{"id":854493,"date":"2026-06-05T13:39:47","date_gmt":"2026-06-05T09:39:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=854493"},"modified":"2026-06-05T13:39:47","modified_gmt":"2026-06-05T09:39:47","slug":"ilham-%c9%99liyev-umumdunya-%c9%99traf-muhit-gununun-istirakcilarina-muraci%c9%99t-unvanlayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=854493","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fcn\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n ev sahibliyi il\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u018ftraf M\u00fchit Proqram\u0131 (UNEP) il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fcn\u00fcn (WED) i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b.<\/p>\n<p>Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259tnd\u0259 deyilir:<\/p>\n<p>&#8220;H\u00f6rm\u0259tli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar,<\/p>\n<p>Ham\u0131n\u0131z\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 s\u0259mimi-q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n regionda ilk d\u0259f\u0259 olaraq bu qlobal t\u0259dbir\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 f\u0259al roluna v\u0259 planetimizi qorumaq namin\u0259 kollektiv s\u0259yl\u0259r\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>XXI \u0259srd\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin ortaq m\u0259suliyy\u0259tidir. \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin ild\u0259n-il\u0259 artan da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 f\u0259sadlar\u0131, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n su ehtiyatlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259si, biom\u00fcxt\u0259lifliyin azalmas\u0131, torpaqlar\u0131n deqradasiyas\u0131, \u00e7irkl\u0259nm\u0259 v\u0259 k\u0259skin istil\u0259r bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259li v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259r t\u0259l\u0259b ed\u0259n prosesl\u0259rdir.<\/p>\n<p>Planetimizin \u00fczl\u0259\u015fdiyi ekoloji probleml\u0259r t\u0259kc\u0259 ekosisteml\u0259r\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015fafa, insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na, h\u0259yat \u015f\u0259raitin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259r\u0259qqisin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. G\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin rifah\u0131 bu g\u00fcn bizim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Biz Az\u0259rbaycanda bu \u00f6hd\u0259liy\u0259 tam m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131r v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iririk.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 h\u0259m da\u015fq\u0131nlar\u0131n, h\u0259m d\u0259 quraql\u0131\u011f\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn region \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi narahatl\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259dir. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259viyy\u0259sinin son iki y\u00fczillik \u0259rzind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan tarixi minimum s\u0259viyy\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131 problemin ciddiliyinin bariz g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>T\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 &#8220;ya\u015f\u0131l art\u0131m&#8221; h\u0259d\u0259fi 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair be\u015f \u0259sas milli prioritetd\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Bu prioritet\u0259 uy\u011fun olaraq, ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131n v\u0259 me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, su ehtiyatlar\u0131ndan v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259nin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 tullant\u0131lar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcasir infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Biom\u00fcxt\u0259lifliyin qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycanda x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirilir. Bir \u00e7ox relikt, h\u0259m\u00e7inin regional v\u0259 yerli endemik flora n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin, nadir me\u015f\u0259 massivi olan Hirkan me\u015f\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n UNESCO-nun \u00dcmumd\u00fcnya \u0130rs Siyah\u0131s\u0131na daxil edilmi\u015f ilk t\u0259bi\u0259t \u0259razisidir.<\/p>\n<p>\u018ffsuslar olsun ki, t\u0259xmin\u0259n 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan \u0259razil\u0259rimiz ekosid\u0259 v\u0259 urbisid\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f v\u0259 bu da h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Bundan \u0259lav\u0259, i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00e7oxsayl\u0131 minalar bu g\u00fcn d\u0259 ciddi ekoloji ziyan vurmaqda davam edir.<\/p>\n<p>\u018frazil\u0259rimizin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sind\u0259n d\u0259rhal sonra Az\u0259rbaycan Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131nda geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. &#8220;A\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r&#8221; v\u0259 &#8220;A\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd&#8221; konsepsiyalar\u0131na uy\u011fun olaraq infrastrukturun yenid\u0259n qurulmas\u0131, ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi yerli ekosistemin b\u0259rpas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, ya\u015f\u0131l enerji zonalar\u0131 elan edilmi\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur g\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k v\u0259 su elektrik resurslar\u0131 da daxil olmaqla geni\u015f b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131na malikdir. Ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf etdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritetl\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar,<\/p>\n<p>&#8220;T\u0259bi\u0259td\u0259n ilhamlanaraq. \u0130qlim namin\u0259. G\u0259l\u0259c\u0259yimiz namin\u0259&#8221; qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ad\u0131 alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n builki \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fc iqlim f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 t\u0259bi\u0259t aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 t\u0259cili ehtiyac oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn iqlim b\u00f6hran\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259d tan\u0131mayan f\u0259sadlar\u0131 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sini z\u0259ruri edir. Az\u0259rbaycan COP29-a s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 iqlim diplomatiyas\u0131 v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli dialoq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm platforma t\u0259min etmi\u015f, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc qurmaqla qlobal h\u0259mr\u0259yliyi daha da g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan\u0131n COP miras\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n &#8220;Bak\u0131 s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131&#8221; tarixi q\u0259rarlarla yadda qald\u0131.<\/p>\n<p>COP29-dan bu g\u00fcn\u0259d\u0259k iqlim liderliyimiz davam etmi\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00dcmumd\u00fcnya \u015e\u0259h\u0259rsalma Forumunun tarixind\u0259 \u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131, sayca 13-c\u00fc sessiyas\u0131na ev sahibliyi etmi\u015fdi. T\u0259dbir &#8220;Bak\u0131 F\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00c7a\u011f\u0131r\u0131\u015f&#8221; s\u0259n\u0259dinin q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir. S\u0259n\u0259dd\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn dayan\u0131ql\u0131, \u0259l\u00e7atan v\u0259 iqlim\u0259 davaml\u0131 m\u0259nzil t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn konkret add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131na z\u0259rur\u0259t oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 ya\u015f\u0131l v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 bir d\u00fcnya miras qoymaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 bundan sonra da t\u0259\u015fviq ed\u0259r\u0259k qlobal ekoloji g\u00fcnd\u0259liyin ir\u0259lil\u0259dilm\u0259sind\u0259 f\u0259al rol oynama\u011fa davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>T\u0259dbirin i\u015fin\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n ev sahibliyi il\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u018ftraf M\u00fchit Proqram\u0131 (UNEP) il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fcn\u00fcn (WED) i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259tnd\u0259 deyilir: &#8220;H\u00f6rm\u0259tli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar, Ham\u0131n\u0131z\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 s\u0259mimi-q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131n regionda ilk d\u0259f\u0259 olaraq bu qlobal t\u0259dbir\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 f\u0259al roluna v\u0259 planetimizi qorumaq namin\u0259 kollektiv s\u0259yl\u0259r\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tin g\u00f6st\u0259ricisidir. XXI \u0259srd\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin ortaq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":854494,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/47ef61a6acce43cbf63eca068f8c8364.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n ev sahibliyi il\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u018ftraf M\u00fchit Proqram\u0131 (UNEP) il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fcn\u00fcn (WED) i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259tnd\u0259 deyilir: &#8220;H\u00f6rm\u0259tli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar, Ham\u0131n\u0131z\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya \u018ftraf M\u00fchit G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 s\u0259mimi-q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131n regionda ilk d\u0259f\u0259 olaraq bu qlobal t\u0259dbir\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854493"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=854493"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":854496,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854493\/revisions\/854496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/854494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=854493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=854493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=854493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}