Prezident İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə çıxışında Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi iqtisadi nailiyyətlər, formalaşmış əlverişli investisiya mühiti və qarşıdakı dövr üçün müəyyənləşdirilən əsas inkişaf istiqamətləri barədə ətraflı danışıb. Dövlət başçısı bildirib ki, bu gün Azərbaycanın gələcək inkişaf perspektivlərindən inamla danışmasına imkan verən əsas amillərdən biri uzun illər ərzində yaradılmış möhkəm iqtisadi baza, siyasi sabitlik və müstəqil maliyyə sistemidir. Son 20 ildə ölkəyə 350 milyard ABŞ dollarından artıq investisiyanın, o cümlədən təxminən yarısının birbaşa xarici investisiyaların cəlb olunması Azərbaycanın beynəlxalq investorlar üçün etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini göstərir.
Prezident diqqətə çatdırıb ki, növbəti mərhələdə əsas vəzifələrdən biri əldə olunmuş iqtisadi nəticələri qorumaqla yanaşı, inkişafı daha da sürətləndirmək və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsini təmin etməkdir. Bu baxımdan neft-qaz sektorundan kənar sahələrdə mövcud potensialdan daha geniş istifadə olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bərpaolunan enerji, nəqliyyat və logistika, mədənçilik, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal texnologiyalar və süni intellektlə bağlı istiqamətlər Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafının əsas sahələri kimi önə çəkilib.
Bu istiqamətlər arasında enerji xüsusi yer tutur. Dövlət başçısı Azərbaycanın böyük bərpaolunan enerji potensialına malik olduğunu, xüsusilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda külək enerjisi imkanlarının geniş olduğunu bildirib. Quruda günəş və külək elektrik stansiyalarının artıq fəaliyyət göstərməsi, qarşıdakı illərdə isə bərpaolunan enerji mənbələrinin ölkə üzrə daha geniş tətbiqinin nəzərdə tutulması qeyd olunub. Məqsəd elektrik enerjisi istehsalında təbii qazdan istifadənin tədricən minimuma endirilməsi, qaz ehtiyatlarının isə daha çox ixrac məqsədləri üçün yönəldilməsidir.
Azərbaycanın enerji potensialının genişləndirilməsi ilə yanaşı, onun ötürülməsi və ixracı üçün müasir infrastrukturun yaradılması da mühüm istiqamət kimi təqdim olunub. Yeni elektrikötürücü xətlərin inşası, mövcud şəbəkələrin genişləndirilməsi və enerji saxlanc sistemlərinin yaradılması gələcək enerji strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Azərbaycan, həmçinin Mərkəzi Asiya və Avropa arasında enerji bağlantılarının qurulmasına imkan verən layihələr üzərində işləyir. Xəzər dənizinin dibi ilə çəkilməsi nəzərdə tutulan elektrik və fiber-optik kabel layihələri ölkənin enerji və rəqəmsal bağlantılar baxımından rolunu daha da artıracaq.
Prezident İlham Əliyev iqtisadi inkişafın digər mühüm hərəkətverici qüvvəsi kimi nəqliyyat, logistika və regional bağlantıları qeyd edib. Bildirilib ki, Azərbaycanın bu sahədə uğur qazanması üçün əvvəlcə geniş fiziki infrastruktur yaradılıb. Dəmir yollarına, dəniz limanlarına, hava və avtomobil yollarına böyük həcmdə investisiyalar yatırılıb, dəmir yolu şəbəkəsinin elektrikləşdirilməsi istiqamətində işlər davam etdirilib. Bu infrastruktur Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərində fəal iştirakını təmin edən əsas amillərdən biridir.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycanın tranzit imkanlarının artmasında yalnız infrastruktur deyil, qonşu ölkələrlə münasibətlərin və əməkdaşlığın yüksək səviyyədə olması da mühüm rol oynayır. Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcminin sürətlə artdığı, cari ildə bu göstəricinin 16 milyon tona çatacağı, 2030-cu ilədək isə daşımaların həcminin 25 milyon tona və daha yüksək səviyyəyə yüksəldilməsinin hədəfləndiyi bildirilib. Bununla yanaşı, rəqəmsallaşma, gömrük idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi və yüklərin hərəkətinin daha sürətli və səmərəli təşkil olunması Azərbaycanın tranzit rəqabət qabiliyyətinin əsas şərtləri kimi vurğulanıb.
