{"id":95080,"date":"2019-11-12T10:20:45","date_gmt":"2019-11-12T07:20:45","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=95080"},"modified":"2019-11-12T10:20:45","modified_gmt":"2019-11-12T07:20:45","slug":"cin-avropaya-az%c9%99rbaycandan-gedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=95080","title":{"rendered":"\u00c7in Avropaya Az\u0259rbaycandan gedir"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>Avrasiyann\u0131n tarixin\u0259 yaz\u0131lacaq hadis\u0259 ya\u015fand\u0131. &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00c7ind\u0259 yola \u00e7\u0131xan, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259miryol mar\u015frutu il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n v\u0259 &#8220;Marmaray&#8221; tunelind\u0259n yararlanaraq Avropaya dayanmadan ke\u00e7\u0259c\u0259k ilk y\u00fck qatar\u0131 &#8220;Marmaray&#8221;\u0131 ke\u00e7ib.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>\u00c7inin \u015eian \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n yola \u00e7\u0131xan &#8220;China Railway Express&#8221; (&#8220;\u00c7in D\u0259miryolu Ekspresi&#8221;) Ankarada T\u00fcrkiy\u0259nin r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lanaraq yola sal\u0131nandan sonra &#8220;Marmaray&#8221; tunelin\u0259 daxil olub. \u0130stanbuldak\u0131 &#8220;Ayr\u0131l\u0131q \u00c7e\u015fmesi&#8221; stansiyas\u0131na \u00e7atan qatar \u00dcsk\u00fcdar, Sirke\u00e7i, Yenikap\u0131 v\u0259 Kazl\u0131 \u00e7e\u015fme stansiyalar\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Zeytunburnuna \u00e7at\u0131b. Uzunlu\u011fu 820 metr t\u0259\u015fkil ed\u0259n, konteyner y\u00fckl\u00fc 42 vaqondan ibar\u0259t olan qatar Avropaya v\u0259 eyni zamanda, tarix\u0259 ke\u00e7ib.<\/p>\n<p>\u00c7ind\u0259n Avropaya fasil\u0259siz h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n ilk y\u00fck qatar\u0131 olan &#8220;China Railway Express&#8221; 2 qit\u0259, 10 \u00f6lk\u0259, 2 d\u0259nizi a\u015faraq 11483 kilometrlik yolu 12 g\u00fcnd\u0259 q\u0259t ed\u0259c\u0259k, sonucda \u00c7exiyan\u0131n paytaxt\u0131 Praqaya \u00e7atacaq.<\/p>\n<p>Y\u00fckl\u0259rin Bak\u0131-Tiflis-Qars d\u0259miryol mar\u015frutu il\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131, \u0130stanbuldak\u0131 &#8220;Marmaray&#8221; tunelind\u0259n yararlanmaqla ortaq n\u0259qliyyat d\u0259hlizi il\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 dig\u0259r beyn\u0259lxalq mar\u015frutlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 zamana v\u0259 maliyy\u0259y\u0259 xeyli q\u0259na\u0259t etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2019\/11\/11\/maxresdefault.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Dig\u0259r olay is\u0259 \u00dcmum\u00e7in Xalq N\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 Daimi Komit\u0259sinin S\u0259dri Li Can\u015fu Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri idi. \u00c7ind\u0259n g\u0259l\u0259n y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li r\u0259smi \u015f\u0259xs Az\u0259rbaycan prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas superg\u00fccl\u0259rind\u0259n biri olan \u00c7inin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rl\u0259ri intensivl\u0259\u015fib. Bel\u0259 ki, t\u0259xmin\u0259n bir ay \u0259vv\u0259l \u00c7inin siyasi-iqtisadi y\u00f6nd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n bir s\u0131ra t\u0259msil\u00e7il\u0259ri d\u0259 Bak\u0131da s\u0259f\u0259rd\u0259 oldular. H\u0259min vaxt \u00f6lk\u0259miz\u0259 Xarici \u00d6lk\u0259l\u0259rl\u0259 Dostluq \u00fczr\u0259 \u00c7in Xalq Assosiasiyas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri g\u0259lmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bu s\u0259f\u0259rl\u0259r fonunda iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda yeni-yeni raz\u0131la\u015fmalar, m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Bir s\u00f6zl\u0259, Bak\u0131 il\u0259 Pekin aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Bak\u0131 il\u0259 Pekin aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin fundamental m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 ortaq m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259l\u0259ri m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b.<\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259r Az\u0259rbaycanla \u00c7in aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r dinamik inki\u015faf tempin\u0259 malikdir. H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t \u00c7inin \u00e7\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m layih\u0259si olan &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259sind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak edir. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 geni\u015f imkanlar m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin ilk s\u0259f\u0259rl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz \u00c7in\u0259 olmu\u015fdu. Eyni zamanda, prezident \u0130lham \u018fliyev C\u0259nubi Qafqazdan \u00c7inin &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259sin\u0259 d\u0259v\u0259t alan yegan\u0259 lider olub. Bunu Bak\u0131da olark\u0259n \u00c7in n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti d\u0259 qeyd edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2019\/11\/11\/1130761.