{"id":99476,"date":"2019-11-22T10:08:09","date_gmt":"2019-11-22T07:08:09","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=99476"},"modified":"2019-11-22T10:08:09","modified_gmt":"2019-11-22T07:08:09","slug":"bakida-qr%c9%99ib%c9%99-aparat-peyda-oldu-h%c9%99r-k%c9%99s%c9%99-pul-paylayir-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=99476","title":{"rendered":"Bak\u0131da QR\u018f\u0130B\u018f APARAT PEYDA OLDU &#8211; H\u0259r k\u0259s\u0259 PUL PAYLAYIR (FOTO)"},"content":{"rendered":"<p>Bak\u0131da son g\u00fcnl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 insanlara &#8220;pulsuz pul&#8221; paylayan aparatlar qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, Nizami rayonu \u0259razisind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lan bu aparatlardan ist\u0259nil\u0259n adam \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sini, barmaq izini qura\u015fd\u0131r\u0131lan aparata daxil etm\u0259kl\u0259, 20 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 borc pul ala bil\u0259r. Cihaz pul \u00e7\u0131xar\u0131lan t\u0259r\u0259fi \u00e7\u00f6l\u0259 olmaqla, iri supermarketl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u00dcz\u0259rind\u0259 &#8220;Azpulmat&#8221; s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131lan aparat k\u0259nardan bankomata b\u0259nz\u0259s\u0259 d\u0259, funksiyas\u0131 yuxar\u0131da da qeyd etdiyimiz kimi borc pul verm\u0259kdir.<\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ\u00a0\u00a0<\/b>x\u0259b\u0259r verir ki, &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 aparatlardan birinin qura\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0259razid\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 apar\u0131b. M\u0259lum oldu ki, aparatdan borc ist\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n insanlar\u0131n \u00e7oxu i\u015fsizl\u0259rdir. Onlar\u0131n bir ne\u00e7\u0259si il\u0259 s\u00f6hb\u0259t etdiyimiz zaman bildirdil\u0259r ki, aparatdan \u00e7ox raz\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki qohumlar\u0131ndan, tan\u0131\u015flar\u0131ndan ala bilm\u0259dikl\u0259ri borcu, bu d\u0259mir par\u00e7as\u0131 onlara 30 saniy\u0259 i\u00e7\u0259risind\u0259 verir. B\u0259s n\u0259yin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda?<\/p>\n<div><\/div>\n<p>Bu sual\u0131n cavab\u0131na ke\u00e7m\u0259zd\u0259n \u00f6nc\u0259 yen\u0259 d\u0259 aparatdan borc alma\u011fa g\u0259l\u0259nl\u0259rin fikirl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Bel\u0259 ki, s\u00f6hb\u0259t etdiyimiz \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n biri bildirdi ki, aparatdan 20 manat borc alma\u011fa g\u0259lib. Ancaq bu borcu qaytarmaq fikrind\u0259 deyil. S\u00f6yl\u0259di ki, bu g\u00fcn camaat\u0131n banklara n\u0259 q\u0259d\u0259r borcu var v\u0259 onlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 20 manat n\u0259dir ki&#8230;<\/p>\n<p>Borc alan \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ali t\u0259hsili olmayan insanlar idi. Onlar hesab edirdil\u0259r ki, bu pulu onlara M\u0259rk\u0259zi Bank verir. Bir-biril\u0259ri il\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda h\u0259l\u0259 bel\u0259 c\u00fcml\u0259l\u0259r d\u0259 i\u015fl\u0259dirdil\u0259r: &#8220;Allah Milli Bank\u0131n (M\u0259rk\u0259zi Bank) yiy\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k olsun. \u0130ndiki zamanda qarda\u015f\u0131n-qarda\u015fa etm\u0259diyi yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 biz\u0259 edir. G\u00fcrc\u00fcstanda bu aparatlardan \u00e7ox g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck. Ancaq Az\u0259rbaycanda yox idi. 20 manat verir, 5 g\u00fcn\u00fcn i\u00e7\u0259risind\u0259 21 manat qaytarmal\u0131san. Qaytarandan sonra 40 manat g\u00f6t\u00fcrm\u0259k olur. Bu aparat\u0131n hesab\u0131na evimiz\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k apar\u0131r\u0131q. N\u0259yi pisdir ki? Bel\u0259 gets\u0259, aparat\u0131 insanlar \u0259ziz adamlar\u0131 q\u0259d\u0259r \u00e7ox ist\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r&#8230;&#8221; Bu, aparat\u0131 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n bankomat\u0131 z\u0259nn ed\u0259n sad\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n fikirl\u0259ri idi.