{"id":855260,"date":"2026-06-12T10:36:15","date_gmt":"2026-06-12T06:36:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=855260"},"modified":"2026-06-12T10:36:15","modified_gmt":"2026-06-12T06:36:15","slug":"iyunun-12-si-umumdunya-usaq-%c9%99m%c9%99yin%c9%99-qarsi-mubariz%c9%99-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=855260","title":{"rendered":"\u0130yunun 12-si \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>\u0130yunun 12-si \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259k T\u0259\u015fkilat\u0131 (B\u018fT) t\u0259r\u0259find\u0259n 1997-ci ild\u0259 Amsterdam v\u0259 Osloda ke\u00e7iril\u0259n u\u015faq \u0259m\u0259yinin \u0259n pis formalar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00f6vcud probleml\u0259r\u0259 dair konfranslar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259sis olunub. \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc d\u00fcnya \u0259halisinin diqq\u0259tini m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faq \u0259m\u0259yi probleml\u0259rin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. U\u015faq \u0259m\u0259yinin istismar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 bu kimi hallar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kollektiv f\u0259aliyy\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 2002-ci ild\u0259n b\u0259ri h\u0259r il iyunun 12-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. \u018fsas f\u0259aliyy\u0259t ya\u015f\u0131 14-d\u0259n az olan u\u015faqlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259si, h\u0259m\u00e7inin onlar\u0131n yoxsulluq, t\u0259zyiq v\u0259 ya istismara m\u0259ruz qalmas\u0131 hallar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (BMT) m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2026-c\u0131 ild\u0259 \u201cU\u015faq \u0259m\u0259yin\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259r\u0259q\u0259 g\u00f6st\u0259r: U\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tli oyun, b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn layiqli \u0259m\u0259k\u201d s\u00fcar\u0131 il\u0259 qeyd edil\u0259n bu g\u00fcnd\u0259 t\u0259\u015fkilat u\u015faq \u0259m\u0259yinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan v\u0259 u\u015faqlar\u0131n bu prosesd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n siyas\u0259tl\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu siyas\u0259tl\u0259r\u0259 keyfiyy\u0259tli t\u0259hsil, universal sosial m\u00fcdafi\u0259, b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn layiqli i\u015f v\u0259 adekvat dolan\u0131\u015f\u0131q imkanlar\u0131, daha g\u00fccl\u00fc qanunvericilik v\u0259 icra mexanizml\u0259ri, daha yax\u015f\u0131 m\u0259lumat v\u0259 monitorinq sisteml\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259rind\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli f\u0259aliyy\u0259t daxildir.<\/p>\n<p>M\u0259lumatda, h\u0259m\u00e7inin bildirilib ki, \u0259ld\u0259 olunan ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r\u0259 baxmayaraq, d\u00fcnyada h\u0259l\u0259 d\u0259 138 milyon u\u015faq \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur, onlardan t\u0259xmin\u0259n 54 milyonu t\u0259hl\u00fck\u0259li i\u015fl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Afrika qit\u0259si h\u0259m i\u015fl\u0259y\u0259n u\u015faqlar\u0131n faizin\u0259 (22 faiz), h\u0259m d\u0259 istismara m\u0259ruz qalan azya\u015fl\u0131lar\u0131n m\u00fctl\u0259q say\u0131na g\u00f6r\u0259 (87 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n) regionlar aras\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k yerd\u0259dir. Asiya v\u0259 Sakit Okean regionu is\u0259 2020-ci ild\u0259n b\u0259ri \u0259n b\u00f6y\u00fck azalma g\u00f6st\u0259ricisini \u0259ld\u0259 edib. Burada u\u015faq \u0259m\u0259yinin s\u0259viyy\u0259si 6 faizd\u0259n 3 faiz\u0259 enib, u\u015faqlar\u0131n say\u0131 is\u0259 49 milyondan 28 milyona d\u00fc\u015f\u00fcb. Lat\u0131n Amerikas\u0131 v\u0259 Karib h\u00f6vz\u0259sind\u0259 son 4 ild\u0259 u\u015faq \u0259m\u0259yinin yay\u0131lma g\u00f6st\u0259ricisi d\u0259yi\u015fm\u0259s\u0259 d\u0259, t\u0259sirl\u0259n\u0259n u\u015faqlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131 8 milyondan t\u0259xmin\u0259n 7 milyona enib.