{"id":855234,"date":"2026-06-11T20:33:11","date_gmt":"2026-06-11T16:33:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=855234"},"modified":"2026-06-11T20:33:11","modified_gmt":"2026-06-11T16:33:11","slug":"az%c9%99rbaycanda-orqan-alveri-il%c9%99-bagli-sok-faktlar-h%c9%99kimin-h%c9%99bsind%c9%99n-sonra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=855234","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda orqan alveri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015eOK faktlar &#8211; H\u0259kimin h\u0259bsind\u0259n sonra&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda orqan transplantasiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f qalmaqall\u0131 hadis\u0259 yenid\u0259n bu sah\u0259d\u0259 n\u0259zar\u0259t mexanizml\u0259rinin effektivliyi, qanunvericiliyin s\u0259rtliyi v\u0259 etik prinsipl\u0259rin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, ATU T\u0259dris C\u0259rrahiy\u0259 Klinikas\u0131n\u0131n h\u0259kim-uroloqu \u018fmrah \u018fliyev insan orqanlar\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131na c\u0259hdd\u0259 t\u0259qsirli bilin\u0259r\u0259k azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib. \u0130stintaq materiallar\u0131na g\u00f6r\u0259, o, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn pul m\u00fcqabilind\u0259 donor tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 transplantasiya prosesini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131b. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259 Etika Komissiyas\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131 zaman\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 transplantasiya ba\u015f tutmay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, insan orqanlar\u0131n\u0131n qeyri-qanuni alq\u0131-satq\u0131s\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 faktlar vaxta\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6yr\u0259k v\u0259 dig\u0259r orqanlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 elanlara rast g\u0259lins\u0259 d\u0259, qanunvericilik donor orqanlar\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131n\u0131 qada\u011fan edir v\u0259 bu \u0259m\u0259li cinay\u0259t hesab edir. Buna baxmayaraq, maddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, transplantasiya n\u00f6vb\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00fcdd\u0259tinin uzunlu\u011fu v\u0259 orqan \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 qeyri-qanuni bazar\u0131n yaranmas\u0131 riskini art\u0131ran amill\u0259r kimi g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud qanunvericilik kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0259rtdirmi? Az\u0259rbaycanda insan orqanlar\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131na g\u00f6r\u0259 qanunvericilikd\u0259 hans\u0131 m\u0259suliyy\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/lent.az\/storage\/news\/2019\/november\/28\/big\/1574943812389_fM1MS8xL.jpg\" alt=\"\u201c5 h\u0259rfli ad\u0131nda 3 s\u0259hv buraxanlar v\u0259kil oldu\u201d \u2013 \u0130mtahan qalmaqal\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 davam edir\" \/><\/p>\n<p><strong>V\u0259kil Ramil S\u00fcleymanov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a fikrini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/strong>\u00a0&#8220;Az\u0259rbaycanda insan orqan v\u0259 toxumalar\u0131n\u0131n transplantasiyas\u0131 v\u0259 donorluq f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcvafiq qanunvericilik aktlar\u0131 il\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nziml\u0259nir. Qanunun 4-c\u00fc madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, transplantasiya m\u0259qs\u0259dil\u0259 donorluq iki qrup \u015f\u0259xsd\u0259n \u2014 meyit v\u0259 canl\u0131 donorlardan h\u0259yata ke\u00e7irilir. Meyit donorlardan orqanlar\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsin yax\u0131n qohumlar\u0131n\u0131n r\u0259smi raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 icra olunmal\u0131d\u0131r. Qanunun 7-ci madd\u0259sinin t\u0259l\u0259bin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 ist\u0259r canl\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 meyit donorlardan orqanlar\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 transplantasiyas\u0131 yaln\u0131z x\u00fcsusi icaz\u0259si (lisenziyas\u0131) olan ixtisasla\u015fm\u0131\u015f tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. Qanunun 9-cu madd\u0259sin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq, d\u00f6vl\u0259t bu sah\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin icras\u0131n\u0131 m\u00fctl\u0259q qaydada raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 qurum vasit\u0259sil\u0259 t\u0259min edir v\u0259 canl\u0131 donorlarla ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi prosedur normalar t\u0259tbiq olunur. Eyni zamanda, qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n, insan orqanlar\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131, habel\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir reklam f\u0259aliyy\u0259tinin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, videolar\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 s\u0259sl\u0259ndirilm\u0259si q\u0259ti qada\u011fand\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>V\u0259kil \u0259lav\u0259 edib ki, \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 insan orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 toxumalar\u0131n\u0131n qanunsuz alq\u0131-satq\u0131s\u0131, h\u0259m\u00e7inin qanunsuz donorluq v\u0259 transplantasiya \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si cinay\u0259t \u0259m\u0259li hesab olunur: &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 137-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, insan orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 toxumalar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 donor orqanlar\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131na g\u00f6r\u0259 6000 manatdan 9000 manatad\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 c\u0259rim\u0259, 2 il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 islah i\u015fl\u0259ri, m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259zif\u0259 tutma v\u0259 ya m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma h\u00fcququndan 3 il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 m\u0259hrum edilm\u0259 v\u0259 ya 3 il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 c\u0259zas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Qanunvericilikd\u0259 bu \u0259m\u0259lin daha a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 hallarda t\u00f6r\u0259dilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 daha a\u011f\u0131r c\u0259za normalar\u0131 da t\u0259sbit edilib&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda orqan transplantasiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f qalmaqall\u0131 hadis\u0259 yenid\u0259n bu sah\u0259d\u0259 n\u0259zar\u0259t mexanizml\u0259rinin effektivliyi, qanunvericiliyin s\u0259rtliyi v\u0259 etik prinsipl\u0259rin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. Bel\u0259 ki, ATU T\u0259dris C\u0259rrahiy\u0259 Klinikas\u0131n\u0131n h\u0259kim-uroloqu \u018fmrah \u018fliyev insan orqanlar\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131na c\u0259hdd\u0259 t\u0259qsirli bilin\u0259r\u0259k azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib. \u0130stintaq materiallar\u0131na g\u00f6r\u0259, o, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn pul m\u00fcqabilind\u0259 donor tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 transplantasiya prosesini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131b. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259 Etika Komissiyas\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131 zaman\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 transplantasiya ba\u015f tutmay\u0131b. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, insan orqanlar\u0131n\u0131n qeyri-qanuni alq\u0131-satq\u0131s\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 faktlar vaxta\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":855235,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b.jpg",715,378,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b.jpg",715,378,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b.jpg",715,378,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b-660x349.jpg",660,349,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b.jpg",640,338,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b.jpg",715,378,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b.jpg",715,378,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/133b4426e6f834efcb5efea2283d904b.jpg",715,378,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda orqan transplantasiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f qalmaqall\u0131 hadis\u0259 yenid\u0259n bu sah\u0259d\u0259 n\u0259zar\u0259t mexanizml\u0259rinin effektivliyi, qanunvericiliyin s\u0259rtliyi v\u0259 etik prinsipl\u0259rin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. Bel\u0259 ki, ATU T\u0259dris C\u0259rrahiy\u0259 Klinikas\u0131n\u0131n h\u0259kim-uroloqu \u018fmrah \u018fliyev insan orqanlar\u0131n\u0131n alq\u0131-satq\u0131s\u0131na c\u0259hdd\u0259 t\u0259qsirli bilin\u0259r\u0259k azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib. \u0130stintaq materiallar\u0131na g\u00f6r\u0259, o, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn pul m\u00fcqabilind\u0259 donor tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 transplantasiya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855234"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=855234"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":855236,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855234\/revisions\/855236"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/855235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=855234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=855234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=855234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}