Çıxışda Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin də yeni imkanlar yaratdığı qeyd olunub. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Şurasının tamhüquqlu üzvü olması ölkənin siyasi, iqtisadi və nəqliyyat baxımından daha geniş regional əməkdaşlıq imkanlarına malik olduğunu göstərir. Bu əlaqələrin inkişafı Azərbaycanın Avropa ilə Asiya arasında mühüm bağlantı və tranzit mərkəzi kimi mövqeyini daha da gücləndirə bilər.
Prezident investisiya mühitinin dayanıqlığı baxımından siyasi və iqtisadi sabitliyin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Azərbaycanın maliyyə sisteminin güclü olduğu, dövlət borcunun aşağı səviyyədə saxlanıldığı, xarici borcun ÜDM-ə nisbətinin 5,6 faiz təşkil etdiyi və valyuta ehtiyatlarının xarici borcu dəfələrlə üstələdiyi bildirilib. Milli valyutanın uzun müddətdir sabit qalması və ölkənin müsbət ticarət balansına malik olması da iqtisadi dayanıqlığın mühüm göstəriciləri kimi təqdim edilib. Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlarla bağladığı müqavilələrə sadiqliyi və öhdəliklərinə məsuliyyətlə yanaşması da investor etimadının qorunmasına xidmət edən amillər sırasında qeyd olunub.
Bununla belə, Prezident neft və qaz sektorunun yaxın perspektivdə də Azərbaycan iqtisadiyyatında mühüm rol oynayacağını bildirib. Yeni yataqların işlənilməsi, kəşfiyyat işlərinin aparılması və qaz hasilatının artırılması ilə bağlı layihələrin həyata keçirildiyi diqqətə çatdırılıb. Eyni zamanda vurğulanıb ki, neft-qaz sektorundan əldə olunan gəlirlər iqtisadiyyatın digər sahələrinin inkişafına və şaxələndirmə prosesinə yönəldilməlidir. Beləliklə, enerji sektorunun mövcud imkanları yeni iqtisadi fəaliyyət sahələrinin formalaşdırılması üçün maliyyə və inkişaf bazası yaratmalıdır.
Gələcək iqtisadi inkişaf baxımından kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyi də xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlər kimi qeyd olunub. Su qıtlığı, quraqlıq və qlobal təchizat zəncirlərində mümkün problemlər kənd təsərrüfatında yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir. Bu baxımdan daxili istehsalın artırılması və idxaldan asılılığın azaldılması məqsədilə həyata keçirilən dövlət proqramlarının yeni investisiya imkanları yaratdığı bildirilib. Kənd təsərrüfatının həm daxili tələbatın ödənilməsi, həm də gələcəkdə ixrac potensialının artırılması baxımından əhəmiyyətli sahə olduğu vurğulanıb.
Prezident Azərbaycanın artıq geniş və müasir infrastruktur bazasına malik olduğunu da diqqətə çatdırıb. Ölkənin elektrik enerjisi və genişzolaqlı internetlə tam əhatə olunması, qazlaşdırma səviyyəsinin yüksək olması, doqquz beynəlxalq hava limanının fəaliyyət göstərməsi, dəmir yolu şəbəkəsinin inkişaf etdirilməsi və Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının genişləndirilməsi ölkənin investisiya imkanlarını artıran əsas üstünlüklər sırasındadır. Növbəti mərhələdə bu fiziki imkanların rəqəmsal həllərlə tamamlanması, gömrük və logistika proseslərinin daha çevik və səmərəli qurulması qarşıya qoyulan əsas vəzifələrdəndir.
