{"id":93317,"date":"2019-11-06T14:54:25","date_gmt":"2019-11-06T11:54:25","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=93317"},"modified":"2019-11-06T14:54:25","modified_gmt":"2019-11-06T11:54:25","slug":"regional-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-erm%c9%99nistanin-pozucu-f%c9%99aliyy%c9%99ti-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-turkiy%c9%99-gurcustan-%c9%99m%c9%99kdasliginin-imkanlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=93317","title":{"rendered":"Regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik: Erm\u0259nistan\u0131n pozucu f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259-G\u00fcrc\u00fcstan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n imkanlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin formala\u015fmas\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259m \u015f\u0259rtl\u0259ri, gedi\u015fi v\u0259 perspektivl\u0259ri n\u00fcfuzlu politoloq v\u0259 iqtisad\u00e7\u0131lar\u0131n, jurnalist v\u0259 analitikl\u0259rin apard\u0131qlar\u0131 diskussiyalar\u0131n \u0259sas m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259qamlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. Onlar daha \u00e7ox r\u0259smi \u0130r\u0259van\u0131n pozucu f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n qaynaqlan\u0131r. U\u011fursuz xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259n Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti regionda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nliyi art\u0131r\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bi\u0259tli riskl\u0259rin meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Eyni zamanda, \u0130r\u0259van bunu Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik istiqam\u0259tind\u0259 ciddi m\u00fcsb\u0259t add\u0131mlar atd\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 edir. Bu is\u0259 regionda geosiyasi m\u0259nz\u0259r\u0259nin \u00f6z b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc itirm\u0259kd\u0259 oldu\u011fu anlam\u0131n\u0131 verir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n fonunda C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259-G\u00fcrc\u00fcstan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 fonunda formala\u015fma perspektivl\u0259rinin geosiyasi analizin\u0259 ehtiyac g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p><strong>Risk m\u0259nb\u0259yi: Erm\u0259nistan m\u00f6vqeyini d\u0259yi\u015fmir<\/strong><\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, Erm\u0259nistanda h\u0259l\u0259 d\u0259 bu vassal \u00f6lk\u0259ni m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t sayanlar var. Onlar h\u0259tta bu \u00f6lk\u0259nin qlobal prosesl\u0259rd\u0259ki &#8220;yeri v\u0259 rolu&#8221;ndan bel\u0259 b\u0259hs etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni ekspertl\u0259rin bir tutarl\u0131 arqumenti bel\u0259 yoxdur. \u018fv\u0259zind\u0259, antiaz\u0259rbaycan ruhunda qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda g\u00fcl\u00fc\u015f obyektin\u0259 \u00e7evril\u0259n uydurmalardan dan\u0131\u015f\u0131rlar. Buna baxmayaraq, C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kontekstind\u0259 Erm\u0259nistan faktorunu n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. Bunun iki aspektd\u0259 m\u0259nas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259la, Erm\u0259nistan Rusiyan\u0131n forpostu olaraq n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 regional miqyasda t\u0259xribat t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r? \u0130kincisi, Erm\u0259nistan terroru d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t kimi regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemin\u0259 hans\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hdid yarad\u0131r? Bu iki sual\u0131n prizmas\u0131ndan Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin yeritdiyi s\u0259bats\u0131z v\u0259 qeyri-konstruktiv xarici siyas\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, r\u0259smi \u0130r\u0259van\u0131n regionun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn qara l\u0259k\u0259 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>Birinci aspektd\u0259n ba\u015flayaq. Erm\u0259nistan daim Rusiyadan \u015fikay\u0259t edir. Rusiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn inteqrativ t\u0259\u015fkilatlarda t\u0259msil olunan Erm\u0259nistand\u0131r: MDB, A\u0130\u0130, KTMT. Bundan ba\u015fqa, bu \u00f6lk\u0259nin iqtisadi sistemi, enerji sektoru \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 Moskvan\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131ndad\u0131r. Bu yax\u0131nlarda Nikol Pa\u015finyan demi\u015fdi ki, KTMT Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Y\u0259ni r\u0259smi \u0130r\u0259van s\u00f6zd\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik strategiyas\u0131n\u0131 Rusiya il\u0259 ba\u011flay\u0131r.