{"id":89902,"date":"2019-10-28T11:45:23","date_gmt":"2019-10-28T08:45:23","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=89902"},"modified":"2019-10-28T11:45:23","modified_gmt":"2019-10-28T08:45:23","slug":"enerji-ickisind%c9%99n-asililiq-dogrudur-yoxsa-uydurma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=89902","title":{"rendered":"Enerji i\u00e7kisind\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131q: do\u011frudur, yoxsa uydurma?"},"content":{"rendered":"<p>Enerji i\u00e7kil\u0259rinin istehsal\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ki s\u0259nay\u0259sinin ki\u00e7ik, lakin inki\u015faf ed\u0259n bir b\u00f6lm\u0259sidir. Enerji m\u00fch\u0259ndisl\u0259rinin \u0259rzaq s\u0259b\u0259tind\u0259ki nisbi pay\u0131nda enerji i\u00e7kil\u0259rinin t\u0259rkibi, faydas\u0131 v\u0259 ya ziyan\u0131 bar\u0259d\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z fikir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. \u0130stehsal\u00e7\u0131lar iddia edirl\u0259r ki, bir banka enerji i\u00e7kisi n\u0259inki \u201cilham verir\u201d, h\u0259m d\u0259 enerji verir. Bu zaman, h\u0259r k\u0259sd\u0259 \u00e7ox vacib bir sual yaran\u0131r: onlar as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131rm\u0131?<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, enerji i\u00e7kil\u0259rinin t\u0259rkibi sirr deyil. \u0130stehsal\u00e7\u0131lardan i\u00e7kinin t\u0259rkibini etiketd\u0259 qeyd etm\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b olunur. B\u00fct\u00fcn enerji i\u00e7kil\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 m\u00fctl\u0259q a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 elementl\u0259r vard\u0131r: kofein &#8211; 100 ml i\u00e7kid\u0259 t\u0259xmin\u0259n 30 mq, bu i\u00e7kil\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 olan dig\u0259r madd\u0259l\u0259r\u0259 \u015f\u0259k\u0259r, vitaminl\u0259r, taurin v\u0259 D-ql\u00fckuronolakton daxildir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn komponentl\u0259r olduqca adidir v\u0259 dig\u0259r qida madd\u0259l\u0259rinin v\u0259 i\u00e7kil\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 d\u0259 vard\u0131r. Zehni v\u0259 fiziki f\u0259aliyy\u0259ti stimulla\u015fd\u0131rmaq x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 sahib olan yegan\u0259 komponent \u2013 kofeindir. O, \u0259sas\u0259n, as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaranmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qorxu v\u0259 mifl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259lidir.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>T\u0259dqiqatlara n\u0259z\u0259r salaq: t\u0259dqiqatlar\u0131 Rusiyan\u0131n \u201cNarkologiya\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f bir s\u0131ra aliml\u0259r (burax\u0131l\u0131\u015f 7\/2015; redaksiya daha \u0259trafl\u0131 material t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r), enerji i\u00e7kil\u0259rinin narkologiya il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259sinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut etmi\u015fl\u0259r, bel\u0259 ki, d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259sind\u0259 qada\u011fan olunmu\u015f madd\u0259l\u0259r siyah\u0131s\u0131nda kofeinin ad\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>Alud\u0259\u00e7i insanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tli m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanan tibbi statistikada da ona yer yoxdur. Narkotik madd\u0259 v\u0259 alkoqol probleml\u0259rinin m\u00f6vcud oldu\u011fu onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259, h\u0259kiml\u0259r bir ne\u00e7\u0259 amili m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fl\u0259r: sosial m\u00fchit, t\u0259rbiy\u0259 probleml\u0259ri, patoloji irsiyy\u0259t, lakin kofein v\u0259 ya dig\u0259r qidalanma amill\u0259ri haqq\u0131nda he\u00e7 bir \u015fey yoxdur.