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Fundamental m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 Pekinl\u0259 Bak\u0131 ortaq m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. \u00d6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn fundamental m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Az\u0259rbaycan vahid \u00c7in ideyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Anoloji olaraq Pekin d\u0259 birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 d\u0259st\u0259k verir. Bu da iki d\u00f6vl\u0259tin m\u00f6vqeyini siyasi bax\u0131mdan yax\u0131nla\u015fd\u0131ran h\u0259lledici amildir. \u00c7in d\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng iqtisadiyyat\u0131na malikdir, bu sah\u0259d\u0259 AB\u015e-a r\u0259qib olan bir d\u00f6vl\u0259tdir.<\/p>\n<p>\u00c7in \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 iqtisadi rolu m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u00c7in enerji ehtiyatlar\u0131n\u0131n kasad oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir, bu bax\u0131mdan Bak\u0131 il\u0259 Pekinin enerji t\u0259minat\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yax\u015f\u0131 perspektivl\u0259r var. T\u0259kc\u0259 neft deyil, qeyri-neft sah\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn potensial imkanlara malikik. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 turizm sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 siyasi dialoqun y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 son zamanlar \u00c7ind\u0259n \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259l\u0259n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin artmas\u0131, Pekinin Az\u0259rbaycana yeni s\u0259firinin t\u0259yin edilm\u0259si, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda daha u\u011furlu g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca vacibdir.<\/p>\n<p>\u00c7inl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi bax\u0131mdan olduqca \u0259lveri\u015flidir. Az\u0259rbaycan qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131d\u0131r. Turizm is\u0259 bu sektorda h\u0259lledici sah\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131r. D\u00fcnyada 130 milyondan \u00e7ox \u00e7inli turist var. Bu m\u0259nada h\u0259min turistl\u0259rin d\u0259 Az\u0259rbaycana c\u0259lb edilm\u0259sind\u0259 maraql\u0131y\u0131q. H\u0259min tendensiya inki\u015faf etm\u0259kd\u0259dir. \u00c7in ali r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 Az\u0259rbaycan ali r\u0259hb\u0259rliyi aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin intensivliyi n\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 bu d\u00f6vl\u0259td\u0259n n\u0259h\u0259ng investorlar\u0131n g\u0259lm\u0259sini daha da aktualla\u015fd\u0131r\u0131r. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131l\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, bu \u0259laq\u0259 v\u0259 t\u0259maslar\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r qazan\u0131r. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 bu, Az\u0259rbaycan\u0131n maraq dair\u0259sind\u0259 olan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir, \u00c7inl\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si milli maraqlar\u0131m\u0131za tam cavab verir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan is\u0259 &#8220;\u015e\u0259rq-Q\u0259rb&#8221; n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin kilid par\u00e7as\u0131na \u00e7evrilir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2019\/11\/11\/29c7b88936_.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u00c7inin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 artan rolu, yeni regionlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259r\u0259k iddial\u0131 iqtisadi layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruza verir. Tarixi \u0130p\u0259k Yolunun yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131na h\u0259d\u0259fl\u0259n\u0259n &#8220;Bir K\u0259m\u0259r, Bir Yol&#8221; (One Road One Belt) layih\u0259si, \u00c7in m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 q\u0259rb bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259r\u0259k, r\u0259smi Pekinin d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda dominantl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Layih\u0259nin d\u0259hlizi M\u0259rk\u0259zi Asiya &#8211; C\u0259nubi Qafqaz regionundan ke\u00e7diyi \u00fc\u00e7\u00fcn, &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6n\u0259mi t\u0259bii olaraq, n\u0259z\u0259rd\u0259n yay\u0131na bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Cari ilin aprel ay\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin C\u0259nubi Qafqazdan &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, Bir yol&#8221; layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015fkil edil\u0259n foruma d\u0259v\u0259t alan yegan\u0259 lider olmas\u0131, r\u0259smi Pekinin, \u00f6lk\u0259mizi regionda \u0259sas siyasi v\u0259 iqtisadi t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 hesab etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Son ill\u0259rd\u0259 \u018fl\u0259td\u0259 Beyn\u0259lxalq Liman\u0131n v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si, \u00f6lk\u0259mizi, M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131 q\u0259rbl\u0259 (T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131), C\u0259nubi Asiyan\u0131 (\u0130ran v\u0259 Hindistan) is\u0259 \u015fimalla birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evirir. Az\u0259rbaycan\u0131n planlanan b\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat infrastruktur layih\u0259l\u0259rini u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si, &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259sid\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f imici qazand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bir ne\u00e7\u0259 ay \u00f6nc\u0259, Bak\u0131 Liman\u0131na s\u0259f\u0259ri ed\u0259n \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, Sun Taonun fikrinc\u0259, Az\u0259rbaycan qlobal n\u0259qliyyat z\u0259ncirind\u0259 \u00f6n\u0259mli geosiyasi m\u00f6vqey\u0259 malikdir v\u0259 \u00c7in h\u00f6kum\u0259tinin realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131 Liman\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir . M\u00fcasirl\u0259\u015f\u0259n n\u0259qliyyat infrastrukturu, sabit v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf ed\u0259n sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 co\u011frafi c\u0259h\u0259td\u0259n spesifik \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259, \u00f6lk\u0259mizi \u00c7inin regionda \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131na \u00e7evirir. