{"id":854570,"date":"2026-06-06T09:46:16","date_gmt":"2026-06-06T05:46:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=854570"},"modified":"2026-06-06T09:46:16","modified_gmt":"2026-06-06T05:46:16","slug":"toy-etm%c9%99k-ziyan-yoxsa-qazanc-g%c9%99tirir-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=854570","title":{"rendered":"Toy etm\u0259k ziyan, yoxsa qazanc g\u0259tirir? \u2014 A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda toy m\u0259rasiml\u0259ri tarix\u0259n ail\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n \u015fad g\u00fcn\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u0259rl\u0259 haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcr, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi resurslar\u0131n\u0131 bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldirl\u0259r. Bununla bel\u0259, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 qlobal v\u0259 yerli bazarlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 toy x\u0259rcl\u0259rin\u0259 d\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. \u015eadl\u0131q saraylar\u0131nda menyu qiym\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, geyim, b\u0259z\u0259k, musiqi\u00e7i d\u0259v\u0259ti v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilati i\u015fl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131 toy prosesini g\u0259nc ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 bayram deyil, h\u0259m d\u0259 ciddi iqtisadi s\u0131naq hal\u0131na g\u0259tirib. \u0130ndi bir g\u00fcnl\u00fck \u015f\u0259nlik bir \u00e7ox ail\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn aylarla, b\u0259z\u0259n is\u0259 ill\u0259rl\u0259 davam ed\u0259n borc \u00f6hd\u0259likl\u0259ri v\u0259 maliyy\u0259 s\u0131x\u0131nt\u0131lar\u0131 dem\u0259kdir. M\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t c\u0259miyy\u0259td\u0259 yeni bir sual do\u011furur: g\u00f6r\u0259s\u0259n, toy bitdikd\u0259n sonra yaranan x\u0259rcl\u0259r yeni qurulan ail\u0259nin v\u0259 onlar\u0131n valideynl\u0259rinin b\u00fcdc\u0259sin\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirmi, yoxsa bu x\u0259rcl\u0259ri kompensasiya etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259ki m\u00f6vcud toy \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin iqtisadi t\u0259r\u0259fl\u0259rini, x\u0259rcl\u0259rin b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc v\u0259 bunun v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n cibin\u0259 t\u0259sirini d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n iqtisad\u00e7\u0131 ekspert Natiq C\u0259f\u0259rli Demokrar.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlara toxunub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Gugu\/Nara\/qeybulla\/natiq.jpg\" alt=\"natiq.jpg (51 KB)\" width=\"600\" height=\"394\" \/><\/p>\n<p>Ekspert bildirib ki, m\u0259s\u0259l\u0259 toylar\u0131n nec\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si, n\u0259 q\u0259d\u0259r x\u0259rc t\u0259l\u0259b etm\u0259si v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 bu m\u0259rasiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259saitin topland\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Bir \u00e7ox hallarda toy ed\u0259n ail\u0259l\u0259r ciddi \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259r\u0259r etmir. \u018fksin\u0259, d\u0259v\u0259t olunan qonaqlardan g\u0259l\u0259n pul h\u0259diyy\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00fcmumi y\u0131\u011f\u0131lan v\u0259sait restoran v\u0259 dig\u0259r x\u0259rcl\u0259rin az\u0131 bir hiss\u0259sini, b\u0259z\u0259n ise b\u00f6y\u00fck qismini qar\u015f\u0131lama\u011fa imkan verir. Lakin problem daha \u00e7ox toy ed\u0259n t\u0259r\u0259fd\u0259n yox, tez-tez toylara d\u0259v\u0259t olunan v\u0259 b\u00fcdc\u0259si m\u0259hdud olan ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yaran\u0131r. Ay \u0259rzind\u0259 iki v\u0259 ya daha \u00e7ox toya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lan orta statistik ail\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, \u0259lav\u0259 maliyy\u0259 y\u00fck\u00fc dem\u0259kdir. Bel\u0259 ail\u0259l\u0259r h\u0259m g\u00fcnd\u0259lik x\u0259rcl\u0259rini qar\u015f\u0131lama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, h\u0259m d\u0259 h\u0259r d\u0259v\u0259t zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur qal\u0131r. Bu da onlar\u0131n b\u00fcdc\u0259sind\u0259 ciddi g\u0259rginlik yarad\u0131r. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, toy ed\u0259nl\u0259r \u00e7ox vaxt x\u0259rcl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini qonaqlardan g\u0259l\u0259n v\u0259sait hesab\u0131na kompensasiya ed\u0259 bils\u0259l\u0259r d\u0259, \u0259sas maliyy\u0259 y\u00fck\u00fc daha \u00e7ox d\u0259v\u0259t olunan, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 g\u0259liri m\u0259hdud olan ail\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu is\u0259 sosial bax\u0131mdan m\u00fczakir\u0259 olunan ciddi bir problem\u0259 \u00e7evrilir&#8221;.