<\/p>\n<p>B\u0259s h\u0259qiq\u0259td\u0259 nec\u0259dir?<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259la, qeyd ed\u0259k ki, aparatlar 10 g\u00fcnd\u0259n \u00e7oxdur ki, Bak\u0131 \u0259razisind\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Lakin bu bar\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, m\u0259tbuatda geni\u015f m\u0259lumat yoxdur. Ara\u015fd\u0131rmam\u0131z n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 iqtisadi ekspertl\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259 saxlad\u0131q. Onlar da bu c\u00fcr aparat\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fundan bix\u0259b\u0259r olduqlar\u0131n\u0131 bildirdil\u0259r. Borc pul alma\u011fa g\u0259l\u0259nl\u0259r is\u0259 s\u00f6yl\u0259dil\u0259r ki, bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat\u0131 dost-tan\u0131\u015flar\u0131ndan al\u0131blar. Dost-tan\u0131\u015flar hesab\u0131na bu g\u00fcn aparatlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda uzun n\u00f6vb\u0259l\u0259r \u0259skik olmur. Aparatlarla ba\u011fl\u0131 &#8220;azpul.az&#8221; sayt\u0131nda b\u0259zi informasiyalar yerl\u0259\u015fdirilib. Sayt bu aparat\u0131 qura\u015fd\u0131ran \u015firk\u0259t\u0259 aiddir v\u0259 tam i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259td\u0259 deyil. Lakin oradan b\u0259zi m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Saytda m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin \u0259laq\u0259 saxlamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6mr\u0259 d\u0259 qoyulub. H\u0259min n\u00f6mr\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131b, bu aparatlar\u0131n hans\u0131 banka aid oldu\u011funu \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131q. Bildirildi ki, aparatlar he\u00e7 bir banka aid deyil: &#8220;Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, lombardd\u0131r v\u0259 he\u00e7 bir banka aid deyil&#8221;-dey\u0259, bildirildi.<\/p>\n<p>Aparatlar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259 prinsipin\u0259 g\u0259linc\u0259, daha detall\u0131 qeyd ed\u0259k ki, borc almaq ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xs \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sinin h\u0259r iki \u00fcz\u00fcn\u00fc terminala tan\u0131d\u0131r. &#8220;Azpul.az&#8221; sayt\u0131nda yaz\u0131lanlara g\u00f6r\u0259 aparatda he\u00e7 bir insan amili yoxdur: &#8220;O, sizin icaz\u0259niz olmadan s\u0259n\u0259dl\u0259rinizin sur\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n ad\u0131n\u0131za borc r\u0259smil\u0259\u015fdirmir. Sizin b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z is\u0259 \u015firk\u0259tin qorunan serverl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131r v\u0259 etibarl\u0131 \u015fifr\u0259l\u0259m\u0259 alqoritml\u0259ri il\u0259 qorunur&#8221;-dey\u0259, saytda bildirilir.<\/p>\n<p>\u015e\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sind\u0259n ba\u015fqa borc alan\u0131n aparat t\u0259r\u0259find\u0259n barmaq izi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, fotosu \u00e7\u0259kilir. Minimum 5, maksimum is\u0259 21 g\u00fcn m\u00fcdd\u0259tin\u0259 borc pul verilir. 5 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 20 manat v\u0259 \u00fcst\u0259 g\u0259l d\u0259 1 manat \u0259lav\u0259 faizini qaytaran \u015f\u0259xs, bu d\u0259f\u0259 40 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 borc ala bilir. Bel\u0259c\u0259 bu m\u0259bl\u0259\u011f 1000 manata q\u0259d\u0259r qalx\u0131r. Borcu g\u00f6t\u00fcr\u0259n zaman b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131 daxil etdikd\u0259n sonra bir d\u0259 mobil n\u00f6mr\u0259nizi d\u0259 yaz\u0131rs\u0131n\u0131z. N\u00f6mr\u0259y\u0259 x\u00fcsusi \u015fifr\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir v\u0259 bundan sonra \u015fifr\u0259ni yaz\u0131b, pulu \u00e7\u0259km\u0259k olur. Eyni n\u00f6mr\u0259, \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259si il\u0259 borcu qaytarmadan n\u00f6vb\u0259tisini almaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r bildirirl\u0259r ki, \u0259slind\u0259 bu sistem olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki \u0259m\u0259liyyat\u0131n kim t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lmas\u0131, hans\u0131 serverd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 m\u0259lum deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 insanlar\u0131n \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 kiml\u0259rins\u0259 \u0259lin\u0259 ke\u00e7ir. Ekspertl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu, insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, s\u00f6hb\u0259t etdiyimiz \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti borcu qaytarmaq fikrind\u0259 deyildil\u0259r. N\u00f6vb\u0259d\u0259 dayanan \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00e7oxu i\u015fsiz olduqlar\u0131n\u0131 bildirirdil\u0259r. Bu is\u0259 onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, proses \u00f6lk\u0259d\u0259 borclu v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131n\u0131 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fld\u0259 etdiyimiz m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq qurumlar ara\u015fd\u0131rmaya ba\u015flay\u0131blar v\u0259 yax\u0131n zamanlarda h\u0259min qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131qlama veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bak\u0131da son g\u00fcnl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 insanlara &#8220;pulsuz pul&#8221; paylayan aparatlar qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, Nizami rayonu \u0259razisind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lan bu aparatlardan ist\u0259nil\u0259n adam \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sini, barmaq izini qura\u015fd\u0131r\u0131lan aparata daxil etm\u0259kl\u0259, 20 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 borc pul ala bil\u0259r. Cihaz pul \u00e7\u0131xar\u0131lan t\u0259r\u0259fi \u00e7\u00f6l\u0259 olmaqla, iri supermarketl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u00dcz\u0259rind\u0259 &#8220;Azpulmat&#8221; s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131lan aparat k\u0259nardan bankomata b\u0259nz\u0259s\u0259 d\u0259, funksiyas\u0131 yuxar\u0131da da qeyd etdiyimiz kimi borc pul verm\u0259kdir. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 aparatlardan birinin qura\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0259razid\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 apar\u0131b. M\u0259lum oldu ki, aparatdan borc ist\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n insanlar\u0131n \u00e7oxu i\u015fsizl\u0259rdir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":99477,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261.jpg",549,309,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261.jpg",549,309,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261.jpg",549,309,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261.jpg",549,309,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261.jpg",549,309,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261.jpg",549,309,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/15744055261.jpg",549,309,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bak\u0131da son g\u00fcnl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 insanlara &#8220;pulsuz pul&#8221; paylayan aparatlar qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, Nizami rayonu \u0259razisind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lan bu aparatlardan ist\u0259nil\u0259n adam \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sini, barmaq izini qura\u015fd\u0131r\u0131lan aparata daxil etm\u0259kl\u0259, 20 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 borc pul ala bil\u0259r. Cihaz pul \u00e7\u0131xar\u0131lan t\u0259r\u0259fi \u00e7\u00f6l\u0259 olmaqla, iri supermarketl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u00dcz\u0259rind\u0259 &#8220;Azpulmat&#8221; s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131lan aparat&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99476"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99476"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99476\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/99477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}