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin qazanaca\u011f\u0131 iri h\u0259cmli g\u0259lirl\u0259r, Az\u0259rbaycan\u0131n daha da inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 v\u0259 qlobal ticar\u0259td\u0259 \u00f6n\u0259mli tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 yol a\u00e7acaq. Bu faktor geosiyasi prosesl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259dric\u0259n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0259kisinin artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7inin paytaxt\u0131 Pekind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; (One Belt, One Road) beyn\u0259lxalq forumunu xat\u0131rlayaq.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2019\/11\/11\/fifff2.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>126 \u00f6lk\u0259 v\u0259 29 beyn\u0259xalq t\u0259\u015fkilat\u0131n qo\u015fuldu\u011fu layih\u0259nin miqyas\u0131n\u0131, onun d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda tutaca\u011f\u0131 yeri v\u0259 \u0259n m\u00fch\u00fcm\u00fc &#8211; Az\u0259rbaycana ver\u0259c\u0259yi xeyri d\u0259rk etm\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 var.<\/p>\n<p>Halbuki aprelin 25-27-d\u0259 Pekind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ikinci &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; Beyn\u0259lxalq Forumunda i\u015ftirak ed\u0259n kompaniyalar 64 milyard dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 sazi\u015fl\u0259r imzalay\u0131blar.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 \u00c7in lideri Si Cinpin Forumun yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u0259tbuat konfrans\u0131nda demi\u015fdi.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Forumun gedi\u015find\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r 283 layih\u0259 \u00fczr\u0259 konsensusa g\u0259lib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 raz\u0131la\u015fmalar v\u0259 praktiki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 sazi\u015fl\u0259r imzalay\u0131b.<\/p>\n<p>Aprelin 25-27-d\u0259 Pekind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ikinci &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; Forumunda 37 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>Layih\u0259 format\u0131nda olan konsepsiya M\u0259rk\u0259zi Asiya, Avropa v\u0259 Afrikan\u0131n 60-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259sini birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u00f6vcud ticar\u0259t-n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 yenil\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u00c7in aras\u0131nda ticar\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcd\u00fcr. &#8220;\u0130p\u0259k Yolu \u0130qtisadi K\u0259m\u0259ri&#8221;nin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ideyas\u0131 \u00c7in lideri Si Cinpin t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 onun 2013-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda Qazax\u0131stana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Astanadak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 s\u0259sl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>&#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259sinin realla\u015fmas\u0131 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox m\u00fch\u00fcmd\u00fcr. S\u00f6hb\u0259t Asiyadan Avropaya, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u00c7ind\u0259n Avropaya da\u015f\u0131nmadan gedir. Bu layih\u0259nin realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan investisiyan\u0131n h\u0259cmi d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. \u00c7in 225 milyard dollar s\u0259rmay\u0259 qoyub.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2019\/11\/11\/801135.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; multin\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259sin\u0259 imkan yaradacaq. Qlobal layih\u0259 Asiya v\u0259 Avropa aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin artmas\u0131na yol a\u00e7acaq. Bu layih\u0259 Az\u0259rbaycana da b\u00f6y\u00fck iqtisadi dividendl\u0259r qazand\u0131racaq. \u00d6lk\u0259miz &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; vasit\u0259sil\u0259 beyn\u0259lxalq y\u00fckda\u015f\u0131malardan b\u00f6y\u00fck g\u0259lir \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti Qazax\u0131stan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla y\u00fckda\u015f\u0131malar \u00fc\u00e7\u00fcn vahid tarif \u0259ld\u0259 edib. \u00d6lk\u0259miz y\u00fckda\u015f\u0131malar sah\u0259sind\u0259 m\u00fcasir infrastruktur yarad\u0131b. