{"id":855383,"date":"2026-06-13T09:52:50","date_gmt":"2026-06-13T05:52:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=855383"},"modified":"2026-06-13T09:52:50","modified_gmt":"2026-06-13T05:52:50","slug":"mu%c9%99llim-olmaq-m%c9%99nim-alin-yazim-imis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=855383","title":{"rendered":"M\u00fc\u0259llim olmaq m\u0259nim al\u0131n yaz\u0131m imi\u015f"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p><strong>Rahib \u018ff\u0259ndiyev: Yoluna i\u015f\u0131q sald\u0131\u011f\u0131n g\u0259ncl\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u00f6mr\u00fcm\u00fc bo\u015funa ya\u015famad\u0131\u011f\u0131ma sevinir\u0259m<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llimlik b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin yaran\u0131\u015f\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini qoruyub saxlayan, c\u0259miyy\u0259tin t\u0259r\u0259qqisind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynayan \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Tarix boyu xalqlar\u0131 t\u0259r\u0259qqiy\u0259 aparan b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin, aliml\u0259rin, d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n arxas\u0131nda onlar\u0131 elm\u0259, biliy\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259n m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yi dayan\u0131b. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259llim yaln\u0131z d\u0259rs dey\u0259n insan deyil; o, g\u0259l\u0259c\u0259yi formala\u015fd\u0131ran, c\u0259miyy\u0259tin intellektual v\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259m\u0259lini quran, sabah\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131 yeti\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n<p>Bir m\u00fc\u0259llimin \u00f6mr\u00fc b\u0259z\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131 d\u0259rs planlar\u0131 il\u0259 deyil, yeti\u015fdirdiyi insanlar\u0131n u\u011furlar\u0131 il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Onun sinif ota\u011f\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi bir fikir, verdiyi bir m\u0259sl\u0259h\u0259t, a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bir d\u0259y\u0259r ill\u0259r sonra b\u00fct\u00f6v insan talel\u0259rinin istiqam\u0259tini d\u0259yi\u015f\u0259 bilir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259si sad\u0259c\u0259 \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti deyil, b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q, s\u0259bir v\u0259 insan sevgisi t\u0259l\u0259b ed\u0259n m\u0259n\u0259vi missiyad\u0131r. Bu missiyan\u0131 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n insanlar is\u0259 zaman ke\u00e7dikc\u0259 yaln\u0131z pedaqoq kimi deyil, h\u0259m d\u0259 ziyal\u0131, t\u0259rbiy\u0259\u00e7i, \u00f6rn\u0259k \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 b\u00fct\u00f6v bir m\u0259kt\u0259b kimi tan\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin inki\u015faf tarixind\u0259 d\u0259 bel\u0259 insanlar az olmay\u0131b. \u00d6mr\u00fcn\u00fc m\u0259kt\u0259b\u0259, elm\u0259 v\u0259 maarif\u00e7iliy\u0259 h\u0259sr ed\u0259n, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi h\u0259r bir t\u0259hsil oca\u011f\u0131nda \u00f6z d\u0259st-x\u0259ttini formala\u015fd\u0131ran, minl\u0259rl\u0259 \u015fagirdin h\u0259yat\u0131nda silinm\u0259z iz qoyan pedaqoqlar milli t\u0259hsilimizin q\u0131z\u0131l fondunu t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti yaln\u0131z \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 d\u00f6vrl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, yeti\u015fdirdikl\u0259ri n\u0259sill\u0259r vasit\u0259sil\u0259 ill\u0259r sonra da ya\u015fay\u0131r, \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259y\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn siz\u0259 t\u0259qdim etdiyimiz m\u00fcsahibimiz d\u0259 m\u0259hz bel\u0259 ziyal\u0131lardan, bel\u0259 pedaqoqlardand\u0131r. H\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini t\u0259hsil\u0259 h\u0259sr ed\u0259n, m\u00fc\u0259llimlikd\u0259n t\u0259hsil idar\u0259\u00e7iliyin\u0259, m\u00fch\u0259ndislikd\u0259n psixologiyaya q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259 qazanan, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi h\u0259r kollektivd\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131, t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7il\u0259n \u018ff\u0259ndiyev Rahib Vaqif o\u011flu uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycan t\u0259hsilin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n n\u00fcfuzlu pedaqoqlardan biridir.<\/p>\n<p>1961-ci ild\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7an Rahib m\u00fc\u0259llimin elm\u0259 olan mara\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 m\u0259kt\u0259b ill\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rib. Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259hsil d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 se\u00e7il\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259yin pedaqoqu orta m\u0259kt\u0259bi f\u0259rql\u0259nm\u0259 il\u0259 ba\u015fa vuraraq Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Fizika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 q\u0259bul olunub. H\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259rici hesab olunan n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 universitet\u0259 daxil olmas\u0131 onun istedad\u0131n\u0131n, z\u0259hm\u0259tke\u015fliyinin v\u0259 elm\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk parlaq g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biri olub.