Türk dünyası, coğrafi olaraq geniş bir ərazini əhatə edən, dərin tarixə və zəngin mədəniyyətə sahib bir topluluqdur. Bu topluluq, Türk dillərində danışan və tarixi, mədəni, dini və etnik bağları paylaşan müxtəlif xalqlardan ibarətdir. Türk dünyasının müxtəlif komponentləri, tarix boyunca öz inkişaf yollarını izləsələr də, ortaq keçmiş və mədəni bağlar onları birləşdirir.
Türk dünyası, Avrasiyanın böyük bir hissəsini əhatə edir. Bu ərazi, Qərbi Çin, Orta Asiya, Qafqaz, Anadolu və Balkanlara qədər uzanır. Türk xalqları tarix boyu bu geniş ərazidə məskunlaşıb və imperiyalar, dövlətlər qurublar.
Türk dünyasının müxtəlif xalqları arasındakı tarixi əlaqələr, Orta Asiyadakı köçəri Türk boylarının yaranışından başlayaraq müxtəlif Türk dövlətlərinin və imperiyalarının formalaşması ilə davam etmişdir. Göytürk, Uyğur, Qaraqanlı, Səlcuq və Osmanlı imperiyaları bu əlaqələrin ən əhəmiyyətli mərhələlərindəndir.
Türk xalqlarının ortaq tarixi, onların dilində, ədəbiyyatında, musiqisində və ənənələrində öz əksini tapır.
Türk dövlətləri arasındakı iqtisadi əlaqələr son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etmişdir. Türk Dövlətləri Təşkilatı, bu dövlətlər arasında iqtisadi, siyasi və mədəni əməkdaşlığı təşviq edən bir platformadır. Ticarət, enerji və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlıq layihələri, Türk dünyasının birliyini gücləndirir.
Türk dünyası, müasir dövrdə daha sıx birləşərək, qlobal səviyyədə daha təsirli olmağa çalışır. Mədəniyyət və dil sahəsində əməkdaşlıq, təhsil və akademik mübadilələr vasitəsilə gücləndirilir. Türk xalqları, texnoloji inkişaflar, qlobal bazarlara inteqrasiya və diplomatik əlaqələr vasitəsilə öz aralarındakı əlaqələri dərinləşdirir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 6 iyun 2024-cü il tarixində TÜRKPA-nın nümayəndə heyətinin qəbulu zamanı dediyi “Bizim ailəmiz Türk dünyasıdır, bizim başqa ailəmiz yoxdur” ifadəsi, bu birlik və bağlılıq hissini vurğulayan güclü bir açıqlamadır. Bu görüş Türk dövlətləri arasında birliyin və əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. İlham Əliyevin dediyi kimi, Türk dünyasının böyük potensialı və tarixi birliyi onun dünya miqyasında böyük bir güc mərkəzinə çevrilməsinə imkan yaradır. Bu birlik nəqliyyat, energetika, ticarət, mədəniyyət və təhlükəsizlik sahələrində geniş əlaqələrin yaradılması ilə daha da gücləndiriləcək.
Türk dünyasının birliyinin gücləndirilməsi istiqamətində bu cür görüşlər və müzakirələr Türk dövlətlərinin ortaq maraqlarını təmin edəcək və regionun sabitliyi və inkişafına töhfə verəcəkdir.
Bu birlik, tarixi, mədəni və iqtisadi əlaqələr vasitəsilə daha da gücləndirilir və müasir dövrdə davamlı olaraq inkişaf etdirilir. Türk dünyası, coğrafi, mədəni və iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirərək qlobal səviyyədə daha təsirli və birləşmiş bir qüvvə olmağa davam edir.
Məhəbbət Tağıyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının “Telnov 6” ünvanı üzrə ərazi partiya təşkilatnın üzvü
