27 sentyabrın ildönümü Ermənistanda yenidən 2020-ci il müharibəsi və Azərbaycanla bağlı iddiaları gündəmə gətirib.
ARANTV.AZ xəbər verir ki, köşə yazarı Arman Abovyan bildirib ki, 27 sentyabr təkcə regional geosiyasətdə tektonik dəyişikliklərin başlanğıcı deyil, həm də bu müharibənin real səbəblərinin anlaşılması üçün başlanğıc nöqtəsi olub.
Onun sözlərinə görə, 27 sentyabr 2020-ci il ermənilər üçün sadəcə növbəti müharibənin tarixi deyil. Abovyan sərsəm ifadələr işlədərək bildirib ki, guya son 130 ildə erməni xalqının öz doğma torpağında yaşamaq hüququna qarşı təcavüz regionun “avtoxton sakinləri olan ermənilərlə” XX əsrin əvvəllərində Avropa siyasi texnoloqları tərəfindən “Böyük Turan” konsepsiyasına uyğun şəkildə süni olaraq formalaşdırıldığını iddia etdiyi qüvvələr arasında münasibətlərin əsas xəttinə çevrilib.
Müəllif yazısında 2020-ci il müharibəsinin taktika, strategiya, dinamika və onu müşayiət edən geosiyasi proseslər baxımından gedişinə ayrıca toxunmadığını bildirir. Onun sözlərinə görə, əsas diqqəti müharibə zamanı və xüsusilə ondan sonra üzə çıxdığını düşündüyü proseslərə yönəldir.
Abovyan iddia edir ki, müharibədən sonra proses başqa mərhələyə keçib və Ermənistanın dövlətçilik, milli və mənəvi əsaslarının zəiflədilməsinə yönəlmiş cəhdlər davam edib. Bu da müəllifin irəli sürdüyü və əsaslandırmadığı ittihamlardan biridir.
Onun sözlərinə görə, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin özü müharibənin, yerli erməni əhalisinə qarşı guya “sistemli qırğınların” və ermənilərin minilliklər boyu yaşadığını bildirdiyi ərazilərdə guya “etnik təmizləmənin” səbəbi olmayıb.
Abovyan Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsini türk ekspansionizmi siyasətinin nəticəsi kimi təqdim edir. O, bunu türk mənşəyi ilə qarışdırmamağa çağıraraq iddia edir ki, həmin siyasət regionun erməni, avtoxton, lakin türklər üçün “yad” olan etnosiyasi elementdən guya “təmizlənməsinə” yönəlib. Müəllif bununla Azərbaycan və Türkiyəyə qarşı növbəti ağır ittiham irəli sürür.
Müəllif 1915-ci il hadisələrini, XX əsrin əvvəllərində Qarabağda erməni əhalisinin guya məhv edilməsinə yönəlmiş cəhdlərin olduğunu və Naxçıvanda erməni əhalisinə qarşı baş verdiyini iddia etdiyi prosesləri eyni siyasətin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirir.
Abovyanın iddiasına görə, bütün bunlar Cənubi Qafqazda və müasir Türkiyə ərazisində “Böyük Turan” konsepsiyasının həyata keçirilməsi üçün guya “steril” məkan yaradılması siyasətinin nəticəsi olub.
Müəllif bunu “fakt” adlandıraraq Naxçıvanda, Qarabağda və hazırda Türkiyə ərazisində yerləşən, özünün “Qərbi Ermənistan” adlandırdığı torpaqlarda ermənilərin olmamasını arqument kimi göstərir.
Abovyan guya “ermənilərsiz Cənubi Qafqaz” konsepsiyasının irəli aparıldığını iddia edir və ermənilərə məxsus tarixi, mədəni və dini irsin guya məhv edilməsini və ya mənimsənilməsini də bu tezislə əlaqələndirir. Müəllif bu fikirlərlə Azərbaycan əleyhinə növbəti ağır ittihamlar səsləndirir.
Müəllif Qarabağdakı Xudavəng və Gəncəsər monastır komplekslərinin tarixinin guya yenidən yazılması cəhdləri ətrafında son vaxtlar yaranmış qalmaqalı, Naxçıvanda 10 mindən çox erməni xaçdaşının guya məhv edilməsi barədə iddianı, Xankəndidə xristian məbəd kompleksinin, Şuşada “Yaşıl kilsə” adlandırılan erməni kilsəsinin dağıdılması və Qazançetsots kilsəsinə qarşı guya vandalizm barədə ittihamları eyni prosesin tərkib hissələri kimi təqdim edir. Bunlar müəllifin irəli sürdüyü iddialardır və yazıda onların doğruluğunu təsdiqləyən ayrıca sübut təqdim edilmir.
Abovyan daha sonra Azərbaycanda ən yüksək səviyyədə Ermənistan ərazisinin “Qərbi Azərbaycan” adlandırılmasını da bu prosesin davamı kimi qiymətləndirir. Onun iddiasına görə, bu, 2020-ci il müharibəsinin regionun guya “ermənisizləşdirilməsinə” yönəlmiş cəhdlərin yalnız növbəti mərhələsi olduğunu göstərir. Bu da müəllifin Azərbaycanla bağlı irəli sürdüyü ittihamlardan biridir.
Müəllif Ermənistan-Türkiyə-Azərbaycan xətti üzrə iqtisadi əlaqələrin qurulması və Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsindən sonra belə sülh müqaviləsinin imzalanmasının real sülh yaradacağına şübhə ilə yanaşır. O, Konstitusiyanın dəyişdirilməsi məsələsini də Azərbaycanın guya “birbaşa şantajının nəticəsi” kimi təqdim edir.
Abovyan iddia edir ki, belə şəraitdə Ermənistan və Azərbaycan rəhbərlərinin “sülh müqaviləsi” adlanan sənədi imzalaması belə, onun dəyərini təmin etməyəcək. Müəllif bunu obrazlı şəkildə həmin “sülh”ün qiymətinin imzaların qoyulacağı kağızdan belə ucuz olacağını yazmaqla ifadə edir.
Onun qənaətinə görə, “sülh” erməni tarixinin guya saxtalaşdırılması, guya etnik təmizləmə, ermənilərə qarşı guya nifrət və Ermənistan Respublikasına qarşı guya ərazi iddiaları üzərində qurula bilməz.
Abovyan bunu sülh deyil, bütün Cənubi Qafqaz regionunun guya “ermənisizləşdirilməsi” prosesinin növbəti mərhələsi adlandırır və Ermənistanda mövcud vəziyyətə adekvat yanaşmanın üstünlük qazanmasının “həqiqi sülhə” yol aça biləcəyini bildirir.
