{"id":87759,"date":"2019-10-22T08:02:52","date_gmt":"2019-10-22T05:02:52","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=87759"},"modified":"2019-10-22T08:02:52","modified_gmt":"2019-10-22T05:02:52","slug":"az%c9%99rbaycana-yeni-zubrlar-g%c9%99tiril%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=87759","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycana yeni zubrlar g\u0259tiril\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130DEA \u0130ctimai Birliyi, Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259tin M\u00fchafiz\u0259si Fondunun (WWF) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin &#8220;Az\u0259rbaycanda zubrlar\u0131n reintroduksiyas\u0131\u201d proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n il \u0259rzind\u0259 daha 8 ba\u015f zubr g\u0259tiril\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ\u00a0<\/b>x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Trend-\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259tin M\u00fchafiz\u0259si Fondunun (WWF) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin r\u0259hb\u0259ri El\u015fad \u018fsg\u0259rov deyib.<\/p>\n<p>Bu il Az\u0259rbaycana 12 ba\u015f zubrun g\u0259tirildiyini xat\u0131rladan E.\u018fsg\u0259rov yeni zubrlar g\u0259tirildikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259d\u0259ki \u00fcmumi zubrlar\u0131n say\u0131n\u0131n 20-y\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>\u0130lk zubrlar\u0131 g\u0259tirm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l xarici ekspertl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 B\u00f6y\u00fck Qafqazda elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n E.\u018fsg\u0259rov \u0259lav\u0259 edib ki, bu t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda zubrlar\u0131n \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 rayonunun 300 hektarl\u0131q \u0259razisind\u0259 (Buynuz k\u0259ndinin yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259) m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 q\u0259rara al\u0131n\u0131b. Zubrlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz ya\u015famas\u0131, qa\u00e7mamas\u0131, y\u0131rt\u0131c\u0131 heyvanlar\u0131n onlara h\u00fccum etm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259razinin \u0259traf\u0131na elektrik \u00e7\u0259p\u0259r \u00e7\u0259kilib:<\/p>\n<p>\u201cElektrik \u00e7\u0259p\u0259r onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259 bilm\u0259z. Bu \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259r heyvanlar\u0131 sad\u0259c\u0259 olaraq titr\u0259dir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar \u0259razid\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xma\u011fa c\u0259hd etmirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>E.\u018fsg\u0259rov bildirib ki, Az\u0259rbaycana yaln\u0131z Qafqaz geninin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan zubrlar g\u0259tirilir.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, apar\u0131lan axtar\u0131\u015flardan sonra Avropa zooparklar\u0131nda Qafqaz geninin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan zubrlar tap\u0131l\u0131b: \u201cBu heyvanlar Belarusda, Pol\u015fada, Amerikada v\u0259 s. yerd\u0259 d\u0259 ya\u015fay\u0131r. Ancaq onlar biz\u0259 yad oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z Qafqaza xas olan genl\u0259ri da\u015f\u0131yan heyvanlar\u0131 axtar\u0131b tap\u0131r\u0131q. G\u0259tiril\u0259n 12 ba\u015f zubrun h\u0259r biri Qafqaz geninin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>N\u00fcmay\u0259nd\u0259lik r\u0259hb\u0259ri qeyd edib ki, aliml\u0259rin t\u0259dqiqatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, zubrlar\u0131n n\u0259slinin sa\u011flam \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c say\u0131 \u0259n az\u0131 50 ba\u015f olmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda zubrlar\u0131n say\u0131n\u0131n getdikc\u0259 art\u0131r\u0131laraq 50-y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur: \u201cAliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, ba\u015flan\u011f\u0131c qrup 50-d\u0259n az olduqda onlar genetik olaraq az \u00e7e\u015fidli olurlar. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 genetik probleml\u0259rin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c say \u0259n az\u0131 50 ba\u015f olmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>E.\u018fsg\u0259rov n\u0259sli k\u0259silm\u0259k \u00fczr\u0259 olan zubrlar\u0131n Avropa zooparklar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycana pulsuz verildiyini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b:<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r pulla al\u0131narsa, onlar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri \u00e7ox baha olar. Erk\u0259k zubrlar\u0131n qiym\u0259ti 12 min, di\u015fi zubrlar\u0131n qiym\u0259ti 8 min avrodur. \u018fg\u0259r pulla al\u0131nsayd\u0131, bir c\u00fct zubr biz\u0259 20 min avroya ba\u015fa g\u0259l\u0259 bil\u0259rdi. Amma &#8220;Az\u0259rbaycanda zubrlar\u0131n reintroduksiyas\u0131\u201d proqram\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn zooparklar zubrlar\u0131 biz\u0259 pulsuz verirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>WWF r\u0259smisi qeyd edib ki, g\u0259l\u0259n ilin yaz\u0131nda haz\u0131rda elektrik \u00e7\u0259p\u0259rl\u0259 \u0259hat\u0259l\u0259nmi\u015f \u0259razid\u0259 saxlan\u0131lan zubrlar\u0131n v\u0259h\u015fi t\u0259bi\u0259t\u0259 burax\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Amma h\u0259min zaman zubrlar\u0131n bo\u011fazlar\u0131ndak\u0131 GPS xaltalar vasit\u0259sil\u0259 onlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259ti izl\u0259nil\u0259c\u0259k v\u0259 olduqlar\u0131 \u0259razil\u0259r d\u0259qiqlikl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>E.