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 X\u0259z\u0259rin h\u00fcquqi statusunun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259si d\u0259 bu i\u015fin realla\u015fmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n amildir. Qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq y\u00fckda\u015f\u0131malarda \u00f6lk\u0259miz\u0259 b\u00f6y\u00fck valyuta daxil olacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n s\u00fcr\u0259tli iqtisadi inki\u015faf\u0131 biz\u0259 \u00f6lk\u0259ni transformasiya etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etdi. \u00d6t\u0259n on be\u015f ild\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Yat\u0131r\u0131lan 260 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 s\u0259rmay\u0259 biz\u0259 \u00f6lk\u0259mizi m\u00fcasirl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00fcasir infrastrukturu, o c\u00fcml\u0259d\u0259n n\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 infrastrukturu yaratma\u011fa k\u00f6m\u0259k edib. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 xarici borcu var. Bu, bizim \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun t\u0259xmin\u0259n 19 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bizim ehtiyatlar\u0131m\u0131z xarici borcumuzdan be\u015f d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycan\u0131n builki iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri art\u0131m\u0131n oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u00dcmumi daxili m\u0259hsul 3 faiz art\u0131b, inflyasiyan\u0131n s\u0259viyy\u0259si 2,1 faizdir v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259si bizim \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rimizd\u0259n biridir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2019\/11\/11\/resizer.gif\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u00c7in Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck investisiyalar yat\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259miz\u0259 qeyri-neft sektoru m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fcn geni\u015f bazarlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 daha b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 etdikc\u0259 \u00c7in-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 daha s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 daha geni\u015f miqyasa malik olacaq. \u00c7in-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n inki\u015faf iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin d\u0259 artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, art\u0131q \u00c7in Az\u0259rbaycan\u0131n 4 \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n potensial\u0131, ciddi v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 perpsektivl\u0259ri t\u0259ki.<\/p>\n<p>&#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00c7inin t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ay\u0131rma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131 kreditl\u0259rin \u00fcmumi h\u0259cmi 1 trilyon dollardan art\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin qazanaca\u011f\u0131 iri h\u0259cmli g\u0259lirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n daha da inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 v\u0259 qlobal ticar\u0259td\u0259 \u00f6n\u0259mli tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 yol a\u00e7acaq. Bu faktor geosiyasi prosesl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259dric\u0259n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0259kisinin artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrasiyann\u0131n tarixin\u0259 yaz\u0131lacaq hadis\u0259 ya\u015fand\u0131. &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00c7ind\u0259 yola \u00e7\u0131xan, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259miryol mar\u015frutu il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n v\u0259 &#8220;Marmaray&#8221; tunelind\u0259n yararlanaraq Avropaya dayanmadan ke\u00e7\u0259c\u0259k ilk y\u00fck qatar\u0131 &#8220;Marmaray&#8221;\u0131 ke\u00e7ib. \u00c7inin \u015eian \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n yola \u00e7\u0131xan &#8220;China Railway Express&#8221; (&#8220;\u00c7in D\u0259miryolu Ekspresi&#8221;) Ankarada T\u00fcrkiy\u0259nin r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lanaraq yola sal\u0131nandan sonra &#8220;Marmaray&#8221; tunelin\u0259 daxil olub. \u0130stanbuldak\u0131 &#8220;Ayr\u0131l\u0131q \u00c7e\u015fmesi&#8221; stansiyas\u0131na \u00e7atan qatar \u00dcsk\u00fcdar, Sirke\u00e7i, Yenikap\u0131 v\u0259 Kazl\u0131 \u00e7e\u015fme stansiyalar\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Zeytunburnuna \u00e7at\u0131b. Uzunlu\u011fu 820 metr t\u0259\u015fkil ed\u0259n, konteyner y\u00fckl\u00fc 42 vaqondan ibar\u0259t olan qatar Avropaya v\u0259 eyni zamanda, tarix\u0259 ke\u00e7ib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":95081,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/qatar394985960.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Avrasiyann\u0131n tarixin\u0259 yaz\u0131lacaq hadis\u0259 ya\u015fand\u0131. &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00c7ind\u0259 yola \u00e7\u0131xan, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259miryol mar\u015frutu il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n v\u0259 &#8220;Marmaray&#8221; tunelind\u0259n yararlanaraq Avropaya dayanmadan ke\u00e7\u0259c\u0259k ilk y\u00fck qatar\u0131 &#8220;Marmaray&#8221;\u0131 ke\u00e7ib. \u00c7inin \u015eian \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n yola \u00e7\u0131xan &#8220;China Railway Express&#8221; (&#8220;\u00c7in D\u0259miryolu Ekspresi&#8221;) Ankarada T\u00fcrkiy\u0259nin r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lanaraq yola sal\u0131nandan sonra &#8220;Marmaray&#8221; tunelin\u0259 daxil&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95080"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95080\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/95081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}