Azərbaycan və Rusiya arasındakı münasibətlər tarixin dərinliklərinə söykənən dostluq və strateji tərəfdaşlıq əsasında inkişaf edir. Müstəqil Azərbaycan və Rusiya arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci il aprelin 4-də qurulub və ölkəmiz bu əməkdaşlığa böyük önəm verir.
Rusiya ilə Azərbaycan arasında dövlətlərarası strukturların fəaliyyət sahəsi olduqca genişdir və bu sahələrdə əməkdaşlığın inkişafı hər iki tərəf üçün böyük potensial vəd edir. Humanitar sahədə əməkdaşlığa da həmişə xüsusi diqqət yetirilir. Azərbaycanda rus dilində tədris aparılan 324 məktəbdə 160 min şagird təhsil alır. Bundan əlavə, ölkədə 800 mindən çox şagird rus dilini ikinci xarici dil kimi öyrənir. M.V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin və İ.M.Seçenov adına Tibb Universitetinin filialları Bakıda uğurla fəaliyyət göstərir. Azərbaycanın 26 ali təhsil müəssisəsində 15 mindən artıq tələbə rus dilində təhsil alır ki, bu da təhsil sahəsindəki münasibətlərin güclənməsinə mühüm töhfə verir.
Regional təhlükəsizlik məsələləri də dövlətlərarası münasibətlərin vacib aspektlərindən biridir. Ötən ilin sentyabrından sonra regionda tamamilə yeni şərait yaranıb. Azərbaycan öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü tam şəkildə bərpa edib və bu, Cənubi Qafqazda möhkəm və uzunmüddətli sülhün bərqərar olması üçün yeni imkanlar açır. Bu baxımdan, bütün Cənubi Qafqaz regionunda sabitlik və təhlükəsizlik bir çox hallarda Rusiya ilə Azərbaycan arasındakı qarşılıqlı fəaliyyətdən asılıdır.
Dövlətlərarası münasibətlərimizin müstəsna əhəmiyyətə malik olan digər sahəsi isə nəqliyyat dəhlizləridir. Regional nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasında “Şimal-Cənub” layihəsinin həyata keçirilməsi kimi məsələlərin aktuallığı danılmazdır. Azərbaycanın ərazisində “Şimal-Cənub” dəhlizinin həm dəmir yolu, həm də avtomobil yolu seqmentləri tam şəkildə reallaşdırılıb və uğurla fəaliyyət göstərir. Hazırda bu dəhlizin ötürücülük qabiliyyətini yüksəltmək və onun dəmir yolu sahəsinin modernləşdirilməsi üçün lazımi işlər görülür.
Bu kimi əməkdaşlıq fəaliyyətləri Azərbaycan və Rusiya arasındakı mövcud və gələcək əlaqələrin inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Dövlətlərarası əməkdaşlığın gücləndirilməsi yalnız iqtisadiyyata deyil, həm də humanitar və təhlükəsizlik sahələrində də regionda sabitlik və rifahın təmin edilməsinə xidmət edir.
Dövlətlərarası əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycanın xarici siyasət prioritetlərindən biri, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və qarşılıqlı sərmayə qoyuluşlarının artırılmasıdır. Azərbaycan və Rusiya arasındakı ticarət və investisiya sahəsindəki dinamik inkişaf, iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsinə səbəb olub. Azərbaycanın müxtəlif sahələrdə iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək üçün Rusiya ilə enerji, nəqliyyat və kənd təsərrüfatı sektorlarında sıx əməkdaşlıq etməsi hər iki tərəfin iqtisadi sabitliyini təmin etməyə kömək edir. Bu, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin daha da artmasına və gələcəkdə yeni iqtisadi layihələrin reallaşdırılmasına təkan verir.
Azərbaycan-Rusiya münasibətlərində həm də siyasi əməkdaşlıq istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyişlər müşahidə olunur. İki ölkə arasında siyasi dialoq daim aktivdir və bu, regional və beynəlxalq səviyyədə mövqelərin müəyyənləşdirilməsinə imkan yaradır. Azərbaycan və Rusiya, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində sıx əməkdaşlıq edir və bu, beynəlxalq arenada qarşılıqlı maraqların qorunmasına xidmət edir. Xüsusilə, BMT, MDB və digər regional təşkilatlar çərçivəsində Azərbaycanın və Rusiyanın mövqelərinin uyğunlaşdırılması, regionda və beynəlxalq aləmdə sülh və sabitliyin təmin olunmasına mühüm töhfə verir.
Azərbaycan və Rusiyanın təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı, Cənubi Qafqaz regionunda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsində həlledici rol oynayır. Azərbaycan, öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməklə regionda yeni bir təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasına nail oldu. Bu çərçivədə Rusiya ilə təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsi, Cənubi Qafqazda mövcud olan təhlükəsizlik risklərinin minimuma endirilməsi üçün yeni imkanlar yaradır. İki ölkə arasında bu sahədə imzalanmış sazişlər və həyata keçirilən birgə tədbirlər, regionda sabitliyin uzunmüddətli olmasına zəmanət verir.
Azərbaycan və Rusiya arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət və strateji maraqlara əsaslanan etibarlı tərəfdaşlığın nümunəsidir. İki ölkə arasında əlaqələr nəinki indiki vəziyyətdə möhkəmlənir, həm də gələcəkdə daha da dərinləşəcək. Bu münasibətlər yalnız hər iki ölkənin milli maraqlarına deyil, eyni zamanda regional sabitlik və əməkdaşlığın inkişafına da xidmət edir.
Aygün Xudayeva,
48 saylı məktəbin müəllimi
