u0259rin\u0259 art\u0131q geyim varsa \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131, aln\u0131na v\u0259 boyun nahiy\u0259sin\u0259 ya\u015f d\u0259smal qoyulmal\u0131, b\u0259d\u0259ni s\u0259rin su il\u0259 silinm\u0259lidir. M\u0259qs\u0259d b\u0259d\u0259n temperaturunu t\u0259dric\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 salmaqd\u0131r. \u018fg\u0259r \u015f\u0259xsd\u0259 hu\u015fun qaralmas\u0131, nitq poz\u011funlu\u011fu, k\u0259skin hals\u0131zl\u0131q v\u0259 ya bay\u0131lma m\u00fc\u015fahid\u0259 edilirs\u0259, d\u0259rhal t\u0259cili tibbi yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Professorun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259k is\u0259 daha vacibdir. Bel\u0259 ki, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131n\u0131n \u0259n intensiv oldu\u011fu saat 12:00-dan 16:00-d\u0259k a\u00e7\u0131q havada uzun m\u00fcdd\u0259t qalmaq t\u00f6vsiy\u0259 edilmir. H\u0259min saatlarda m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r k\u00f6lg\u0259d\u0259 olmaq, a\u00e7\u0131q r\u0259ngli v\u0259 y\u00fcng\u00fcl geyiml\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k, ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc taxmaq v\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r su q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin t\u0259sirl\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 daha da g\u00fccl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n insanlar\u0131n isti hava \u015f\u0259raitind\u0259 davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 risk qruplar\u0131na daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259si m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Sad\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n ehtiyat t\u0259dbirl\u0259ri a\u011f\u0131r sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rinin v\u0259 h\u0259tta \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fc h\u0259l\u0259 tam ba\u015flamasa da, meteoroloqlar bu il temperaturun normadan y\u00fcks\u0259k olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 havalar\u0131n q\u0259fil istil\u0259\u015f\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bildirilir ki, anomal isti hava \u015f\u0259raiti g\u00fcnvurma v\u0259 istivurma hallar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. Bu is\u0259 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. B\u0259s y\u00fcks\u0259k temperaturun insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259siri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 bel\u0259 hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir? M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Demokrat.az-a dan\u0131\u015fan professor Adil Qeybulla bildirib ki, d\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri art\u0131q h\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259 hiss olunur v\u0259 insanlar yeni hava \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011funla\u015fma\u011fa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":854410,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2b17bd9d975be506d66588f1a5b4682a.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fc h\u0259l\u0259 tam ba\u015flamasa da, meteoroloqlar bu il temperaturun normadan y\u00fcks\u0259k olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 havalar\u0131n q\u0259fil istil\u0259\u015f\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bildirilir ki, anomal isti hava \u015f\u0259raiti g\u00fcnvurma v\u0259 istivurma hallar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. Bu is\u0259 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. B\u0259s y\u00fcks\u0259k temperaturun insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259siri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=854409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":854411,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854409\/revisions\/854411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/854410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=854409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=854409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=854409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}