<\/p>\n<p>Ali t\u0259hsilini u\u011furla ba\u015fa vurduqdan sonra \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 hidrometeoroloji prosesl\u0259r\u0259 f\u0259al t\u0259sir \u00fczr\u0259 m\u00fch\u0259ndis kimi ba\u015flayan Rahib m\u00fc\u0259llim sonralar taleyini bird\u0259f\u0259lik m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259si il\u0259 ba\u011flay\u0131b. M\u00fcxt\u0259lif m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim, praktik psixoloq, t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini v\u0259 t\u0259dris i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq t\u0259hsil sisteminin m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259 toplay\u0131b. T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri T\u0259may\u00fcll\u00fc Gimnaziyada, Bak\u0131 T\u00fcrk Liseyind\u0259 v\u0259 dig\u0259r n\u00fcfuzlu t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti onun pe\u015f\u0259kar inki\u015faf yolunun m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259, m\u00fc\u0259llim ad\u0131na olan h\u00f6rm\u0259ti, elm\u0259 v\u0259 t\u0259hsil\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 Rahib m\u00fc\u0259llimi h\u0259m \u015fagirdl\u0259ri, h\u0259m valideynl\u0259r, h\u0259m d\u0259 h\u0259mkarlar\u0131 aras\u0131nda x\u00fcsusi n\u00fcfuza malik pedaqoqlardan birin\u0259 \u00e7evirib. Onun f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas qay\u0259sini h\u0259r zaman keyfiyy\u0259tli t\u0259hsil, sa\u011flam m\u0259kt\u0259b m\u00fchiti v\u0259 v\u0259t\u0259nin\u0259 faydal\u0131 g\u0259ncl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259si t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u0259 Texniki v\u0259 T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Liseyind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini u\u011furla davam etdir\u0259n Rahib m\u00fc\u0259llim \u00f6mr\u00fcn\u00fcn onillikl\u0259r boyu toplad\u0131\u011f\u0131 bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sini yeni n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259kd\u0259n b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur duyur. Onun h\u0259yat yolu m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sin\u0259 s\u0259daq\u0259tin, elm\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 t\u0259hsil\u0259 xidm\u0259tin \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Z\u0259ngin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t yolu, pedaqoji bax\u0131\u015flar\u0131, t\u0259hsilimizin d\u00fcn\u0259ni v\u0259 bu g\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259ri il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fc h\u00f6rm\u0259tli m\u00fcsahibimiz \u2013 \u018ff\u0259ndiyev Rahib Vaqif o\u011fluna veririk.<\/p>\n<p><strong>-Fizika elmin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131z n\u0259 vaxt yaran\u0131b v\u0259 bu sah\u0259ni se\u00e7m\u0259yiniz\u0259 hans\u0131 amill\u0259r t\u0259sir edib?<\/strong><\/p>\n<p>-Fizika elmin\u0259 maraq fizika m\u00fc\u0259llimimiz m\u0259rhum Hac\u0131yev V\u0259l\u0259d t\u0259r\u0259find\u0259n oyad\u0131l\u0131b. Onun d\u0259qiqliyi, hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti, ciddiy\u0259ti, laborator i\u015fl\u0259rin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259si m\u0259nd\u0259 fizikaya maraq oyatd\u0131.<\/p>\n<p><strong>-Niy\u0259 m\u0259hz m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sini se\u00e7diniz?<\/strong><\/p>\n<p>-\u018fslind\u0259 m\u0259n m\u00fc\u0259llim yox elmi i\u015f\u00e7i olmaq ist\u0259yirdim, amma g\u00f6r\u00fcn\u00fcr m\u00fc\u0259llim olmaq m\u0259nim al\u0131n yaz\u0131m imi\u015f.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lk d\u0259rs g\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc nec\u0259 xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z? H\u0259min g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z hissl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 yad\u0131n\u0131zdad\u0131rm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-Corat m\u0259kt\u0259bind\u0259 11 ci sinifd\u0259 d\u0259rs\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fam, \u015fagirdl\u0259rl\u0259 aramda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ya\u015f f\u0259rqi yox idi, \u00fcst\u0259lik sinif \u00e7\u0259tin idar\u0259 olunan sinif idi. Ani olaraq d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, m\u0259n u\u015faqlar\u0131 t\u0259\u0259c\u00fcbl\u0259ndirm\u0259liy\u0259m, ba\u015fqa c\u00fcr diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259d\u0259 onlar\u0131n \u00f6z bilikl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edib yeni m\u00f6vzunu izah etdim, g\u00f6st\u0259rdim ki, siz bunlar\u0131 bilirdiniz, amma siz\u0259 sad\u0259c\u0259\u00a0 bu bilikl\u0259ri sisteml\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bundan sonra i\u015fl\u0259r qaydas\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>-\u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim hesab edirsinizmi? Sizc\u0259, yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-M\u0259n \u00f6z t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcmd\u0259ki ideal m\u00fc\u0259llimd\u0259n \u00e7ox uza\u011fam, amma idar\u0259 etm\u0259k olar\u2026 Pe\u015f\u0259kar m\u00fc\u0259llim sinfi \u0259l\u0259 alma\u011f\u0131 bacaran v\u0259 f\u0259nnini yax\u015f\u0131 t\u0259dris ed\u0259n, yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim is\u0259 u\u015faqlar\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc formala\u015fd\u0131ran, onlara h\u0259yatda \u00f6z yerini tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir mayak rolunu oynayan\u00a0 \u015f\u0259xsdir. Yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim t\u0259lim strategiyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bil\u0259n m\u00fc\u0259llimdir.<\/p>\n<p><strong>-\u018fg\u0259r m\u00fc\u0259llim olmasayd\u0131n\u0131z, \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc hans\u0131 sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-M\u0259nc\u0259 h\u0259kim olard\u0131m. \u00c7\u00fcnki f\u0259rdi \u00e7al\u0131\u015fmaqdan z\u00f6vq al\u0131ram, f\u0259rdi \u00e7al\u0131\u015fma\u011f\u0131ma he\u00e7 kim mane olmayanda \u00f6z\u00fcm\u00fc daha rahat hiss edir\u0259m. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fc h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u0259ng\u0259ll\u0259r m\u0259ni h\u0259mi\u015f\u0259 s\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p><strong>-Uzun ill\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslanaraq, m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sinin \u00e7\u0259tin v\u0259 eyni zamanda sevindirici t\u0259r\u0259fl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-\u018fn \u00e7\u0259tini h\u0259mi\u015f\u0259 s\u0259birli olma\u011f\u0131 bacarmaqd\u0131r. Sevindirici t\u0259r\u0259fi \u0259m\u0259yinin b\u0259hr\u0259sini g\u00f6rm\u0259kdir. Yoluna i\u015f\u0131q sald\u0131\u011f\u0131n g\u0259ncl\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u00f6mr\u00fcm\u00fc bo\u015funa ya\u015famad\u0131\u011f\u0131ma sevinir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>-Fizika f\u0259nninin \u015fagirdl\u0259rin m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131nda rolunu nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-\u015eagird fiziki qanunlar\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259rk\u0259n t\u0259bi\u0259td\u0259 he\u00e7 bir \u015feyin t\u0259sad\u00fcf\u0259n ba\u015f