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259ki toy modeli qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 borc v\u0259 sosial \u00f6hd\u0259lik prinsipin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Toy sahibi ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 v\u0259sait x\u0259rcl\u0259s\u0259 v\u0259 ya borclansa da, m\u0259rasim g\u00fcn\u00fc qonaqlar\u0131n g\u0259tirdiyi pul z\u0259rfl\u0259ri say\u0259sind\u0259 bu k\u0259siri ba\u011flaya bilir. Lakin bu sistem z\u0259ncirvari \u015f\u0259kild\u0259 dig\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n maliyy\u0259 sabitliyin\u0259 z\u0259rb\u0259 vurur. X\u00fcsusil\u0259 yay v\u0259 pay\u0131z aylar\u0131nda, y\u0259ni toylar\u0131n intensivl\u0259\u015fdiyi d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 orta v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli ail\u0259l\u0259r \u00e7\u0259tin se\u00e7iml\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda qal\u0131rlar. G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat mallar\u0131n\u0131, kommunal xidm\u0259tl\u0259ri, t\u0259hsil v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rini \u00f6d\u0259m\u0259li olan \u015f\u0259xsl\u0259r, eyni zamanda yax\u0131nlar\u0131n\u0131n \u015fad g\u00fcn\u00fcnd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k v\u0259 yaz\u0131lmam\u0131\u015f qanunlara g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pul \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 olurlar. N\u0259tic\u0259d\u0259, toy sahibi \u00f6z x\u0259rcl\u0259rini qonaqlar\u0131n hesab\u0131na kompensasiya ets\u0259 d\u0259, bu proses c\u0259miyy\u0259tin \u00fcmumi sosial-iqtisadi g\u0259rginliyini art\u0131r\u0131r v\u0259 toy \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha sad\u0259, az x\u0259rcli formatlara ke\u00e7m\u0259sini z\u0259ruri edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda toy m\u0259rasiml\u0259ri tarix\u0259n ail\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n \u015fad g\u00fcn\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u0259rl\u0259 haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcr, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi resurslar\u0131n\u0131 bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldirl\u0259r. Bununla bel\u0259, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 qlobal v\u0259 yerli bazarlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 toy x\u0259rcl\u0259rin\u0259 d\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. \u015eadl\u0131q saraylar\u0131nda menyu qiym\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, geyim, b\u0259z\u0259k, musiqi\u00e7i d\u0259v\u0259ti v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilati i\u015fl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131 toy prosesini g\u0259nc ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 bayram deyil, h\u0259m d\u0259 ciddi iqtisadi s\u0131naq hal\u0131na g\u0259tirib. \u0130ndi bir g\u00fcnl\u00fck \u015f\u0259nlik bir \u00e7ox ail\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn aylarla, b\u0259z\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":854571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6ad5d28009f7b16f6e5d8b99d50b5d2d.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda toy m\u0259rasiml\u0259ri tarix\u0259n ail\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n \u015fad g\u00fcn\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u0259rl\u0259 haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcr, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi resurslar\u0131n\u0131 bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldirl\u0259r. Bununla bel\u0259, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 qlobal v\u0259 yerli bazarlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 toy x\u0259rcl\u0259rin\u0259 d\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. \u015eadl\u0131q saraylar\u0131nda menyu qiym\u0259tl\u0259rinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854570"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=854570"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":854572,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854570\/revisions\/854572"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/854571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=854570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=854570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=854570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}