{"id":91894,"date":"2019-11-02T10:03:48","date_gmt":"2019-11-02T07:03:48","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=91894"},"modified":"2019-11-02T10:03:48","modified_gmt":"2019-11-02T07:03:48","slug":"qeys%c9%99riyy%c9%99-%c9%99m%c9%99liyyatindan-sonra-t%c9%99bii-dogus-etm%c9%99k-mumkundurmu-h%c9%99kim-r%c9%99yi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=91894","title":{"rendered":"Qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra t\u0259bii do\u011fu\u015f etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? &#8211; H\u018fK\u0130M R\u018fY\u0130"},"content":{"rendered":"<p>Son onillikl\u0259rd\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 apar\u0131lan do\u011fu\u015flar\u0131n say\u0131 xeyli art\u0131b.<\/p>\n<p>Tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r istisna olmaqda, bu statistikan\u0131n artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri t\u0259bii do\u011fu\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan ehtiyat ed\u0259n xan\u0131mlard\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, insanlar aras\u0131nda bel\u0259 bir stereotip formala\u015f\u0131b ki, bir d\u0259f\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 ana olan qad\u0131n, sonrak\u0131 hamil\u0259likl\u0259rini d\u0259 m\u00fctl\u0259q eyni \u015f\u0259kild\u0259 planlamal\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6st\u0259rici d\u0259, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Lakin ara\u015fd\u0131rmam\u0131z g\u00f6st\u0259rir ki, bu he\u00e7 d\u0259 bel\u0259 deyil v\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyind\u0259n sonra t\u0259bii do\u011fu\u015f etm\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r g\u00f6zl\u0259nilm\u0259kl\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Qaynarinfo m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Klivlend klinikas\u0131nda uzmanl\u0131q t\u0259hsili alm\u0131\u015f, haz\u0131rda Baku Medical\u00a0 Plazan\u0131n mama-ginekoloqu, tibb elml\u0259ri namiz\u0259di R\u0259x\u015f\u0259nd\u0259 Aslanova il\u0259 olan m\u00fcsahib\u0259ni siz\u0259 t\u0259qdim edir.<\/p>\n<div><\/div>\n<p><strong>&#8211; R\u0259x\u015f\u0259nd\u0259 xan\u0131m, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra t\u0259bii yolla u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fg\u0259r hardasa 10 il \u00f6nc\u0259 bu, riskli v\u0259 h\u0259tta m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz say\u0131l\u0131rd\u0131sa, hal-haz\u0131rda b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq tibbi t\u0259limatlarda qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015fun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 icaz\u0259 vard\u0131r v\u0259 ona dair x\u00fcsusi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r t\u0259rtib olunub.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Doktor, dediniz ki, x\u00fcs\u00fcsi t\u0259limatlar v\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259r var. Qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 kiml\u0259r t\u0259bii do\u011fu\u015f ed\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; El\u0259dir. He\u00e7 d\u0259 b\u00fct\u00fcn qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 sonras\u0131 t\u0259bii yolla u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259k olmaz. Bununla ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259limatlar m\u00f6vcuddur. Amerika Mama-ginekoloqlar Kollecinin (ACOG) t\u0259limatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, t\u0259bii do\u011fu\u015f a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hallarda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n<p>\u2022 \u018fg\u0259r qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 k\u0259sik horizontal \u015f\u0259kild\u0259 at\u0131l\u0131bsa (klassik QK). Bel\u0259 ki, T \u015f\u0259killi qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi sonra, t\u0259bii do\u011fu\u015f zaman\u0131 u\u015faql\u0131\u011f\u0131n y\u0131rt\u0131lma riski daha \u00e7oxdur;<\/p>\n<p>\u2022 U\u015faql\u0131qda qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi xaricind\u0259 h\u0259r hans\u0131 dig\u0259r \u0259m\u0259liyyat apar\u0131lmay\u0131bsa (m\u0259s\u0259l\u0259n, miomektamiya intramural);<\/p>\n<p>\u2022 Ciddi somatik x\u0259st\u0259likl\u0259r yaxud hamil\u0259lik f\u0259sadlar\u0131 yoxdursa (m\u0259s\u0259l\u0259n, cift g\u0259li\u015fi, preeklampsiya diaqnozlar\u0131 v\u0259 ya u\u015faql\u0131qda qiqant \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc mioman\u0131n olmas\u0131 v\u0259 s.)