verm\u0259diyini anlay\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir cismin h\u0259r\u0259k\u0259t s\u00fcr\u0259tinin d\u0259yi\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ona m\u00fctl\u0259q bir q\u00fcvv\u0259nin t\u0259sir etm\u0259li oldu\u011funu (Nyuton qanunlar\u0131) bilm\u0259k, real h\u0259yatda da h\u0259r bir n\u0259tic\u0259nin arxas\u0131nda bir s\u0259b\u0259b axtarmaq v\u0259rdi\u015fi yarad\u0131r.Fizika real d\u00fcnyan\u0131 ideal modell\u0259r (maddi n\u00f6qt\u0259, ideal qaz, qapal\u0131 sistem) vasit\u0259sil\u0259 d\u0259rk etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. Bu, \u015fagirdl\u0259rd\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b probleml\u0259ri sad\u0259l\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k analiz etm\u0259k v\u0259 strateji d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r. D\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc insan\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259, c\u0259miyy\u0259t\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 olan bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sistemidir. Fizika bu sistemin elmi \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Fizikan\u0131n bu potensial\u0131n\u0131 \u015fagird\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rsl\u0259r sad\u0259c\u0259 quru formul v\u0259 t\u0259rifl\u0259rin \u0259zb\u0259rl\u0259dilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259t olmamal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r proses\u0259 t\u0259dqiqaty\u00f6n\u00fcml\u00fc yana\u015fma (m\u0259s\u0259l\u0259n, laboratoriya i\u015fl\u0259ri, layih\u0259l\u0259r, real h\u0259yati probleml\u0259rin h\u0259lli) daxil edil\u0259rs\u0259, effektivlik qat-qat art\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eagirdi olimpiada s\u0259viyy\u0259sind\u0259 v\u0259 ya sad\u0259c\u0259 m\u0259kt\u0259b layih\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u00e7ik elmi ara\u015fd\u0131rmalara c\u0259lb etm\u0259k, onlara problem h\u0259ll etm\u0259yin f\u0259ls\u0259f\u0259sini \u00f6yr\u0259dir: f\u0259rziyy\u0259 ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k, t\u0259cr\u00fcb\u0259 aparmaq, analiz etm\u0259k v\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq.Fizika t\u0259kc\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin m\u00fch\u0259ndis v\u0259 ya aliml\u0259rini yeti\u015fdirmir; o, h\u0259r bir \u015fagirdi h\u0259yata rasional baxan, sistemli d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, yarad\u0131c\u0131 v\u0259 intellektual bir f\u0259rd olaraq haz\u0131rlay\u0131r. Fizika t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn memar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u015fagirdl\u0259rd\u0259 fizika f\u0259nnin\u0259 maraq hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir? Bu mara\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 metodlardan istifad\u0259 edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u015fagirdl\u0259rin fizika f\u0259nnin\u0259 mara\u011f\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ziddiyy\u0259tli v\u0259 dinamik bir s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, d\u0259rslikl\u0259rin m\u00fcvafiq olaraq s\u0131x n\u0259z\u0259riyy\u0259 il\u0259 y\u00fckl\u0259nm\u0259si, d\u00fcsturlar\u0131n \u00e7oxlu\u011fu v\u0259 m\u00fcc\u0259rr\u0259d riyazi aparat b\u0259zi \u015fagirdl\u0259rd\u0259 f\u0259nn\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0259tinlik v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir m\u0259saf\u0259 yarad\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 \u0130KT-nin (\u0130nformasiya v\u0259 Kommunikasiya Texnologiyalar\u0131), m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n, kosmik t\u0259dqiqatlar\u0131n v\u0259 robototexnikan\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 g\u0259ncl\u0259rd\u0259 bu sah\u0259l\u0259rin fundamental \u0259sas\u0131 olan fizikaya qar\u015f\u0131 gizli bir maraq oyad\u0131r.<br \/>\n\u018fsas m\u0259qs\u0259d bu gizli mara\u011f\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaq, fizikan\u0131 sad\u0259c\u0259 &#8220;imtahan verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259zb\u0259rl\u0259n\u0259n d\u00fcsturlar toplusu&#8221; statusundan \u00e7\u0131xar\u0131b, real h\u0259yat\u0131n dili kimi t\u0259qdim etm\u0259kdir. \u015eagirdl\u0259rin f\u0259nn\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 d\u0259rsi daha effektiv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 metod v\u0259 yana\u015fmalardan istifad\u0259 etm\u0259k y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r verir:<\/p>\n<p>\u015eagirdl\u0259r fizika qanunlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqini real h\u0259yatda g\u00f6rm\u0259dikd\u0259 f\u0259nn\u0259 olan mara\u011f\u0131n\u0131 itirirl\u0259r.S\u00fcr\u0259t v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259 m\u00f6vzusunu ke\u00e7\u0259rk\u0259n sad\u0259c\u0259 avtomobilin h\u0259r\u0259k\u0259tini hesablamaq yox, m\u00fcasir ma\u015f\u0131nlar\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, Chevrolet Cruze v\u0259 ya Volkswagen Jetta kimi \u015fagirdl\u0259rin g\u00fcnd\u0259lik g\u00f6rd\u00fcy\u00fc modell\u0259rin) texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini, soyuq m\u00fch\u0259rrikin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si zaman\u0131 d\u00f6vrl\u0259r say\u0131n\u0131n (RPM) d\u0259yi\u015fm\u0259sini misal g\u0259tirm\u0259k olar.<\/p>\n<p>S\u00fcrt\u00fcnm\u0259 q\u00fcvv\u0259sini ke\u00e7\u0259rk\u0259n q\u0131\u015fda avtomobil t\u0259k\u0259rl\u0259rinin yola yap\u0131\u015fmas\u0131 v\u0259 ya tormoz sisteminin i\u015f prinsipl\u0259rini m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k d\u0259rsi canland\u0131r\u0131r.M\u00fcasir \u015fagirdl\u0259r vizual m\u0259lumatlar\u0131 daha yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259yirl\u0259r. M\u0259kt\u0259b laboratoriyalar\u0131nda real avadanl\u0131qlar kifay\u0259t etm\u0259dikd\u0259 v\u0259 ya proses \u00e7ox s\u00fcr\u0259tli\/t\u0259hl\u00fck\u0259li olduqda r\u0259q\u0259msal simulyasiyalardan istifad\u0259 etm\u0259k \u0259v\u0259zsizdir:<\/p>\n<p>PhET Interactive Simulations t\u0259tbiqind\u0259n istifad\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259v\u0259zsizdir.<\/p>\n<p>V\u0259 yaxud Labdisk r\u0259q\u0259mli texnologiyadan istifad\u0259 \u015fagirdl\u0259ri t\u0259dqiqata s\u00f6vq edir, qanunlar\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 yoxlama\u011f imkan verir.