Uşaqları nikaha məcbur etməyə görə cinayət və inzibati məsuliyyət var
“Uşaq nikahlarının qarşısının alınması ilə bağlı Azərbaycanda uzunmüddətli proqramlar həyata keçirilir və müsbət nəticə əldə edilib. Son illərdə Azərbaycanda erkən nikahlarının sayı 10 dəfə azalıb. Erkən nikahların sayı 2012-ci ilə qədər ildə 3500-4000-ə çatırdısa, indi 350-400 arasındadır. Bundan əlavə, əvvəllər bu cür evlilikdən doğulan uşaqların sayı 4000-5000 nəfər idisə, bu gün onların sayı 2000-dən çox deyil. Bu sahədə əldə olunan müsbət təcrübəni, eyni zamanda, digər ölkələrə, məsələn, İordaniya, Mərakeş, Özbəkistan, Türkiyə və s. ölkələrə yönəldirik”.
Bu fikirləri “İki sahil”ə açıqlamasında Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və Analitik Araşdırmalar şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Respublikasının BMT-nin Qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması üzrə Komitəsinin (CEDAW) nümayəndəsi Elgün Səfərov bildirib.
Həmsöhbətimiz qeyd edib ki, bu sahədə cinayət qanunvericiliyinində dəyişikliklər edilib. Bilirisiniz ki, uşaq nikahlarına məcburetməyə görə 4000 manata qədər cərimə və 4 ilə qədər azadlıqdan məhrumetmə tətbiq edilir. Təhsil sistemində, ümumiyyətlə cəmiyyətdə maarifləndirmə işləri aparılır. Qız uşaqlarına dəstək göstərilməsi, ata-qız münasibətləri və digər istiqamətlər üzrə BMT Konvensiyalarının bəndlərinə uyğun sadə mexanizmlər sayəsində Azərbaycanda azalmada qeydə alınıb. Əsas məqsəd gender streotiplərinin aradan qaldırılmasıdır.
E.Səfərov vurğulayıb ki, erkən nikah məcburiyyətinə məruz qalan qız uşaqlar 860 “qaynar xətt”inə müraciət etməlidir. Bakı ərazisindən birbaşa 860, mobil nömrələrdən və ölkənin regionlarından isə 012 860 yığmaqla “qaynar xətt”lə əlaqə saxlamaq mümkündür. “Qaynar xəttə” müraciət etmiş şəxslər gender-əsaslı zorakılıq və məişət zorakılığı, eləcə də müvafiq dəstək xidmətləri ilə bağlı məlumatlar ala, zəruri hallarda təmənnasız psixoloji konsultasiya ilə təmin oluna bilərlər. Psixoloji travmalarla bağlı Dövlət Komitəsi, digər dövlət qurumları, eləcə də regionlarda bizim ailə və uşaqlara dəstək mərkəzləri vasitəsilə tam ödənişsiz psixoloji dəstək göstərilir. Bu mövzuda təkcə valideynlər deyil, eyni zamanda, övladların da maarifləndirilməsi çox vacibdir. Eyni zamanda, Daxili İşlər Nazirliyinin “qaynar xətt”inə də müraciət edil bilər .
Həmsöhbətimiz əlavə edib ki, valideynlər uşaqlarının hüquqlarını müdafiə etsinlər və onları erkən nikaha təhrik etməsinlər. Valideynlər bilsinlər ki, uşaqları nikaha məcbur etməyə görə cinayət və inzibati məsuliyyət var. Valideynlər streotiplərdən azad olmalıdır. Cəmiyyət dəyişir, inkişaf edir, buna uyğun olaraq da yanaşma dəyişməlidir. Sağlam uşağın doğulması, sağlam ailədə böyüməsi və gələcəkdə ölkənin inkişafına töhfə verməsi üçün bu məsələdə diqqətli olmalı və qaydalara riayət edilməlidir.