<\/p>\n<p>M\u0259lumatda qeyd olunub ki, 2000-ci ild\u0259n b\u0259ri u\u015faq \u0259m\u0259yinin miqyas\u0131 dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 azal\u0131b \u2013 246 milyondan 138 milyona d\u00fc\u015f\u00fcb. Lakin m\u00f6vcud azalma tempi kifay\u0259t deyil v\u0259 d\u00fcnya 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r u\u015faq \u0259m\u0259yinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 qlobal h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7ata bilm\u0259yib. N\u00f6vb\u0259ti 5 il \u0259rzind\u0259 bu problemin tam h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rk\u0131 ir\u0259lil\u0259yi\u015f tempi 11 d\u0259f\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n<p>BMT-nin m\u0259lumat\u0131nda vur\u011fulan\u0131b ki, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 u\u015faq \u0259m\u0259yinin \u0259n geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sah\u0259 olaraq qal\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn hallar\u0131n 61 faizini t\u0259\u015fkil edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259rd\u0259 xidm\u0259t sektoru, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ev i\u015fl\u0259ri v\u0259 bazarlarda m\u0259hsul sat\u0131\u015f\u0131, h\u0259m\u00e7inin s\u0259naye sektoru \u2013 m\u0259d\u0259n\u00e7ilik v\u0259 istehsalat sah\u0259l\u0259ri yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan B\u018fT-in \u201c\u0130\u015f\u0259 q\u0259bul olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn minimum ya\u015f h\u0259ddi haqq\u0131nda\u201d, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u201cU\u015faq \u0259m\u0259yinin \u0259n pis formalar\u0131n\u0131n qada\u011fan edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r\u0259 dair\u201d Konvensiyalar\u0131n\u0131 ratifikasiya edib. Bundan ba\u015fqa, milli qanunvericiliyimizd\u0259 ya\u015f\u0131 15-d\u0259n az olan u\u015faqlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na icaz\u0259 verilmir. Eyni zamanda, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 u\u015faq \u0259m\u0259yinin istismar\u0131 hallar\u0131na qar\u015f\u0131 h\u0259m inzibati, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130yunun 12-si \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259k T\u0259\u015fkilat\u0131 (B\u018fT) t\u0259r\u0259find\u0259n 1997-ci ild\u0259 Amsterdam v\u0259 Osloda ke\u00e7iril\u0259n u\u015faq \u0259m\u0259yinin \u0259n pis formalar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00f6vcud probleml\u0259r\u0259 dair konfranslar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259sis olunub. \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc d\u00fcnya \u0259halisinin diqq\u0259tini m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faq \u0259m\u0259yi probleml\u0259rin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. U\u015faq \u0259m\u0259yinin istismar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 bu kimi hallar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kollektiv f\u0259aliyy\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 2002-ci ild\u0259n b\u0259ri h\u0259r il iyunun 12-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":855261,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630.jpg",924,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630.jpg",924,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630.jpg",924,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630.jpg",924,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630.jpg",924,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1781233509379461100_1200x630-924x620.jpg",924,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130yunun 12-si \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259k T\u0259\u015fkilat\u0131 (B\u018fT) t\u0259r\u0259find\u0259n 1997-ci ild\u0259 Amsterdam v\u0259 Osloda ke\u00e7iril\u0259n u\u015faq \u0259m\u0259yinin \u0259n pis formalar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00f6vcud probleml\u0259r\u0259 dair konfranslar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259sis olunub. \u00dcmumd\u00fcnya U\u015faq \u018fm\u0259yin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc d\u00fcnya \u0259halisinin diqq\u0259tini m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855260"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=855260"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":855262,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855260\/revisions\/855262"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/855261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=855260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=855260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=855260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}