<br \/>\nY\u00fcks\u0259k potensial\u0131 olan \u015fagirdl\u0259rin daxili motivasiyas\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 Jautikov kimi beyn\u0259lxalq elm olimpiadalar\u0131na v\u0259 ya yerli respublika olimpiadalar\u0131na y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Bu, h\u0259m \u015fagird\u0259 \u00f6z g\u00fcv\u0259nini art\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 sinifd\u0259ki dig\u0259r u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flam bir r\u0259qab\u0259t v\u0259 n\u00fcmun\u0259 m\u00fchiti yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fsas Q\u0131z\u0131l Qayda: M\u00fcasir \u015fagirdd\u0259n &#8220;Bunu \u0259zb\u0259rl\u0259&#8221; t\u0259l\u0259bini g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, yerin\u0259 &#8220;G\u0259l bunu birlikd\u0259 yoxlayaq v\u0259 niy\u0259 bel\u0259 oldu\u011funu anlayaq&#8221; yana\u015fmas\u0131n\u0131 qoyduqda, fizika \u0259n sevil\u0259n f\u0259nl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>*Fizika kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir f\u0259nni \u015fagirdl\u0259r\u0259 sevdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 yana\u015fmalar\u0131 daha effektiv hesab edirsiniz?**<br \/>\nFizika kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b, d\u00fcsturlarla v\u0259 m\u00fcc\u0259rr\u0259d anlay\u0131\u015flarla dolu g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir f\u0259nni \u015fagirdl\u0259r\u0259 sevdirm\u0259yin a\u00e7ar\u0131 \u2014 &#8220;m\u00fcc\u0259rr\u0259dliyi vizuall\u0131\u011fa, formullar\u0131 is\u0259 hekay\u0259y\u0259 \u00e7evirm\u0259kdir.&#8221; \u015eagird sinifd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc d\u0259rsl\u0259 divardan k\u0259nardak\u0131 d\u00fcnya aras\u0131nda bir k\u00f6rp\u00fc qura bil\u0259nd\u0259 f\u0259nn onun \u00fc\u00e7\u00fcn qorxulu olmaqdan \u00e7\u0131x\u0131r.\u015eagirdl\u0259r m\u00f6vzunun n\u0259z\u0259ri hiss\u0259sini, q\u0131sa video\u00e7arxlar\u0131 v\u0259 ya simulyasiyalar\u0131 evd\u0259 (d\u0259rsi dinl\u0259m\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l) s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irirl\u0259r.<\/p>\n<p>Sinif ota\u011f\u0131 is\u0259 tamamil\u0259 m\u00fczakir\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259, layih\u0259 i\u015fi v\u0259 problem h\u0259lli zonas\u0131na \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>\u015eagird\u0259 &#8220;Bu g\u00fcn biz \u00c7evr\u0259 \u00fczr\u0259 b\u0259rab\u0259rs\u00fcr\u0259tli h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 t\u0259cil m\u00f6vzusunu ke\u00e7irik&#8221; dedikd\u0259 bu, onun \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 bir riyazi ifad\u0259 (a=v^2\/r) olur. Lakin d\u0259rs\u0259 f\u0259rqli bir sualla ba\u015flad\u0131qda v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fir:&#8221;D\u00f6ng\u0259d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 ged\u0259n ma\u015f\u0131n niy\u0259 yoldan \u00e7\u0131x\u0131b a\u015f\u0131r? Avtomobil istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 (m\u0259s\u0259l\u0259n, s\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fcz Chevrolet v\u0259 ya Jetta modell\u0259rind\u0259) tormoz v\u0259 sabitl\u0259\u015fdirm\u0259 sisteml\u0259rini y\u0131\u011fark\u0259n hans\u0131 fizika qanununu \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r?&#8221;G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 texniki prosesl\u0259r, smartfonlar\u0131n sensorlar\u0131n\u0131n nec\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259si, h\u0259tta idmanda topun trayektoriyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 fizikan\u0131 izah etm\u0259k f\u0259nn\u0259 qar\u015f\u0131 &#8220;bu m\u0259n\u0259 real h\u0259yatda laz\u0131md\u0131r&#8221; alg\u0131s\u0131n\u0131 yarad\u0131r.Madd\u0259nin qurulu\u015funu v\u0259 ya optikan\u0131 ke\u00e7\u0259rk\u0259n aliml\u0259rin bir-biri il\u0259 elmi m\u00fcbahis\u0259l\u0259rini, Nyuton v\u0259 H\u00fcygens aras\u0131ndak\u0131 &#8220;i\u015f\u0131q dal\u011fad\u0131r, yoxsa z\u0259rr\u0259cik?&#8221; r\u0259qab\u0259tini canland\u0131rmaq.<\/p>\n<p>\u0130nc\u0259 qurulu\u015f sabiti (1\/137) kimi fundamental k\u0259miyy\u0259tl\u0259rin arxas\u0131ndak\u0131 sirri v\u0259 aliml\u0259rin bu r\u0259q\u0259m\u0259 olan heyranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k.\u00a0Bu zaman \u015fagird fizikan\u0131 can\u0131ndan qan\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f insanlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 dinamik bir elm kimi g\u00f6r\u00fcr, donmu\u015f qaydalar toplusu kimi yox.<\/p>\n<p><strong>-T\u0259dris prosesind\u0259 n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259rl\u0259 praktik f\u0259aliyy\u0259t aras\u0131nda balans nec\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-Standart bir akademik d\u0259rsin v\u0259 ya m\u00f6vzu blokunun daxili strukturunda vaxt\u0131 el\u0259 b\u00f6lm\u0259k olar ki, \u015fagird h\u0259m b\u00fcn\u00f6vr\u0259ni als\u0131n, h\u0259m d\u0259 onu s\u0131naqdan ke\u00e7irsin: M\u0259rh\u0259l\u0259 1 (N\u0259z\u0259riyy\u0259 &#8211; 30% vaxt): Yeni anlay\u0131\u015f\u0131n, qanunun v\u0259 ya d\u00fcsturun mahiyy\u0259ti, onun niy\u0259 m\u00f6vcud oldu\u011fu izah edilir. \u015eagird\u0259 fundamental baza verilir.M\u0259rh\u0259l\u0259 2 (Praktika &#8211; 50% vaxt): Al\u0131nan bilik d\u0259rhal t\u0259tbiq olunur. Bu, laboratoriya i\u015fi, virtual simulyasiya, m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259lli v\u0259 ya ki\u00e7ik qrup layih\u0259si ola bil\u0259r.M\u0259rh\u0259l\u0259 3 (Refleksiya &#8211; 20% vaxt): Praktikan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edilir. &#8220;T\u0259cr\u00fcb\u0259miz d\u00fcsturu t\u0259sdiq etdimi? \u018fg\u0259r k\u0259narla\u015fma varsa, bunun fiziki s\u0259b\u0259bi n\u0259dir (m\u0259s\u0259l\u0259n, havan\u0131n m\u00fcqavim\u0259ti, s\u00fcrt\u00fcnm\u0259 v\u0259 s.)?