Müasir dövrdə qida, əyləncə, avtomobil və başqa bu kimi xərclərin ödənilməsi zamanı pul qabımızda mövcud olan plastik kartları pos terminallara yaxınlaşdırmaq və ya onlayn platformalara daxil etmək kifayət edir. Təbii ki, təkcə kartın fiziki cəhətdən varlığı ilə kifayətlənə bilmərik. Balansında kifayət qədər vəsaitinin olması da vacibdir. Bəzən müxtəlif ödənişlərin, əməliyyatların həyata keçirilməsi zamanı ehtiyac olan vəsaitin miqdarı daha yüksək ola bilir. Bu kimi məqamlarda və yaxud digər situasiyalarda kredit kartları köməyimizə çatır. Kredit kartları banklar tərəfindən istehlakçılara alış-veriş və müxtəlif ödənişlərin icrası kimi əməliyyatları həyata keçirilməsi üçün istifadəyə təqdim olunan plastik kartlardır. Kredit kartlarının balansı istehlakçının aylıq, illik gəlirinə yaxud maliyyə qurumunun şərtlərinə uyğunlaşdırılaraq, müəyyən limit daxilində təqdim olunur. Beləliklə, kredit kart sahibi ona təqdim olunan limit daxilində xərclərini qarşılaya bilir. İstifadəçi üçün ayrılan kredit məbləği öncədən razılaşdırılmış aylar üzrə bərabər şəkildə bölünür. Müştəri hər ayın müəyyən tarixində müvafiq olaraq bölünmüş ödənişi ödəməlidir. Əks halda ödənişin üzərinə faiz məbləği toplanır ki, bu isə əlavə xərc deməkdir.
Lakin son zamanlarda kredit kartlarından istifadə edən vətəndaşların şikayətinə tez-tez rast gəlinir. Belə ki, onlar bankların təqdim etdiyi bu kartları “borc tələsi” adlandırırlar. Verilən pulların faizlərinin çox olmasından və ödəniş etdikləri təqdirdə borcun bitmədiyindən narazılıq edirlər.
Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən bank məsələləri üzrə ekspert Emin Kərim bildirib ki, kredit kartları ötən əsrin 80-ci illərindən həm dünya bazarında, həm də banklarda dövriyyəyə daxil olub:
“Bu kartlar müştəriləri tələyə salmaq yox əksinə çətin vəziyyətdən çıxarmaq üçün vasitədir. Düzgün istifadə olunduğu təqdirdə xeyirli maliyyə alətidir. Sadəcə bizim bəzi vətəndaşlarımız məhsul şərti ilə tam tanış olmadan kartlardan istifadə edirlər. Bu da əhali arasında bankları haqqında “borc tələsi” fikrini formalaşdırır.
Bəzi bank müştəriləri şikayət edir ki, “nə qədər borc ödəsək də kredit bitmir, faizi günbəgün artır.” Bunlar tamamilə yanlış yanaşma və səhv fikirdir. Plastik kart alarkən vətəndaşların diqqət yetirməli olduğu vacib məqam onun bərpa olunan kredit xətti olub olmamasıdır. Adi kredit zamanı vətəndaş kredit götürür və zamanla ödənişi ödəyərək borcu bitmiş olur. Plastik kredit kartlarında isə sistemdə pul yenilənir. Bu zaman vətəndaşda “bank borcu bitmir” fikri formalaşır”.
Emin Kərim qeyd etdi ki, bank müştərilərinin bəzisi də kredit kartlarının limitinin icazəsiz artığından şikayət edirlər. İstərdim ki, bu məsələyə aydınlıq gətirim:
“Kredit limitinin artması müştərinin ödəməli olduğu məbləğın yüksəlməsi mənasına gəlmir. Bu gün kimsə 1000 manatlıq kart götürübsə onun limiti sonradan 2 və ya 3 min manat artırılırsa, bu müştəriyə bankın güvənindən xəbər verir. Plastik kartlarda faiz öhdəliyi və ödənişi istifadə olunmuş limitə görə hesablanır. 1000 manatdan 200 manat xərclənibsə müştəri yalnız 200 manatın kreditini banka ödəyir. 1000 manata görə faiz hesablanmır”.