\u018fsg\u0259rov t\u0259bi\u0259t\u0259 burax\u0131ld\u0131qdan sonra bu heyvanlar\u0131n insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratmayaca\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, zubrlar insanlar\u0131n h\u0259y\u0259tl\u0259rind\u0259ki, bi\u00e7\u0259n\u0259kl\u0259rind\u0259ki otlar\u0131 yey\u0259 bil\u0259rl\u0259r: &#8220;Bel\u0259 hallar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 biz g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 z\u0259r\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 kompensasiyan\u0131n verilm\u0259si proqram\u0131n\u0131 haz\u0131rlama\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq\u201d.<\/p>\n<p>Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin (ETSN) Bioloji M\u00fcxt\u0259lifliyin Qorunmas\u0131 v\u0259 X\u00fcsusi M\u00fchafiz\u0259 Olunan T\u0259bi\u0259t \u018frazil\u0259rinin \u0130nki\u015faf\u0131 Departamentinin direktoru Hikm\u0259t \u018flizad\u0259 Trend-\u0259 bildirib ki, zubrlar\u0131n g\u0259tirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259l\u0259 6 il \u0259vv\u0259l m\u00fczakir\u0259 olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cZubrlar\u0131n g\u0259tirilm\u0259si 6 illik z\u0259hm\u0259tin b\u0259hr\u0259sidir. Qafqazda tarix\u0259n zubrlar olub, onlar\u0131n \u0259cdadlar\u0131 burada ya\u015fay\u0131blar. Bu g\u00fcn biz art\u0131q dey\u0259 bil\u0259rik ki, Qafqaz zubru Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tin\u0259 qaytar\u0131l\u0131b. Zubrlar\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259tirilm\u0259si t\u0259bii irsimizin b\u0259rpas\u0131n\u0131n elementidir\u201d.<\/p>\n<p>H.\u018flizad\u0259 qeyd edib ki, Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n zubrlar yerli \u015f\u0259rait\u0259 adaptasiya oluna bilibl\u0259r v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 olduqlar\u0131 5-6 ay \u0259rzind\u0259 burada sa\u011flam \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015faya bilibl\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cArt\u0131q onlar\u0131n bir nec\u0259sinin balalayaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Proqramdak\u0131 partnyorlar\u0131m\u0131za t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik ki, biz bu m\u0259rh\u0259l\u0259ni u\u011furla ke\u00e7dik. Xarici t\u0259\u015fkilatlar da zubrlar\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259irilm\u0259sini Qafqazda son 10 ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259n u\u011furlu ekoloji layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>H.\u018flizad\u0259 turistl\u0259rin d\u0259 zubrlara b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rdikl\u0259rini s\u00f6yl\u0259yib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, zubrlar g\u0259tirildikd\u0259n sonra \u015eahda\u011f Milli Park\u0131na g\u0259l\u0259n t\u0259xmin\u0259n 800 turistin s\u0259f\u0259rinin m\u0259qs\u0259di m\u0259hz bu heyvanlar\u0131 g\u00f6rm\u0259k olub.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130DEA \u0130ctimai Birliyi, Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259tin M\u00fchafiz\u0259si Fondunun (WWF) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin &#8220;Az\u0259rbaycanda zubrlar\u0131n reintroduksiyas\u0131\u201d proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n il \u0259rzind\u0259 daha 8 ba\u015f zubr g\u0259tiril\u0259c\u0259k. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Trend-\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259tin M\u00fchafiz\u0259si Fondunun (WWF) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin r\u0259hb\u0259ri El\u015fad \u018fsg\u0259rov deyib. Bu il Az\u0259rbaycana 12 ba\u015f zubrun g\u0259tirildiyini xat\u0131rladan E.\u018fsg\u0259rov yeni zubrlar g\u0259tirildikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259d\u0259ki \u00fcmumi zubrlar\u0131n say\u0131n\u0131n 20-y\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib. \u0130lk zubrlar\u0131 g\u0259tirm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l xarici ekspertl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 B\u00f6y\u00fck Qafqazda elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n E.\u018fsg\u0259rov \u0259lav\u0259 edib ki, bu t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":87760,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/zubr_220519_2.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130DEA \u0130ctimai Birliyi, Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259tin M\u00fchafiz\u0259si Fondunun (WWF) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin &#8220;Az\u0259rbaycanda zubrlar\u0131n reintroduksiyas\u0131\u201d proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n il \u0259rzind\u0259 daha 8 ba\u015f zubr g\u0259tiril\u0259c\u0259k. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Trend-\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259tin M\u00fchafiz\u0259si Fondunun (WWF) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin r\u0259hb\u0259ri El\u015fad \u018fsg\u0259rov deyib. Bu il Az\u0259rbaycana 12 ba\u015f zubrun g\u0259tirildiyini&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87759\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/87760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}