&#8221; suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 laboratoriya v\u0259 eksperimentl\u0259rin t\u0259\u015fkili il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211;<\/strong>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu suala cavab verm\u0259k m\u0259ni m\u0259yus edir. M\u0259kt\u0259bl\u0259rimizin \u00e7ox az bir hiss\u0259sinin laboratoriyas\u0131 var, olanlar da \u015fagird s\u0131xl\u0131\u011f\u0131ndan\u00a0 sinif otaqlar\u0131 kimi istifad\u0259 olunur. F\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n laboratoriyalar Bak\u0131 v\u0259 Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 var,amma \u00e7ox azd\u0131r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259 laboratoriyalar var t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, istifad\u0259 olunmur. \u018flb\u0259tt\u0259 m\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 olmam\u0131\u015fam.G\u00f6rd\u00fckl\u0259rimi deyir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>-Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan t\u0259hsil sistemind\u0259 fizika f\u0259nninin t\u0259drisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib hesab edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259r laborator avadanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 t\u0259chiz olunmal\u0131d\u0131r, ikinci g\u0259nc m\u00fc\u0259lliml\u0259r laborator i\u015fl\u0259rini v\u0259 n\u00fcmayi\u015f eksperimentl\u0259rini qurma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidirl\u0259r. Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l bel\u0259 bir layih\u0259 t\u0259klifi ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcm, \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qald\u0131.<\/p>\n<p><strong>-Olimpiadalara v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif bilik yar\u0131\u015flar\u0131na haz\u0131rl\u0131q prosesind\u0259 u\u011furun \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>-M\u0259nc\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hv \u015fagird se\u00e7imind\u0259n ba\u015flay\u0131r. Bura \u0259la\u00e7\u0131 \u015fagird yox qeyri-standart yana\u015fma t\u0259rzin\u0259 malik \u015fagird se\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r.Ucdantutma b\u00fct\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n olimpiada qalibi t\u0259l\u0259b etm\u0259k yanl\u0131\u015f prinsipdir v\u0259 yaxud m\u0259kt\u0259bl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini yaln\u0131z olimpiadan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil. \u0130kinci vacib \u015f\u0259rt m\u00fc\u0259llim se\u00e7imidir. Olimpiada il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful ola bil\u0259c\u0259k m\u00fc\u0259lliml\u0259ri barmaqla saymaq olar, bu sah\u0259d\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin yana\u015fmas\u0131n\u0131 u\u011furlu hesab edir\u0259m, RFM d\u0259 qalib g\u0259l\u0259n \u015fagirdl\u0259r olimpiada m\u0259rk\u0259zin\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirirlir, burada onlarla x\u00fcsusi proqram m\u0259\u015f\u011ful olurlar. M\u0259kt\u0259bimizin bir ne\u00e7\u0259 \u015fagirdini misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r\u0259m. M\u0259h\u0259mm\u0259dli Zeyn\u0259b, \u0130smay\u0131ll\u0131 \u0130brahim, Aysunur \u018fliyeva , Camal M\u0259likzad\u0259. Zeyn\u0259b bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 RFM d\u0259n iki q\u0131z\u0131l, RFO dan iki q\u0131z\u0131l iki g\u00fcm\u00fc\u015f medala layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.Jautikov beyn\u0259lxalq olimpiadas\u0131nda b\u00fcr\u00fcnc medal, \u0130PHO v\u0259 APHO dan is\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirici m\u00fckafat al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>-Sizc\u0259, valideyn\u2013m\u00fc\u0259llim\u2013\u015fagird \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 prinsipl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu \u00fc\u00e7l\u00fck aras\u0131nda sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259t t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tin\u0259 nec\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir?<\/strong><\/p>\n<p>-Valideyn v\u0259 m\u00fc\u0259llim bir-birini &#8220;hesabat t\u0259l\u0259b ed\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r&#8221; kimi deyil, \u015fagirdin g\u0259l\u0259c\u0259yini quran strateji t\u0259r\u0259fda\u015flar kimi g\u00f6rm\u0259lidir. M\u0259qs\u0259d eynidir: \u015fagirdin h\u0259m akademik, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t olaraq formala\u015fmas\u0131. \u018fg\u0259r valideyn \u00f6vlad\u0131n\u0131 olimpiadalara, y\u00fcks\u0259k elmi u\u011furlara (m\u0259s\u0259l\u0259n, Jautikov v\u0259 ya Respublika olimpiadalar\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259) haz\u0131rlamaq ist\u0259yirs\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259li, evd\u0259 laz\u0131mi sakit m\u00fchiti v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yi t\u0259min etm\u0259lidir.Probleml\u0259r yaln\u0131z\u00a0 r\u00fcb sonunda &#8220;valideyn iclas\u0131nda&#8221; m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. \u015eagirdin akademik gedi\u015fat\u0131, maraq d\u00fcnyas\u0131 v\u0259 ya qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r m\u00fct\u0259madi olaraq b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclm\u0259lidir.H\u0259r bir t\u0259r\u0259f \u00f6z pe\u015f\u0259kar v\u0259 \u015f\u0259xsi s\u0259rh\u0259dl\u0259rini bilm\u0259lidir. Valideyn m\u00fc\u0259llimin pedaqoji metodikas\u0131na v\u0259 akademik qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131, m\u00fc\u0259llim is\u0259 ail\u0259nin daxili dinamikas\u0131n\u0131 v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n f\u0259rdi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r. \u015eagird he\u00e7 bir halda m\u00fc\u0259lliml\u0259 valideyn aras\u0131ndak\u0131 anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n qurban\u0131na \u00e7evrilm\u0259m\u0259lidir.M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u015fagirdin &#8220;arxas\u0131ndan&#8221; qurulmamal\u0131d\u0131r. Pedaqoji \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 \u015fagirdin maraqlar\u0131, onun istedad\u0131 v\u0259 psixoloji v\u0259ziyy\u0259ti dayan\u0131r. Q\u0259rarlar (m\u0259s\u0259l\u0259n, pe\u015f\u0259 se\u00e7imi, \u0259lav\u0259 haz\u0131rl\u0131q y\u00fckl\u0259ri v\u0259 s.) \u015fagirdin f\u0259rdi potensial\u0131 (analitik, praktik v\u0259 ya humanitar meyll\u0259ri) n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, onunla birlikd\u0259 verilm\u0259lidir.Yekun olaraq-M\u00fc\u0259llim \u015fagirdin a\u011fl\u0131na yol tap\u0131r, valideyn onun q\u0259lbinin g\u00fcv\u0259nidir. A\u011f\u0131l v\u0259 q\u0259lb eyni istiqam\u0259t\u0259 baxanda, \u015fagird \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259th edilm\u0259y\u0259c\u0259k elmi zirv\u0259 qalm\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Bu g\u00fcn\u00fcn \u015fagirdl\u0259ri il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00f6vrd\u0259ki \u015fagirdl\u0259r aras\u0131nda hans\u0131 f\u0259rql\u0259ri v\u0259 ox\u015farl\u0131qlar\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n<p>-M\u0259n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan d\u00f6vrl\u0259 indiki d\u00f6vr aras\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck bir f\u0259rq var. \u0130ndi smartfonlar v\u0259 kompyuter h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib, \u015fagirdl\u0259 s\u00fcni intellektd\u0259n s\u0259rb\u0259st istifad\u0259 edirl\u0259r. B\u0259z\u0259n bizd\u0259n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 yenilikl\u0259ri q\u0259bul edib ona uy\u011funla\u015f\u0131rlar. \u0130ndi m\u00fc\u0259llim olmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tindir.