Prezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşündə TDT çərçivəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, təşkilatın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmləndirilməsi və təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb. Görüş TDT-nin müxtəlif istiqamətlər üzrə fəal əməkdaşlığının və artan beynəlxalq nüfuzunun göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.
Prezident İlham Əliyev bildirib ki, 2009-cu ildə Naxçıvanda keçirilmiş tarixi Zirvə görüşündən sonra TDT mühüm məsələlərin həlli, üzv dövlətlər arasında əlaqələrin inkişafı və təşkilatın beynəlxalq arenadakı mövqeyinin möhkəmləndirilməsi üçün öz potensialından maksimum istifadə edir.
TDT ölkələrinin geniş coğrafi mövqeyi enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi baxımından böyük imkanlar yaradır. Bu ərazidən keçən mühüm enerji və nəqliyyat dəhlizləri təşkilatın regional və beynəlxalq əhəmiyyətini artırır. Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanın qovşağında yerləşməsi və enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çatdırılmasında mühüm rol oynaması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan həm dünya bazarlarını enerji resursları ilə təmin edən, həm də Mərkəzi Asiya ölkələrinin enerji resurslarının Xəzər vasitəsilə beynəlxalq bazarlara tranzitində iştirak edən ölkədir. Bu imkanlar Azərbaycanın TDT məkanında enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinin təmin olunmasındakı rolunu daha da artırır.
TDT-nin gücünü artıran əsas amillərdən biri üzv ölkələri birləşdirən ortaq tarix, dil, mədəniyyət, mənəvi dəyərlər və etnik köklərdir. Bu yaxınlıq yalnız dövlətlərarası münasibətləri deyil, xalqlar arasında əlaqələri də möhkəmləndirir. Türk dünyasının vahid ailə olması Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamət təşkil edir.
Azərbaycan Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanla yüksək səviyyəli ikitərəfli münasibətlər qurub. Müttəfiqlik haqqında müqavilə və bəyannamələr, birgə investisiya fondları və qarşılıqlı səfərlər Türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın strateji xarakterini nümayiş etdirir.
TDT məkanında sabitlik, sülh və təhlükəsizliyin qorunması iqtisadi inkişafın əsas şərtlərindəndir. Siyasi və iqtisadi sabitlik investisiyaların, texnologiyaların və innovasiyaların cəlb olunmasına şərait yaradır. Ölkələrin iqtisadi artımı və müsbət demoqrafik göstəriciləri təşkilatın gələcək potensialını artırır.
Gənc və artan əhali TDT ölkələrinin mühüm üstünlüklərindən biridir. Bu potensialdan səmərəli istifadə ilə yanaşı, gənc nəslin vətənpərvərlik, milli və mənəvi dəyərlərə bağlılıq ruhunda yetişdirilməsi də vacibdir. Bu məqsədlə TDT çərçivəsində gənclər təşkilatları arasında əməkdaşlığın, forum və konfransların genişləndirilməsi məqsədəuyğundur.
Müasir dövrdə təhlükəsizlik təhdidləri yalnız fiziki xarakter daşımır. Terrorizm, münaqişələrin genişlənməsi, ideoloji və informasiya təsirləri, ictimai həmrəyliyin pozulmasına yönələn cəhdlər dövlətlər qarşısında yeni çağırışlar yaradır. Bu baxımdan təhlükəsizlik qurumları arasında operativ məlumat və təcrübə mübadiləsinin gücləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
TDT ölkələrinin təhlükəsizlik strukturları mümkün təhdidlərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi, onların qarşısının alınması və profilaktik tədbirlərin əlaqələndirilməsi istiqamətində daha sıx əməkdaşlıq etməlidirlər. Təhlükəsizlik sahəsində keçirilən görüşlər bu əməkdaşlığın institusional əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Azərbaycan TDT çərçivəsində dövlət başçıları arasında daha sıx və çevik dialoqun tərəfdarıdır. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə qeyri-rəsmi Zirvə görüşlərinin keçirilməsinə başlanılması ümumi maraqların, planların və mövcud çağırışların daha operativ müzakirəsinə imkan yaradıb.
Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətləri strateji, müttəfiqlik və qardaşlıq xarakteri daşıyır. Enerji, nəqliyyat və optik-lif kabel layihələri iki ölkə ilə yanaşı, daha geniş TDT məkanı üçün də əhəmiyyətlidir. Qazaxıstanın Qarabağın bərpasına verdiyi dəstək xalqlarımız arasındakı qardaşlığın mühüm nümunəsidir.
Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinin əsasını tarixi, siyasi, iqtisadi, hərbi, enerji, nəqliyyat və humanitar əlaqələr təşkil edir. 2021-ci ildə imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi iki ölkə arasında müttəfiqlik münasibətlərini rəsmiləşdirərək bu əlaqələri yeni mərhələyə yüksəldib.
Özbəkistanla Əbədi Dostluq Müqaviləsinin, Qırğızıstanla isə müttəfiqlik haqqında Müqavilənin imzalanması Azərbaycanla bu ölkələr arasında münasibətlərin yüksək səviyyəsini göstərir. Bakıda Əlişir Nəvainin, Daşkənddə Nizami Gəncəvinin abidələrinin ucaldılması isə xalqlarımızın ortaq tarixi və mədəni bağlarının ifadəsidir.
Beynəlxalq hüququn aliliyinin qorunması TDT-nin ümumi mövqeyində mühüm yer tutur. Azərbaycanın 30 il ərzində üzləşdiyi işğal və BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icra olunmaması beynəlxalq hüquq mexanizmlərinin effektiv fəaliyyət göstərməsinin vacibliyini göstərib. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa edərək beynəlxalq hüquqla təsbit edilmiş hüquqlarını təmin edib.
Qarşıdakı əsas vəzifələr TDT-nin siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik potensialından daha səmərəli istifadə etmək, üzv dövlətlər arasında koordinasiyanı gücləndirmək və təşkilatın beynəlxalq proseslərdə rolunu daha da artırmaqdır. Birgə fəaliyyət Türk dövlətləri arasında həmrəyliyin möhkəmlənməsinə və təşkilatın aparıcı beynəlxalq platformalardan birinə çevrilməsi istiqamətində imkanların genişlənməsinə xidmət edir.