<\/p>\n<p>Ancaq m\u0259s\u0259l\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, erm\u0259ni ekspertl\u0259r v\u0259 K\u0130V orqanlar\u0131 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz q\u0131r\u0131ldad\u0131rlar ki, Rusiya Az\u0259rbaycana d\u0259st\u0259k olur, onu m\u00fcdafi\u0259 edir, qoruyur, \u0259ks halda, &#8220;\u015fanl\u0131&#8221; erm\u0259ni ordusu Bak\u0131da olard\u0131. H\u0259tta, s\u0259n dem\u0259, Az\u0259rbaycan 2016-c\u0131 ilin aprelind\u0259 birba\u015fa Rusiyan\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 erm\u0259ni ordusuna h\u00fccum edibmi\u015f. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin: Rusiya \u00f6z forpostuna Az\u0259rbaycanla birg\u0259 h\u00fccum edib, ancaq &#8220;q\u0259hr\u0259man&#8221; erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordusu g\u00fccl\u00fc m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rib! H\u0259qiq\u0259t is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, erm\u0259ni r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259rhal Moskvaya qa\u00e7d\u0131 v\u0259 yalvard\u0131 ki, Az\u0259rbaycan Ordusunun h\u00fccumunu dayand\u0131rs\u0131nlar. Kreml d\u0259 laz\u0131mi yard\u0131m\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi \u00f6z\u00fc d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Rusiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fkilatlarda t\u0259msil olundu\u011funu b\u0259yan edir, lakin yen\u0259 d\u0259 Moskvan\u0131n Az\u0259rbaycana yard\u0131m etm\u0259sind\u0259n d\u0259m vurur. \u00d6z\u00fc d\u0259 Erm\u0259nistan \u0259leyhin\u0259 f\u0259aliyy\u0259td\u0259 Moskva-Bak\u0131 birliyind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. Buras\u0131 \u00e7ox paradoksal oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 primitivdir. \u00c7\u00fcnki regiondak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti az-\u00e7ox anlayanlar g\u00f6z\u0259l bilirl\u0259r ki, Erm\u0259nistan\u0131n b\u00fct\u00fcn sosial, siyasi, h\u0259rbi, strateji m\u00f6vcudlu\u011fu Rusiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Moskva bir g\u00fcn bel\u0259 \u0259lini \u00e7\u0259ks\u0259, erm\u0259nil\u0259r qorxular\u0131ndan \u00f6l\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Onda b\u0259s, r\u0259smi \u0130r\u0259van\u0131n bu hay-k\u00fcy\u00fc n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr? Ayd\u0131nd\u0131r: reall\u0131\u011f\u0131 \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k, Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t oldu\u011funa sad\u0259l\u00f6vhl\u0259ri inand\u0131rmaq v\u0259 h\u0259m d\u0259 Q\u0259rbin g\u00f6z\u00fcn\u0259 k\u00fcl \u00fcf\u00fcrm\u0259k. Bir s\u00f6zl\u0259, \u00e7ox saxta, s\u00fcni bir oyun aparma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. M\u0259hz bu m\u0259qam regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin formala\u015fmas\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259n ciddi \u0259ng\u0259ll\u0259rd\u0259n biridir. Onun s\u0259b\u0259bl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda yuxar\u0131da vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ikinci faktor vard\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259li, Erm\u0259nistan uzun ill\u0259rdir ki, d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 terrora d\u0259st\u0259k verir, onun qaynaqlar\u0131ndan biridir. T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, Erm\u0259nistan &#8220;m\u00fcst\u0259qilliyi&#8221; d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ondan-bundan yard\u0131m dil\u0259nm\u0259kd\u0259n v\u0259 terror aktlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa bir i\u015f g\u00f6r\u0259 bilmir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Erm\u0259nistan regional miqyasda hans\u0131 m\u0259d\u0259ni, elmi, siyasi v\u0259 ya iqtisadi proqram\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131d\u0131r? Erm\u0259nistan ekspert dair\u0259l\u0259rinin &#8220;analizl\u0259ri&#8221;n\u0259 baxsan, orada birini q\u0131nama, o birisind\u0259n k\u00fcsm\u0259, dig\u0259rini is\u0259 t\u0259rifl\u0259m\u0259d\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey\u0259 rast g\u0259lm\u0259zs\u0259n. Tam arqumentsizlik v\u0259 tam iftira. Bunun fonunda Rusiya il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n aras\u0131n\u0131 vurmaq, Az\u0259rbaycanla G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda problem yaratmaq, Az\u0259rbaycan-\u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini l\u0259k\u0259l\u0259m\u0259k kimi m\u0259nfur i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar.<\/p>\n<p><strong>Regionun geosiyasi konfiqurasiyas\u0131: perspektivli model<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/newtimes.