<br \/>\nOx\u015far c\u0259h\u0259t onlar\u0131n t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nm\u0259y\u0259, heyr\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 olan maraqlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-T\u0259dris f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259 sizi \u0259n \u00e7ox q\u00fcrurland\u0131ran \u015fagird u\u011furu hans\u0131 olub?<\/strong><\/p>\n<p>-\u0130ki \u015fagirdimin u\u011furu x\u00fcsusi il\u0259 q\u00fcrurvericidir-Turqut \u018ff\u0259ndi-AB\u015e Luiziana Universitetinin doktorant\u0131 v\u0259 Zeyn\u0259b M\u0259h\u0259mm\u0259dli.<\/p>\n<p><strong>-\u015eagirdl\u0259rinizin qazand\u0131\u011f\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r sizin \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 ifad\u0259 edir?<\/strong><\/p>\n<p>-C\u0259miyy\u0259t\u0259 faydal\u0131 olan f\u0259rdl\u0259rin formala\u015fmas\u0131nda m\u0259nim az da olsa pay\u0131m\u0131n olmas\u0131 m\u0259ni sevindirir v\u0259 q\u00fcrurland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259 sizi motivasiya ed\u0259n \u0259sas amill\u0259r hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-Bilmir\u0259m,h\u0259r s\u0259h\u0259r yuxudan ay\u0131landa qeyri-ixtiyari m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>-\u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmaq sizin \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259ti ifad\u0259 edir?<\/strong><\/p>\n<p>-T\u0259ltif olunmu\u015f m\u00fc\u0259llim kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir, \u00e7\u00fcnki s\u0259nd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259lir, buna cavab ver\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131, h\u0259r x\u0131rda detala \u0259h\u0259miy\u0259t verm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-\u00d6vladlar\u0131n\u0131zdan sizin pe\u015f\u0259 yolunuzu davam etdir\u0259n varm\u0131? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fc\u0259llimlik s\u0259n\u0259tinin ail\u0259nizd\u0259ki yeri v\u0259 t\u0259siri bar\u0259d\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>-\u0130ki o\u011flum var, biri h\u0259kimdir, ikincisi qurulu\u015f\u00e7u operatordur. H\u0259kim olan o\u011flum eyni zamanda Beyn\u0259lxalq Ortopediya Assosasiyas\u0131n\u0131n treneridir-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada m\u00fc\u0259llimdir. Bizim n\u0259sild\u0259 m\u00fc\u0259llimlik \u0259n\u0259n\u0259vi pe\u015f\u0259dir, bel\u0259ki ulu babam Hac\u0131 N\u0259srullah \u018ff\u0259ndi, babam \u018ff\u0259ndiyev M\u0259h\u0259mm\u0259d, babam\u0131n qarda\u015f\u0131 M\u00f6hs\u00fcn \u018ff\u0259ndi \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qabaqc\u0131l m\u00fc\u0259lliml\u0259ind\u0259n olublar, bac\u0131m \u018ff\u0259ndiyeva \u0130lham\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259llimdir.<\/p>\n<p><strong>-\u015eagirdl\u0259riniz\u0259 h\u0259r zaman verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u0259n vacib h\u0259yat d\u0259rsi v\u0259 ya t\u00f6vsiy\u0259 n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>-\u018ftraf\u0131na fayda ver, bacarm\u0131rsansa z\u0259r\u0259r verm\u0259!<\/p>\n<p><strong>-D\u0259rsl\u0259rinizd\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 innovativ metod v\u0259 texnologiyalardan istifad\u0259 edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-Smart l\u00f6vh\u0259, komp\u00fcter, Labdisk r\u0259q\u0259mli texnologiya, layih\u0259 \u0259sasl\u0131 d\u0259rs.<\/p>\n<p><strong>-H\u0259yat\u0131n\u0131zda v\u0259 m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259 siz\u0259 \u0259n \u00e7ox t\u0259sir ed\u0259n m\u00fc\u0259llim v\u0259 ya \u015f\u0259xs kim olub?<\/strong><\/p>\n<p>-H\u0259yatda h\u0259r bir insan\u0131n pedaqoji v\u0259 elmi bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda, daxili kompas\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259ti tapmas\u0131nda d\u0259rin iz qoyan bir insan m\u00fctl\u0259q olur. M\u0259nim h\u0259m bir f\u0259rd, h\u0259m d\u0259 fizika elmin\u0259 v\u0259 t\u0259drisin\u0259 a\u015fiq bir pedaqoq kimi formala\u015fma\u011f\u0131mda \u0259n b\u00f6y\u00fck izi qoyan \u015f\u0259xs \u2014 \u00f6z m\u0259kt\u0259b ill\u0259rimd\u0259 m\u0259n\u0259 fizikan\u0131n quru d\u00fcsturlardan ibar\u0259t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun &#8220;t\u0259bi\u0259tin do\u011fma dili&#8221; oldu\u011funu \u00f6yr\u0259d\u0259n Hac\u0131yev V\u0259l\u0259d v\u0259 insan olma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259d\u0259n riyaziyyat m\u00fc\u0259llimim \u015eahnaz M\u0259mm\u0259dova olub.<\/p>\n<p>Onlar sinif ota\u011f\u0131na sad\u0259c\u0259 bir d\u0259rslik v\u0259 t\u0259ba\u015firl\u0259 girm\u0259zdi. H\u0259r d\u0259rsi bir elmi laboratoriya, bir k\u0259\u015ffiyyat mac\u0259ras\u0131 kimi qurard\u0131. M\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259timd\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 t\u0259tbiq etdiyim bir \u00e7ox prinsip v\u0259 yana\u015fmalar\u0131n k\u00f6k\u00fc m\u0259hz onlar\u0131n d\u0259rsl\u0259rind\u0259 at\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>-Bir g\u00fcn son d\u0259rsinizi ke\u00e7\u0259c\u0259yinizi d\u00fc\u015f\u00fcns\u0259niz, h\u0259min g\u00fcn\u00fc nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edir v\u0259 nec\u0259 xat\u0131rlanmaq ist\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-\u018fg\u0259r bir g\u00fcn son d\u0259rsimi ke\u00e7\u0259c\u0259yimi t\u0259s\u0259vv\u00fcr ets\u0259m, o g\u00fcn\u00fc sakit bir q\u00fcrur hissi il\u0259 xat\u0131rlayard\u0131m. \u0130ll\u0259rin z\u0259hm\u0259ti, \u00e7\u0259kil\u0259n \u0259ziyy\u0259t v\u0259 payla\u015f\u0131lan bilikl\u0259rin bir \u00f6mr\u0259 s\u0131\u011fan yekunu kimi\u2026 Sinif ota\u011f\u0131nda son d\u0259f\u0259 \u015fagirdl\u0259rim\u0259 bax\u0131b onlara t\u0259kc\u0259 elmi bilik deyil, h\u0259m d\u0259 insanl\u0131q, \u0259dal\u0259t v\u0259 d\u00fcr\u00fcstl\u00fck yolunu xat\u0131rladard\u0131m. \u0130st\u0259rdim