{"id":94224,"date":"2019-11-09T08:55:08","date_gmt":"2019-11-09T05:55:08","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=94224"},"modified":"2019-11-09T08:55:08","modified_gmt":"2019-11-09T05:55:08","slug":"rusiyada-ikt-il%c9%99-bagli-yeni-qayda-olk%c9%99miz-d%c9%99-t%c9%99tbiq-ed%c9%99-bil%c9%99rmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=94224","title":{"rendered":"Rusiyada \u0130KT il\u0259 ba\u011fl\u0131 YEN\u0130 QAYDA: \u00f6lk\u0259miz d\u0259 t\u0259tbiq ed\u0259 bil\u0259rmi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131 rus dili proqram\u0131 olmayan smartfon telefon v\u0259 komp\u00fcterl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edib. Qanun layih\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 sat\u0131lan b\u00fct\u00fcn smartfon telefonlar, komp\u00fcterl\u0259r v\u0259 televizorlar zavod parametrl\u0259ri olaraq Rusiya proqram\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259li olacaq. Federasiya \u015euras\u0131 v\u0259 Rusiya Prezidenti Vladimir Putin t\u0259sdiql\u0259s\u0259, qanun q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n sonra s\u00f6z\u00fcged\u0259n qanunun Az\u0259rbaycanda da q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259sinin z\u0259ruriliyi g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lib.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Axar.az-a dan\u0131\u015fan AMEA-n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun Monitorinq \u015f\u00f6b\u0259sinin apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi, dil\u00e7i alim \u015eahlar M\u0259mm\u0259dov bildirib ki, bel\u0259 bir add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131 dilimiz\u0259 yad t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qoruya bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cDil normalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131nda m\u0259hz smartfonlarda, telefonlarda olan proqramlar\u0131n ad\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dilinin \u0259lifba sistemin\u0259, \u015friftl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmamas\u0131 da bir problem kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. \u018fd\u0259bi dil normalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131, ba\u015fqa dild\u0259ki s\u00f6zl\u0259rin dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tapmas\u0131 t\u0259kc\u0259 smartfonlarda olan proqram t\u0259minat\u0131n\u0131n olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. El\u0259 insanlar var ki, telefon proqram\u0131 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olsa da, dig\u0259r dild\u0259ki s\u00f6zl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir. Bu h\u0259m d\u0259 dil t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Hesab edir\u0259m ki, komp\u00fcter texnologiyalar\u0131 inki\u015faf etdikc\u0259 Az\u0259rbaycan dili d\u0259 bu r\u0259qab\u0259t\u0259 duru\u015f g\u0259tirm\u0259li, dilin qayda-qanunlar\u0131 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259lidir. Bel\u0259 olan halda \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, biz yaz\u0131da k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 dil pozuntular\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131q. Bu texnologiyalar Az\u0259rbaycanda yaransayd\u0131, \u00e7ox g\u00fcman ki, bunun az\u0259rbaycanca ad\u0131 olacaqd\u0131. Komp\u00fcterl\u0259r, smartfonarlar, televizorlar v\u0259 s. k\u0259nardan g\u0259ldiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 terminl\u0259ri d\u0259 \u00f6z\u00fc il\u0259 g\u0259tirir. Amma bununla ba\u011fl\u0131 qayda-qanun, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs olsa, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, ist\u0259nil\u0259n s\u00f6z\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tapmaq olar\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0130nternet Forumunun prezidenti Osman G\u00fcnd\u00fcz is\u0259 b\u0259nz\u0259r add\u0131m\u0131n bizd\u0259 d\u0259 at\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya \u00fczr\u0259 smartfon, komp\u00fcter istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bazar bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcxt\u0259lif texnoloji avadanl\u0131qlar\u0131n proqramlarda Rusiya faktorunu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rlar. Amma Az\u0259rbaycan \u0130T sah\u0259sind\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rin say\u0131 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n el\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck bazar deyil. Telefon, smartfon v\u0259 s. istehsal ed\u0259n el\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r var ki, Az\u0259rbaycan daxilind\u0259 biznes maraqlar\u0131 yoxdur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 imkanlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131r. Amma yerli bazarda do\u011frudan da hans\u0131sa bir proqram, avadanl\u0131q bizim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 faydal\u0131 ola bil\u0259rs\u0259, onda aidiyy\u0259ti qurumlar h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259 ba\u011flant\u0131 yarad\u0131b, Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 olan halda h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259r d\u0259 bel\u0259 bir add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131 olar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, proqram\u0131 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olmayan k\u00f6mp\u00fcterl\u0259r\u0259, smartfonlara v\u0259 s. sanksiya t\u0259tbiq etm\u0259k v\u0259 bazara buraxmamaq bizim \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 d\u0259 u\u011furlu variant olmaz\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131 rus dili proqram\u0131 olmayan smartfon telefon v\u0259 komp\u00fcterl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edib. Qanun layih\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 sat\u0131lan b\u00fct\u00fcn smartfon telefonlar, komp\u00fcterl\u0259r v\u0259 televizorlar zavod parametrl\u0259ri olaraq Rusiya proqram\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259li olacaq. Federasiya \u015euras\u0131 v\u0259 Rusiya Prezidenti Vladimir Putin t\u0259sdiql\u0259s\u0259, qanun q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n sonra s\u00f6z\u00fcged\u0259n qanunun Az\u0259rbaycanda da q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259sinin z\u0259ruriliyi g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lib. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Axar.az-a dan\u0131\u015fan AMEA-n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun Monitorinq \u015f\u00f6b\u0259sinin apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi, dil\u00e7i alim \u015eahlar M\u0259mm\u0259dov bildirib ki, bel\u0259 bir add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131 dilimiz\u0259 yad&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":94225,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/telefon.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131 rus dili proqram\u0131 olmayan smartfon telefon v\u0259 komp\u00fcterl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul edib. Qanun layih\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 sat\u0131lan b\u00fct\u00fcn smartfon telefonlar, komp\u00fcterl\u0259r v\u0259 televizorlar zavod parametrl\u0259ri olaraq Rusiya proqram\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259li olacaq. Federasiya \u015euras\u0131 v\u0259 Rusiya Prezidenti Vladimir Putin t\u0259sdiql\u0259s\u0259, qanun q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n sonra s\u00f6z\u00fcged\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94224"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94224"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94224\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/94225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}