Ehtiyatlı olun, evinizdə casus var: Görün sizi kim izləyir
Son zamanların ən populyar cihazlardan biri olan robot tozsoranlar göründüyü qədər məsum olmaya bilər. Mütəxəssislər bu cihazların təhlükəli olduğunu bildirirlər. Robot tozsoranlar tərəfindən səs və videonun qeydə alınması şəxsi həyatın məxfiliyinin pozulması deməkdir. Bu da cinayətdir. Mütəxəssislər özlərini qorumağın yollarından danışıblar.
ARANTV.AZ xəbər verir ki, sosial mediaya düşən görüntülərdən sonra cihazların nə dərəcədə etibarlı olması maraq doğurur. Reaksiyadan sonra şirkət görüntüləri sızdıran xidmət provayderi ilə əlaqələrini kəsdiyini və araşdırmaya başladığını açıqlayıb. Şirkətdən verilən məlumata görə, insanların evlərində şəkillərini çəkən robot tozsoranların inkişaf versiyası yalnız şirkət işçilərinə paylanıb və cihazlarda “Video çəkilişi davam edir” xəbərdarlığı olub.
Marmara Universiteti Ünsiyyət fakültəsi vizual ünsiyyət dizaynı bölüm başçısı və informasiya mütəxəssisi Dos.Dr. Əli Murat Kırık bu süpürgələrin görüntü və səs yazdığını, lakin onlardan yalnız süpürgəni idarə etmək və onun xəritəsini yaratmaq üçün istifadə edildiyinə diqqət çəkir:
“Əgər bu hesabatlar doğrudursa, bu, potensial olaraq istifadəçi məxfiliyi və təhlükəsizlik problemlərini qaldıra bilər. Belə həssas məlumatları qeyd etmək üçün şəxsi yaşayış yerinə daxil olan bir cihaz istifadəçilərin məxfiliyini ciddi şəkildə poza bilər. Bu cihazlar haqda istehsalçıların əvvəlcədən məlumat vermələri və istifadəçinin nəzarət etməsi üçün parametrləri təmin etmələri tələb olunur. İstifadəçilərin cihazın hansı növ məlumatı qeyd etdiyini anlaması və lazım olduqda bu funksiyaları söndürə bilməsi çox vacibdir”.
Belə olduğu halda məsuliyyəti kim daşıyır? İT hüquqşünası Av.Ömer Yılmaz izahatında “Evdəki robot tozsoranın yaratdığı xəritələr çox vaxt bulud mühitində saxlanılır və bu məlumatlar yaxşı qorunmazsa, hakerlərin onları ələ keçirməsi mümkündür. Bu vəziyyət açıq-aydın və birmənalı şəkildə məxfiliyin pozulmasını təşkil edir.
İcazəsiz səs və video çəkmək və ya şəxsi məlumatların saxlanılması şəxslərin şəxsi həyatına müdaxilədir. Belə bir vəziyyət Cinayət Məcəlləsinə əsasən şəxsi həyatın gizliliyinin pozulması deməkdir. Türkiyə qanunlarına görə bu, 25 ildən çox həbs deməkdir. Bu cinayətlərə görə məsuliyyəti istehsalçı və satıcı şirkətlərin rəsmiləri daşıyır.