ki, m\u0259ni insanlar v\u0259 \u015fagirdl\u0259rim \u201cd\u00fczg\u00fcn, \u0259dal\u0259tli, bildiyini payla\u015fmaqdan z\u00f6vq alan bir m\u00fc\u0259llim\u201d kimi xat\u0131rlas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259llim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck miras v\u0259 \u0259n g\u00f6z\u0259l xatir\u0259 onun yeti\u015fdirdiyi insanlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 qalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sizinl\u0259 olan bu s\u0259mimi v\u0259 d\u0259y\u0259rli s\u00f6hb\u0259timiz bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259si sad\u0259c\u0259 bir ixtisas, bir v\u0259zif\u0259 deyil, b\u00fct\u00f6v bir \u00f6mr\u00fc m\u0259naland\u0131ran, insan\u0131 c\u0259miyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t sahibi ed\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s missiyad\u0131r. H\u0259yat yolunuza n\u0259z\u0259r sald\u0131qda elm\u0259, biliy\u0259, maarif\u00e7iliy\u0259 v\u0259 g\u0259nc n\u0259slin yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u0259nal\u0131 bir \u00f6mr\u00fcn \u015fahidi oluruq. Siz uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 yaln\u0131z fizika m\u00fc\u0259llimi, psixoloq, t\u0259hsil t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 r\u0259hb\u0259r kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259misiniz, eyni zamanda minl\u0259rl\u0259 g\u0259ncin h\u0259yat\u0131na i\u015f\u0131q tutmu\u015f, onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 istiqam\u0259t vermi\u015f, m\u00fc\u0259llim ad\u0131n\u0131n ucal\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tinizl\u0259 t\u0259sdiql\u0259mi\u015fsiniz.<\/p>\n<p>\u0130nsan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259ti qazand\u0131\u011f\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259r, titullar v\u0259 m\u00fckafatlar deyil, insanlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 yerdir. Bu bax\u0131mdan Siz \u00f6z h\u0259yat\u0131n\u0131z\u0131 m\u0259nal\u0131 ya\u015fayan, \u00f6mr\u00fcn\u00fc xalq\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n n\u0259slin formala\u015fmas\u0131na h\u0259sr ed\u0259n xo\u015fb\u0259xt insanlardans\u0131n\u0131z. Bu g\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 c\u0259miyy\u0259timizin inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n y\u00fczl\u0259rl\u0259, minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda Sizin \u0259m\u0259yinizin, z\u0259hm\u0259tinizin v\u0259 m\u00fc\u0259llim qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n izi ya\u015fay\u0131r. Bu is\u0259 m\u00fc\u0259llim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fckafat, \u0259n b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi z\u0259nginlikdir.<\/p>\n<p>Sizin h\u0259yat yolunuz g\u0259nc m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u0259kt\u0259b, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tiniz is\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131q n\u00fcmun\u0259sidir. Elm\u0259 olan sevginiz, \u00f6yr\u0259nm\u0259kd\u0259n v\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259kd\u0259n yorulmama\u011f\u0131n\u0131z, daim yeniliy\u0259 a\u00e7\u0131q olma\u011f\u0131n\u0131z, m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131z bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259ni t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ltm\u0259yiniz h\u0259r bir t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259kdir. Siz f\u0259aliyy\u0259tinizl\u0259 s\u00fcbut etmisiniz ki, m\u00fc\u0259llimlik yaln\u0131z sinif ota\u011f\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n d\u0259rsl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r; m\u00fc\u0259llim c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131nda, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131nda, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r v\u0259 savadl\u0131 g\u0259ncl\u0259rin yeti\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayan \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259s v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t hissi il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yiniz, toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259ni yeni n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259yiniz, t\u0259hsilimizin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t etm\u0259yiniz t\u0259qdir\u0259layiqdir. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, bundan sonra da bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259niz g\u0259nc m\u00fc\u0259lliml\u0259rin formala\u015fmas\u0131na, \u015fagirdl\u0259rin u\u011furlar\u0131na v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin daha da inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Siz\u0259 bundan sonrak\u0131 h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259 yeni u\u011furlar, m\u00f6hk\u0259m cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, uzun v\u0259 m\u0259nal\u0131 \u00f6m\u00fcr arzulay\u0131r\u0131q. Uca Allah Siz\u0259 sa\u011flam can, ayd\u0131n t\u0259f\u0259kk\u00fcr, g\u00fccl\u00fc irad\u0259 v\u0259 daim y\u00fcks\u0259k \u0259hval-ruhiyy\u0259 b\u0259x\u015f etsin. Ail\u0259nizl\u0259 birlikd\u0259 xo\u015fb\u0259xt, firavan, sevinc v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259t dolu \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u0259siniz. H\u0259yat yolunuz daim u\u011furlarla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunsun, q\u0259lbinizi sevindir\u0259n x\u0259b\u0259rl\u0259r he\u00e7 vaxt \u0259skik olmas\u0131n.<\/p>\n<p>Allah yeti\u015fdirdiyiniz \u015fagirdl\u0259rin u\u011furlar\u0131n\u0131 Siz\u0259 daim g\u00f6st\u0259rsin, onlar\u0131n qazand\u0131\u011f\u0131 h\u0259r nailiyy\u0259td\u0259 Sizin \u0259m\u0259yinizin b\u0259hr\u0259sini g\u00f6rm\u0259yi n\u0259sib etsin. Evinizd\u0259n ruzi-b\u0259r\u0259k\u0259t, oca\u011f\u0131n\u0131zdan istilik, q\u0259lbinizd\u0259n \u00fcmid, h\u0259yat\u0131n\u0131zdan is\u0259 sevinc \u0259skik olmas\u0131n. \u00d6mr\u00fcn\u00fcz\u00fcn h\u0259r g\u00fcn\u00fc h\u00f6rm\u0259t, ehtiram v\u0259 minn\u0259tdarl\u0131q hissl\u0259ri il\u0259 \u0259hat\u0259 olunsun. \u00c7\u00fcnki Siz bu h\u00f6rm\u0259ti uzun ill\u0259rin z\u0259hm\u0259ti, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259llim ad\u0131na olan s\u0259daq\u0259tinizl\u0259 qazanm\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>D\u0259y\u0259rli vaxt\u0131n\u0131z\u0131 ay\u0131raraq fikirl\u0259rinizi biziml\u0259 v\u0259 oxucular\u0131m\u0131zla b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fcz \u00fc\u00e7\u00fcn Siz\u0259 d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk. Arzu edirik ki, h\u0259yat kitab\u0131n\u0131z\u0131n bundan sonrak\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259ri d\u0259 \u0259n az ke\u00e7mi\u015fi q\u0259d\u0259r u\u011furlu, m\u0259nal\u0131 v\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 olsun. Ad\u0131n\u0131z daim h\u00f6rm\u0259tl\u0259 \u00e7\u0259kilsin, z\u0259hm\u0259tiniz daim y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilsin, m\u00fc\u0259llimlik i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131z is\u0259 h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r g\u0259nc n\u0259sill\u0259rin yoluna nur sa\u00e7s\u0131n.