<\/p>\n<p>Elmi metodlar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, enerji i\u00e7kil\u0259rinin z\u0259r\u0259rl\u0259ri v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u0259n m\u00fcxt\u0259lif v\u0259 qeyri-adi f\u0259rziyy\u0259l\u0259ri t\u0259kzib etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu d\u0259lill\u0259r \u00e7ox vaxt m\u0259ntiq\u0259 s\u00f6yk\u0259nmir. Lakin \u0259n maraql\u0131s\u0131 odur ki, q\u0259hv\u0259 bel\u0259 bir ajiotaj yaratm\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, enerji i\u00e7kil\u0259ri q\u0259hv\u0259nin \u0259sas r\u0259qibidir. Bununla yana\u015f\u0131, bir banka enerji i\u00e7kisi q\u0259hv\u0259 il\u0259 t\u0259xmin\u0259n eyni qiym\u0259t kateqoriyas\u0131na daxildir, \u00fcst\u0259lik onun istifad\u0259si daha rahatd\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 el\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 enerji i\u00e7kil\u0259ri il\u0259 bu c\u00fcr m\u00fcbariz\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Kofein \u00e7ox sayda bitkil\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 vard\u0131r: \u00e7ay, kakao, kola v\u0259 s. \u00c7ay, q\u0259hv\u0259 v\u0259 ya kola dan as\u0131l\u0131l\u0131q yaranmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Energetikl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, bu i\u00e7kil\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 kofein vard\u0131r. Lakin onlar he\u00e7 bir alud\u0259\u00e7ilik yaratm\u0131r. Yaln\u0131z kofeinin dozas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131rd\u0131qda (g\u00fcn \u0259rzind\u0259 1000 mq), xo\u015fag\u0259lm\u0259z f\u0259sadlar ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Kofeinli qida madd\u0259l\u0259rinin q\u0259bulu il\u0259 bu dozan\u0131 almaq dem\u0259k olar ki, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 litr \u00e7ay, q\u0259hv\u0259 v\u0259 ya enerji i\u00e7kisi q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bir banka enerji i\u00e7kisind\u0259 c\u0259mi 75 mq kofein vard\u0131r, bu, 1 fincan q\u0259hv\u0259d\u0259 oldu\u011fu kofeinin miqdar\u0131ndan da azd\u0131r, bel\u0259 ki, qara q\u0259hv\u0259d\u0259 \u2013 91 mq, \u00e7ayda \u2013 58 mq, kolada \u2013 47 mq v\u0259 \u015fokoladda \u2013 26 mq kofein vard\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz kofein dozas\u0131 400 mq, hamil\u0259 qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 200 mq-d\u0131r.<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/assets.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMTkvMTAvMjgvMTEvMTcvNTIvY2M4YmU4YTQtMDg5Zi00YTE4LTliZGMtNjViZGZkOGI2NTlhLzEuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=88f427befa5f6f8a\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enerji i\u00e7kil\u0259rinin istehsal\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ki s\u0259nay\u0259sinin ki\u00e7ik, lakin inki\u015faf ed\u0259n bir b\u00f6lm\u0259sidir. Enerji m\u00fch\u0259ndisl\u0259rinin \u0259rzaq s\u0259b\u0259tind\u0259ki nisbi pay\u0131nda enerji i\u00e7kil\u0259rinin t\u0259rkibi, faydas\u0131 v\u0259 ya ziyan\u0131 bar\u0259d\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z fikir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. \u0130stehsal\u00e7\u0131lar iddia edirl\u0259r ki, bir banka enerji i\u00e7kisi n\u0259inki \u201cilham verir\u201d, h\u0259m d\u0259 enerji verir. Bu zaman, h\u0259r k\u0259sd\u0259 \u00e7ox vacib bir sual yaran\u0131r: onlar as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131rm\u0131? Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, enerji i\u00e7kil\u0259rinin t\u0259rkibi sirr deyil. \u0130stehsal\u00e7\u0131lardan i\u00e7kinin t\u0259rkibini etiketd\u0259 qeyd etm\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b olunur. B\u00fct\u00fcn enerji i\u00e7kil\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 m\u00fctl\u0259q a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 elementl\u0259r vard\u0131r: kofein &#8211; 100 ml i\u00e7kid\u0259 t\u0259xmin\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":89903,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/2-2.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Enerji i\u00e7kil\u0259rinin istehsal\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ki s\u0259nay\u0259sinin ki\u00e7ik, lakin inki\u015faf ed\u0259n bir b\u00f6lm\u0259sidir. Enerji m\u00fch\u0259ndisl\u0259rinin \u0259rzaq s\u0259b\u0259tind\u0259ki nisbi pay\u0131nda enerji i\u00e7kil\u0259rinin t\u0259rkibi, faydas\u0131 v\u0259 ya ziyan\u0131 bar\u0259d\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z fikir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. \u0130stehsal\u00e7\u0131lar iddia edirl\u0259r ki, bir banka enerji i\u00e7kisi n\u0259inki \u201cilham verir\u201d, h\u0259m d\u0259 enerji verir. Bu zaman, h\u0259r k\u0259sd\u0259 \u00e7ox vacib bir sual&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89902"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89902"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89902\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/89903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}