<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 b\u00fct\u00fcn qeyd olunanalarla yana\u015f\u0131 \u0259n vacib \u015f\u0259rt budur ki, do\u011fu\u015f pe\u015f\u0259kar h\u0259kiml\u0259rin \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn laz\u0131mi avadanl\u0131qlarla t\u0259chiz olunmu\u015f klinikada planlanmal\u0131d\u0131r ki, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n apar\u0131lmas\u0131 laz\u0131m olarsa, bunu etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olsun.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015f planlayan xan\u0131mlar n\u0259y\u0259 diqq\u0259t el\u0259m\u0259lidirl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259zi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r vard\u0131r ki, onlar da qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015fa mane\u00e7ilik yarada bil\u0259rl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259g\u0259r pasient qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015f planlay\u0131rsa, b\u0259zi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015fa mane olan faktorlar bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>\u2022 Hamil\u0259nin \u00e7\u0259kisi \u2013 \u018fg\u0259r hamil\u0259 qad\u0131n\u0131n b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259ki indeksi (B\u00c7\u0130) \u0259vv\u0259lki qeys\u0259riyy\u0259 do\u011fu\u015fundan sonra art\u0131bsa, t\u0259bii do\u011fu\u015f ehtimal\u0131 azal\u0131r. B\u00c7\u0130 2% artan qad\u0131nlarda t\u0259bii do\u011fu\u015f etm\u0259k ehtimal\u0131 13% a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, art\u0131q \u00e7\u0259ki h\u0259r bir halda t\u0259bii do\u011fu\u015fa mane olan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>\u2022 K\u00f6rp\u0259nin \u00e7\u0259kisi \u2013 Hamil\u0259liyin son h\u0259ft\u0259l\u0259rind\u0259 k\u00f6rp\u0259nin ehtimal olunan \u00e7\u0259kisi 4 kq-dan yuxar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrs\u0259, bu zaman t\u0259bii do\u011fu\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. Bu, u\u015faql\u0131\u011f\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131na g\u0259tir\u0259 bil\u0259r. Lakin eyni zamanda, bu \u00e7\u0259kid\u0259 k\u00f6rp\u0259nin qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 d\u0259 do\u011fulmas\u0131 u\u015faql\u0131\u011f\u0131n y\u0131rt\u0131lma ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, hamil\u0259lik boyu k\u00f6rp\u0259nin \u00e7\u0259kisi n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u2022 Hamil\u0259lik h\u0259ft\u0259si \u2013 \u018fg\u0259r ana hamil\u0259liyin 40 v\u0259 daha yuxar\u0131 h\u0259ft\u0259sind\u0259dirs\u0259, qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. Ad\u0259t\u0259n hamil\u0259liyin 39-40 h\u0259ft\u0259l\u0259rind\u0259 stimulyasiya etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirik.<\/p>\n<p>\u2022 Hamil\u0259liyin erk\u0259n planlanmas\u0131 \u2013 \u018fg\u0259r bir ana qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015f planlay\u0131rsa, bu zaman iki hamil\u0259lik aras\u0131nda minimum 18 ay f\u0259rq olmal\u0131d\u0131r. Bu m\u00fcdd\u0259t qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra u\u015faql\u0131\u011f\u0131n tam sa\u011falmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunur. Bel\u0259 ki, \u0259g\u0259r \u0259m\u0259liyyatdan 6-12 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u00fcst tiki\u015fl\u0259r sa\u011falsa bel\u0259, k\u0259sik \u0259traf\u0131 toxumalar \u0259n az 18-24 ay sonra tam biti\u015fir v\u0259 u\u015faql\u0131q elastikliyini b\u0259rpa edir.