Çıxışın mühüm hissəsi rəqəmsal transformasiya və insan kapitalının inkişafına həsr olunub. Azərbaycanın rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, data mərkəzləri və kibertəhlükəsizlik sahəsində regional mərkəzə çevrilmək üçün imkanlara malik olduğu bildirilib. Bu istiqamətdə əsas şərtlərdən biri isə peşəkar kadrların hazırlanmasıdır. Kibertəhlükəsizlik Mərkəzinin fəaliyyəti, təhsil sahəsində həyata keçirilən tədbirlər və gənclərin xaricdə təhsil almasına imkan yaradan dövlət proqramları Azərbaycanın insan kapitalının inkişafına yönəlmiş siyasətin mühüm istiqamətləri kimi qeyd olunub.
Dövlət başçısı vurğulayıb ki, müasir texnologiyaları əldə etmək mümkün olsa da, onların səmərəli tətbiqi üçün təcrübəli və ixtisaslı mütəxəssislərə ehtiyac var. Azərbaycanın neft-qaz sənayesində son 30 ildə qazandığı təcrübə bu baxımdan nümunə kimi göstərilib. Əvvəllər xarici mütəxəssislərin üstünlük təşkil etdiyi sektorda bu gün Azərbaycan vətəndaşlarının yüksək vəzifələrdə çalışması ölkənin insan kapitalının inkişafının mühüm nəticəsi kimi qiymətləndirilib. Xaricdə təhsil proqramlarının da bu prosesə ciddi töhfə verdiyi qeyd olunub.
Prezident çıxışında Azərbaycanın investisiya imkanlarının yalnız iqtisadi göstəricilərlə məhdudlaşmadığını, ölkənin təhlükəsizliyi, coğrafi mövqeyi, sabitliyi, insan kapitalı və formalaşmış biznes mühitinin də mühüm rol oynadığını bildirib. İnvestorların ölkəyə gəlib real vəziyyətlə yerində tanış olmalarının daha obyektiv təsəvvür yaratdığını vurğulayıb. Bu baxımdan beynəlxalq tədbirlərin Azərbaycanda keçirilməsi ölkənin potensialının birbaşa təqdim olunması və tərəfdaşların özləri üçün nəticə çıxarması baxımından əhəmiyyətli hesab olunub.
Çıxışın sonunda Azərbaycanın müasir inkişafının tarixi əsaslarına da diqqət yetirilib. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın mürəkkəb tarixi sınaqlardan keçdiyini, müstəqilliyin ilk illərində ağır siyasi, iqtisadi və humanitar problemlərlə üzləşdiyini qeyd edib. Ölkənin işğal, iqtisadi tənəzzül və digər ciddi çətinliklərdən keçərək bu gün siyasi və iqtisadi baxımdan sabit, güclü və öz milli maraqlarını qorumağa qadir dövlətə çevrildiyi vurğulanıb. Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpası Azərbaycanın qarşısında yeni inkişaf imkanları açan mühüm tarixi mərhələ kimi diqqətə çatdırılıb.
Prezident İlham Əliyev qarşıdakı dövrdə əsas məqsədlərin iqtisadiyyatın daha da şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun və ixracının genişləndirilməsi, enerji və nəqliyyat imkanlarından səmərəli istifadə, rəqəmsal transformasiyanın sürətləndirilməsi və insan kapitalının gücləndirilməsi olduğunu bildirib. Qeyd olunub ki, siyasi və iqtisadi sabitlik, güclü maliyyə imkanları, müasir infrastruktur, zəngin enerji resursları, əlverişli coğrafi mövqe və peşəkar insan kapitalı Azərbaycanın uzunmüddətli və dayanıqlı inkişafı üçün mühüm əsaslar yaradır. Bu potensialın beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq şəraitində daha səmərəli reallaşdırılması Azərbaycanın yeni iqtisadi inkişaf mərhələsinin əsas istiqamətlərindən biri olacaq.
