{"id":93641,"date":"2019-11-07T13:19:03","date_gmt":"2019-11-07T10:19:03","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=93641"},"modified":"2019-11-07T13:19:03","modified_gmt":"2019-11-07T10:19:03","slug":"sud-v%c9%99-sud-m%c9%99hsullarinin-autizmli-usaqlara-t%c9%99siri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=93641","title":{"rendered":"S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n autizmli u\u015faqlara t\u0259siri"},"content":{"rendered":"<p><b>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) &#8220;AQTA maarifl\u0259ndirir\u201d rubrikas\u0131 davam edir.<\/b><\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ\u00a0<\/b> x\u0259b\u0259r verir ki, rubrika \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AQTA v\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan maarifl\u0259ndirici materaillar, sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r, yaxud g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259 etdiyimiz qidalarla ba\u011fl\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r rubrika vasit\u0259si il\u0259 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu d\u0259f\u0259ki maarifl\u0259ndirici m\u00f6vzumuz is\u0259 &#8220;S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n autizmli u\u015faqlara t\u0259siri\u201d m\u00f6vzusunda olacaq.<\/p>\n<p>S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 g\u00fcnd\u0259lik qida rasionumuzun \u00f6n\u0259mli bir hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Bu m\u0259hsullar z\u00fclal, kalsium, B2 v\u0259 B12 vitaminl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla bir \u00e7ox qida madd\u0259sinin m\u0259nb\u0259yi hesab olunur. S\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki kalsium, s\u00fcm\u00fck v\u0259 di\u015fl\u0259rin sa\u011flam inki\u015faf\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin normal f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. H\u0259min qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki keyfiyy\u0259tli z\u00fclal is\u0259 u\u015faqlarda b\u00f6y\u00fcm\u0259, b\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 toxuma b\u0259rpas\u0131 v\u0259 h\u0259r ya\u015f qrupunda orqanizmin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259td\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Lakin autizmd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlarda bu he\u00e7 d\u0259 bel\u0259 deyil. \u00c7\u00fcnki s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131ndak\u0131 \u0259ks\u0259riyy\u0259tini antibiotikl\u0259r, hormonlar, antihelmintik preparat, pestisid v\u0259 baytarl\u0131q d\u0259rmanlar\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259r autizm x\u0259st\u0259liyinin yaranmas\u0131 v\u0259 gedi\u015fat\u0131nda k\u00f6m\u0259k\u00e7i faktor ola bilir. H\u0259yat boyu davam ed\u0259n autizm is\u0259 u\u015faqlar\u0131n sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259, \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259rdi\u015fl\u0259rind\u0259, t\u0259x\u0259yy\u00fcll\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda z\u0259iflik v\u0259 ya tamamil\u0259 yox olma il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n x\u0259st\u0259likdir. Onlar\u0131n v\u0259rdi\u015fl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n rutinl\u0259\u015fm\u0259 qidalanmalar\u0131nda da \u0259ks olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259r d\u0259f\u0259 eyni t\u0259rkibli qida m\u0259hsullar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131q da buradan qaynaqlan\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.medicina.az\/file\/pic\/xeber\/2019-11\/1573121562_moloko_09.jpg\" \/><\/p>\n<p>Bir s\u0131ra t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, s\u00fcd z\u00fclallar\u0131n\u0131n isidilm\u0259si, m\u00fcxt\u0259lif z\u00fclal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu da onlar\u0131n h\u0259zmini h\u0259m in vitro, h\u0259m d\u0259 in vivo azald\u0131r. \u0130n\u0259k s\u00fcd\u00fcn\u00fcn s\u0259naye sterilizasiyas\u0131 v\u0259 qat\u0131q emal\u0131nda istifad\u0259 edil\u0259n\u0259 yax\u0131n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 isidilm\u0259si t\u0259rkibind\u0259ki kazein z\u00fclal\u0131n\u0131 h\u0259zm\u0259 daha d\u00f6z\u00fcml\u00fc hala g\u0259tirir. Bu z\u00fclal\u0131n istilik t\u0259sirind\u0259n aqreqatla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 il\u0259 izah olunur. Bundan \u0259lav\u0259 radiasiya, q\u0259l\u0259vi emal\u0131, oksidl\u0259\u015fm\u0259, y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq emal\u0131, ekstruziya v\u0259 qidalar\u0131n dondurulmas\u0131-\u0259ridilm\u0259si tsikli d\u0259 protein h\u0259zmin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Ultra emal olunmu\u015f qidalar\u0131n dig\u0259r z\u0259r\u0259rli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq, b\u0259zi emal \u00fcsullar\u0131n\u0131n qida z\u00fclallar\u0131n\u0131n h\u0259zmin\u0259 olan m\u0259nfi t\u0259siri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq autizmli u\u015faqlar\u0131n p\u0259hrizind\u0259 minimal emal edilmi\u015f s\u00fcd, yumurta, \u0259t v\u0259 bal\u0131q v\u0259 s. m\u0259hsullar\u0131 yer almal\u0131d\u0131r. Autizmli u\u015faqlarda kazein v\u0259 qlutend\u0259n t\u0259mizl\u0259nmi\u015f p\u0259hrizl\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada u\u015faqlar\u0131n qan n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 CD26, CD69, streptokinaza, gliadin, kazein v\u0259 IgG, IgM, IgA anticisiml\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u018fks\u0259riyy\u0259tind\u0259 d\u0259 kazein v\u0259 qliadin\u0259 qar\u015f\u0131 anticisiml\u0259rin oldu\u011fu a\u015fkarlan\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259 streptokinaz gliadin v\u0259 kazeinin limfosit v\u0259 toxuma enzimin\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si autizmli u\u015faqlarda iltihabla\u015fma v\u0259 immunitet reaksiyalar\u0131na s\u0259b\u0259b ola bilir.Medicina.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) &#8220;AQTA maarifl\u0259ndirir\u201d rubrikas\u0131 davam edir. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, rubrika \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AQTA v\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan maarifl\u0259ndirici materaillar, sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r, yaxud g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259 etdiyimiz qidalarla ba\u011fl\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r rubrika vasit\u0259si il\u0259 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu d\u0259f\u0259ki maarifl\u0259ndirici m\u00f6vzumuz is\u0259 &#8220;S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n autizmli u\u015faqlara t\u0259siri\u201d m\u00f6vzusunda olacaq. S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 g\u00fcnd\u0259lik qida rasionumuzun \u00f6n\u0259mli bir hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Bu m\u0259hsullar z\u00fclal, kalsium, B2 v\u0259 B12 vitaminl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla bir \u00e7ox qida madd\u0259sinin m\u0259nb\u0259yi hesab olunur. S\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":93642,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1573121505_2359020.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) &#8220;AQTA maarifl\u0259ndirir\u201d rubrikas\u0131 davam edir. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, rubrika \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AQTA v\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan maarifl\u0259ndirici materaillar, sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r, yaxud g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259 etdiyimiz qidalarla ba\u011fl\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r rubrika vasit\u0259si il\u0259 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu d\u0259f\u0259ki maarifl\u0259ndirici m\u00f6vzumuz is\u0259 &#8220;S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n autizmli u\u015faqlara&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93641"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93641"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93641\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/93642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}