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">newtimes.az<\/a>-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, bel\u0259 bir ideoloji, m\u0259n\u0259vi v\u0259 t\u0259bli\u011fati m\u0259nz\u0259r\u0259si olan bir \u00f6lk\u0259d\u0259 terror h\u0259r zaman \u00f6z\u00fcn\u0259 yuva sala bil\u0259r. Erm\u0259nistan regionun terror qayna\u011f\u0131 olaraq qalmaqda davam edir. Onun d\u0259yi\u015fm\u0259k fikri yoxdur. Bunun fonunda C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi nec\u0259 formala\u015fa bil\u0259r?<\/p>\n<p>Yax\u015f\u0131 ki, regionda bu prosesi apara bil\u0259c\u0259k d\u00f6vl\u0259tl\u0259r var. Bunlar Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya v\u0259 qism\u0259n \u0130rand\u0131r. Haz\u0131rda C\u0259nubi Qafqaz\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 \u0259n \u00e7ox t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstand\u0131r. Moskva indi bu prosesd\u0259 m\u00fcsb\u0259t rol oynay\u0131r v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 sabitliyin qorunub saxlanmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir. Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan is\u0259 konkret model \u00fczr\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r. Bu prosesin bir s\u0131ra vacib m\u0259qamlar\u0131n\u0131 vur\u011fulamaq olar.<\/p>\n<p>H\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259, bu \u00fc\u00e7 d\u00f6vl\u0259t C\u0259nubi Qafqazda regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131 olub beyn\u0259lxalq h\u00fcququn imkan verdiyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif layih\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda aktiv \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Uzun ill\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan C\u0259nubi Qafqazda beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 dayan\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilirl\u0259r. Bu stabillik onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bel\u0259 bir geoiqtisadi maraq ortaql\u0131\u011f\u0131 geosiyasi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fcst\u0259vil\u0259rind\u0259 d\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin real \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131na imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259min aspektd\u0259 Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi \u015f\u0259raitd\u0259 bel\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 maraq do\u011furur. Onlar konkret proqramlar \u00fczr\u0259 t\u0259liml\u0259r ke\u00e7irir, bu zaman enerji d\u0259hlizl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259mini il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif ssenaril\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irirl\u0259r. Bu ilin sentyabr\u0131nda bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lar\u0131n ke\u00e7irdikl\u0259ri t\u0259lim ekspertl\u0259rin diqq\u0259tini \u00e7ox \u00e7\u0259kmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bunlardan ba\u015fqa, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 nazirl\u0259ri m\u00fct\u0259madi olaraq g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 ciddi m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q geni\u015fl\u0259nir. Ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 konkret n\u0259tic\u0259 ver\u0259n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259 bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan terrorla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 d\u0259 ortaq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilirl\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, onlar ancaq NATO-nun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi proqramlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 deyil, \u00f6zl\u0259ri m\u00fcst\u0259qil olaraq terrorla m\u00fcbariz\u0259ni apara bil\u0259rl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259nin bu t\u0259r\u0259fi \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. \u00c7\u00fcnki sirr deyil ki, regionda terror dal\u011fas\u0131 yaratmaq arzusunda olan q\u00fcvv\u0259l\u0259r vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq edir. \u0130ndiki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Erm\u0259nistandan ba\u015fqa regionda destruktiv m\u00f6vqe tutan \u00f6lk\u0259 yoxdur. Maraql\u0131d\u0131r ki, Rusiyan\u0131n regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 sabitliy\u0259 ciddi t\u00f6hf\u0259l\u0259r verdiyi bir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan konstruktiv add\u0131m atmaq ist\u0259mir. Bununla o, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hdid m\u0259nb\u0259yi oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Erm\u0259nil\u0259r qon\u015fular\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131ndan, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u0259l \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 \u00e7\u0259tin ki, Moskva ax\u0131ra q\u0259d\u0259r onu m\u00fcdafi\u0259 etsin. Art\u0131q bunun bir s\u0131ra \u0259lam\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Dem\u0259li, istisna deyil ki, yax\u0131n perspektivd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin formala\u015fmas\u0131nda Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Rusiya daha sistemli, davaml\u0131 ortaq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rsinl\u0259r.