<\/p>\n<p>\u2022 Hamil\u0259nin ya\u015f\u0131 \u2013 Ya\u015f faktoru t\u0259bii do\u011fu\u015fa mane olan ilk faktor olmasa da, \u00f6n\u0259mli faktordur. Bel\u0259 ki, ya\u015f\u0131 35 -d\u0259n yuxar\u0131 olan qad\u0131nlar\u0131n qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 t\u0259bii do\u011fu\u015f etm\u0259k ehtimal\u0131 40% azal\u0131r. Bel\u0259 ki, ya\u015f artd\u0131qca, qad\u0131nlarda u\u015faql\u0131q \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rinin elastikliyi v\u0259 m\u00f6hk\u0259mliyi azal\u0131r, bu da h\u0259min qad\u0131nlarda t\u0259bii do\u011fu\u015f sonras\u0131 f\u0259sadlara, h\u0259tta u\u015faql\u0131\u011f\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; T\u0259bii do\u011fu\u015fun qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan n\u0259 kimi \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri var?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qeys\u0259riyy\u0259 sonras\u0131 b\u0259rpa olunma m\u00fcdd\u0259ti t\u0259bii do\u011fu\u015fdan daha uzun v\u0259 daha narahatd\u0131r. Bundan ba\u015fqa, h\u0259r bir \u0259m\u0259liyyatda oldu\u011fu kimi, burada da m\u00fc\u0259yy\u0259n riskl\u0259rin olma ehtimal\u0131 var. Bunlara y\u00fcks\u0259k qanaxma v\u0259 ya h\u0259tta histerektomiya (u\u015faql\u0131\u011f\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si) riski d\u0259, \u0259m\u0259liyyat sonras\u0131 f\u0259sadlar da aid ola bil\u0259r. Lakin \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259kimin s\u0259ri\u015ft\u0259si d\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r bir halda, do\u011fu\u015f \u00fcsulu bar\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n pasientl\u0259 individual \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra t\u0259yin olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son onillikl\u0259rd\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 apar\u0131lan do\u011fu\u015flar\u0131n say\u0131 xeyli art\u0131b. Tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r istisna olmaqda, bu statistikan\u0131n artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri t\u0259bii do\u011fu\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan ehtiyat ed\u0259n xan\u0131mlard\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, insanlar aras\u0131nda bel\u0259 bir stereotip formala\u015f\u0131b ki, bir d\u0259f\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 ana olan qad\u0131n, sonrak\u0131 hamil\u0259likl\u0259rini d\u0259 m\u00fctl\u0259q eyni \u015f\u0259kild\u0259 planlamal\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6st\u0259rici d\u0259, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Lakin ara\u015fd\u0131rmam\u0131z g\u00f6st\u0259rir ki, bu he\u00e7 d\u0259 bel\u0259 deyil v\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyind\u0259n sonra t\u0259bii do\u011fu\u015f etm\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r g\u00f6zl\u0259nilm\u0259kl\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Qaynarinfo m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Klivlend klinikas\u0131nda uzmanl\u0131q t\u0259hsili alm\u0131\u015f,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":91895,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beremennost_063.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son onillikl\u0259rd\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 apar\u0131lan do\u011fu\u015flar\u0131n say\u0131 xeyli art\u0131b. Tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r istisna olmaqda, bu statistikan\u0131n artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri t\u0259bii do\u011fu\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan ehtiyat ed\u0259n xan\u0131mlard\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, insanlar aras\u0131nda bel\u0259 bir stereotip formala\u015f\u0131b ki, bir d\u0259f\u0259 qeys\u0259riyy\u0259 k\u0259siyi il\u0259 ana olan qad\u0131n, sonrak\u0131 hamil\u0259likl\u0259rini d\u0259 m\u00fctl\u0259q eyni \u015f\u0259kild\u0259 planlamal\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6st\u0259rici d\u0259, qeys\u0259riyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91894"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91894\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/91895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}