Hazırda BMT-nin Nyu-York şəhərindəki Baş Qərargahında “Kibercinayətlərə və İnformasiya-kommunikasiya texnologiyalarından (İKT) cinayət məqsədləri üçün istifadəyə qarşı mübarizə ilə bağlı Beynəlxalq Konvensiya”nın hazırlanması üzrə yekun iclas keçirilir. Bu konvensiya kibercinayətlərin artması və digər cinayətlərin İKT vasitəsilə törədilməsi fonunda dünya birliyinin yaranmış zərurətdən hazırladığı bir sənəddir. Konvensiyanın hazırlanması prosesində bir sıra dövlətlərin nümayəndə heyətləri arasında ciddi fikir ayrılıqları yaranıb. Bu fikir ayrılıqları konvensiyanın qüvvəyə minməsi üçün tələb olunan minimum üzvlük sayı, texniki yardım üzrə əməkdaşlıq və digər mövzularla bağlıdır. Əgər yekun konvensiya layihəsi qəbul olunarsa və BMT-yə üzv dövlətlər tərəfindən ratifikasiya edilərsə, bu sənəd müasir dövrün və rəqəmsallaşan dünyanın ən aktual və praktik sənədlərindən biri olacaq.
Bununla bağlı Musavat.com-a danışan Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının İdarə Heyətinin sədri Elvin Abbasov bildirib ki, Konvensiyanın tərkib hissəsi onun müxtəlif bölmələrindən və maddələrindən ibarət olacaq.
“Konvensiyanın məqsədləri və əsas prinsipləri, üzv dövlətlərin komitə ilə əməkdaşlıq etmə öhdəliyi, komitənin qurulması və qaydalarının müəyyənləşdirilməsi, komitə ziyarətləri, hesabatlar və açıqlamalar, konvensiyanın digər hüquq normaları ilə əlaqəsi, və s. nəzərə alınacaq. Kibercinayətkarlıqla bağlı nəzərdə tutulan qaydaların hazırlanması konvensiyanın əsas prinsiplərini və strukturunu təşkil edir. Düşünürəm ki, burada tədbirlər bir neçə əsas sahəni əhatə edəcək. Bu qaydalar kibercinayətlərin qarşısını almaq və bu cür cinayətləri törədənləri məsuliyyətə cəlb etmək məqsədi daşıyır. Məsələn, icazəsiz girişin qarşısının alınması, məlumatların mühafizəsi, zərərli proqramların qarşısının alınması, fırıldaqçılıq və şəxsi məlumatların oğurluğuna qarşı mübarizə, kiber təhlükəsizlik təlimləri, beynəlxalq əməkdaşlıq.
Kibercinayətkarlıqla mübarizədə beynəlxalq əməkdaşlıq və məlumat mübadiləsi vacibdir. Bu, cinayətkarların sərhədlərarası fəaliyyətlərini izləmək və qarşısını almaq üçün əhəmiyyətlidir. Qeyd edilən qaydalar həm fərdi, həm də təşkilati səviyyədə təhlükəsizlik tədbirlərini əhatə edəcək. Bu kimi cinayətlərin qarşısını almaq üçün bir çox hüquqi və texniki tədbirlər görülməlidir”.
İKT üzrə ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanın “Kibercinayətlərə və İKT-dən cinayət məqsədləri üçün istifadəyə qarşı mübarizə ilə bağlı Beynəlxalq Konvensiya”nın hazırlanması prosesindəki iştirakı, ölkənin kibertəhlükəsizlik sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi əhəmiyyətin göstəricisidir:
“Bu iştirakı ölkəmiz üçün faydalı və əhəmiyyətli hesab edirəm. Ölkəmizdə kiber sahədə hüquqi çərçivənin inkişaf etdirilməsi baxımından Azərbaycanın kibercinayətkarlıqla mübarizə üçün beynəlxalq hüquqi çərçivənin yaradılmasında fəal iştirakı çox önəmlidir. Bu, ölkənin kibertəhlükəsizlik sahəsində beynəlxalq standartlara uyğunlaşmasını təmin edəcək. Beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycan digər ölkələrlə kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq edir və məlumat mübadiləsi aparır. Bu, kibercinayətkarlıqla mübarizədə effektivliyi artırır. Milli Təhlükəsizlik baxımından Konvensiyanın hazırlanması prosesində ölkəmizin iştirakı Azərbaycanın kiber sahədə milli təhlükəsizliyini gücləndirmək və kibertəhlükələrə qarşı daha yaxşı müdafiə olunmaq məqsədini daşıyır. Düşünürəm ki, əsas məsələlərdən biri də təlimlər və maarifləndirmə tədbirlərinin güclənməsi olacaq. Azərbaycanda kibertəhlükəsizlik sahəsində təlim və maarifləndirmə tədbirlərinin keçirilməsinə böyük ehtiyac var və bu konvensiya qaydaları əsasında buna daha da dəstək veriləcək. Bu, həm dövlət qurumlarının, həm də vətəndaşların kibertəhlükəsizlik mövzusunda məlumatlılığın artırılmasına kömək olacaq. Azərbaycanın bu prosesdə fəal iştirakı, kibertəhlükəsizlik sahəsində beynəlxalq səviyyədə fəal rol oynadığını və bu sahədəki qlobal problemlərin həllinə töhfə vermək istədiyini göstərir”.
Şahanə Rəhimli
Müsavat.com