<\/p>\n<p>Ancaq burada G\u00fcrc\u00fcstan-Rusiya m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki m\u00fc\u0259yy\u0259n anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin \u0259dal\u0259tli h\u0259lli m\u0259s\u0259l\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq g\u0259r\u0259kdir. Q\u0259rb d\u0259 Tbilisi il\u0259 Moskva aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fmas\u0131na a\u00e7\u0131q v\u0259 ya gizli mane olur. Bu mane\u0259 d\u0259f edils\u0259, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin daha intensiv formala\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olacaq.<\/p>\n<p>M\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin \u0259dal\u0259tli h\u0259lli is\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259dir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259ll edilm\u0259s\u0259, konkret t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik modelind\u0259n dan\u0131\u015fmaq ciddi deyil. Bu bax\u0131mdan Rusiyan\u0131n nec\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259c\u0259yind\u0259n \u00e7ox \u015feyl\u0259r as\u0131l\u0131d\u0131r. Bizc\u0259, indiki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin formala\u015fmas\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck mane\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn aradan qald\u0131r\u0131lmamas\u0131d\u0131r. H\u0259l\u0259lik Erm\u0259nistan pozucu f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir. V\u0259 dem\u0259li, region h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259dir, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bi\u0259tli riskl\u0259r is\u0259 artmaqdad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin formala\u015fmas\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259m \u015f\u0259rtl\u0259ri, gedi\u015fi v\u0259 perspektivl\u0259ri n\u00fcfuzlu politoloq v\u0259 iqtisad\u00e7\u0131lar\u0131n, jurnalist v\u0259 analitikl\u0259rin apard\u0131qlar\u0131 diskussiyalar\u0131n \u0259sas m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259qamlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. Onlar daha \u00e7ox r\u0259smi \u0130r\u0259van\u0131n pozucu f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n qaynaqlan\u0131r. U\u011fursuz xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259n Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti regionda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nliyi art\u0131r\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bi\u0259tli riskl\u0259rin meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Eyni zamanda, \u0130r\u0259van bunu Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik istiqam\u0259tind\u0259 ciddi m\u00fcsb\u0259t add\u0131mlar atd\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 edir. Bu is\u0259 regionda geosiyasi m\u0259nz\u0259r\u0259nin \u00f6z b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc itirm\u0259kd\u0259 oldu\u011fu anlam\u0131n\u0131 verir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n fonunda C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":93318,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/800210.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"C\u0259nubi Qafqazda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin formala\u015fmas\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259m \u015f\u0259rtl\u0259ri, gedi\u015fi v\u0259 perspektivl\u0259ri n\u00fcfuzlu politoloq v\u0259 iqtisad\u00e7\u0131lar\u0131n, jurnalist v\u0259 analitikl\u0259rin apard\u0131qlar\u0131 diskussiyalar\u0131n \u0259sas m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259qamlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. Onlar daha \u00e7ox r\u0259smi \u0130r\u0259van\u0131n pozucu f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n qaynaqlan\u0131r. U\u011fursuz xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259n Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti regionda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nliyi art\u0131r\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bi\u0259tli riskl\u0259rin meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93317"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93317"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93317\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/93318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}