<\/p>\n<p>Siz\u0259 m\u00f6hk\u0259m cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, uzun \u00f6m\u00fcr, ail\u0259 s\u0259ad\u0259ti, m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q v\u0259 yeni-yeni u\u011furlar dil\u0259yirik. Allah qorusun, Allah k\u00f6m\u0259yiniz olsun, yolunuz h\u0259mi\u015f\u0259 a\u00e7\u0131q, \u00f6mr\u00fcn\u00fcz is\u0259 xeyir-dualarla b\u0259r\u0259k\u0259tli olsun!<\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama--hidden\"><\/div>\n<div id=\"galleryList\" class=\"fotorama fotorama1781329918471\" data-nav=\"thumbs\" data-width=\"100%\" data-thumbwidth=\"90\" data-thumbheight=\"60\" data-allowfullscreen=\"true\" data-autoplay=\"3000\" data-ratio=\"1.5\" data-keyboard=\"true\" data-fit=\"contain\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__stage fotorama__pointer\">\n<div class=\"fotorama__fullscreen-icon\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-26cd8eca178132365297284646810822160.jpeg\" \/><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img fotorama__active\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-2e0aca8917813236501191202281070151.jpeg\" \/><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-07a9d3fe178132365055845274511061414.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__arr fotorama__arr--prev\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__arr fotorama__arr--next\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__video-close\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav-wrap\">\n<div class=\"fotorama__nav fotorama__nav--thumbs fotorama__shadows--left fotorama__shadows--right\">\n<div class=\"fotorama__nav__shaft fotorama__grab\">\n<div class=\"fotorama__thumb-border\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-287e0413178132365070786898510358544.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-f056bfa7178132365031486258910514560.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-09853c7f178132365098474472911095256.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-7e3315fe178132365087026461011043574.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-cf708fc1178132365154655948510396014.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-26cd8eca178132365297284646810822160.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb fotorama__active\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-2e0aca8917813236501191202281070151.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-07a9d3fe178132365055845274511061414.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-4c03f769178132365023315842210783585.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2026\/06\/13\/-3c3c139b178132365096325478110507507.jpeg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"d-none d-sm-block\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rahib \u018ff\u0259ndiyev: Yoluna i\u015f\u0131q sald\u0131\u011f\u0131n g\u0259ncl\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u00f6mr\u00fcm\u00fc bo\u015funa ya\u015famad\u0131\u011f\u0131ma sevinir\u0259m M\u00fc\u0259llimlik b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin yaran\u0131\u015f\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini qoruyub saxlayan, c\u0259miyy\u0259tin t\u0259r\u0259qqisind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynayan \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Tarix boyu xalqlar\u0131 t\u0259r\u0259qqiy\u0259 aparan b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin, aliml\u0259rin, d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n arxas\u0131nda onlar\u0131 elm\u0259, biliy\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259n m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yi dayan\u0131b. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259llim&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":855384,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",975,540,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",820,454,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",600,332,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",300,166,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",150,83,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",400,222,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/d305281f178132334473044083010892976.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Rahib \u018ff\u0259ndiyev: Yoluna i\u015f\u0131q sald\u0131\u011f\u0131n g\u0259ncl\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u00f6mr\u00fcm\u00fc bo\u015funa ya\u015famad\u0131\u011f\u0131ma sevinir\u0259m M\u00fc\u0259llimlik b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin yaran\u0131\u015f\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini qoruyub saxlayan, c\u0259miyy\u0259tin t\u0259r\u0259qqisind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynayan \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Tarix boyu xalqlar\u0131 t\u0259r\u0259qqiy\u0259 aparan b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin, aliml\u0259rin, d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n arxas\u0131nda onlar\u0131 elm\u0259, biliy\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259n m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yi dayan\u0131b. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259llim...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855383"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=855383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":855385,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855383\/revisions\/855385"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/855384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=855383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=855383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=855383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}