Arıqlıq və gözəllik axtaran insanlar internetdə şübhəli mənşəli peptid preparatları alaraq sağlamlıqlarını riskə atırlar.
ARANTV.AZ oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə “İzvestiya” qəzeti araşdırma aparıb.
Aşkar edilib ki, bəzi saytlarda “Tirzepatid” adlı dərman kosmetik vasitə kimi satılır. Halbuki bu preparat, “Ozempic”, “Mounjaro” kimi piylənmə və şəkərli diabetin müalicəsi üçün istifadə olunan dərmanların analoqudur. Lakin rəsmi qeydiyyatdan keçmiş dərmanlardan fərqli olaraq, onlayn satılan “Tirzepatid”in istehsalçısı məlum deyil.
Beynəlxalq “Antikontrafakt” Assosiasiyası da bu məsələyə diqqət çəkərək bildirib ki, “Peptides Shop” (ad dəyişdirilib) adlı onlayn mağaza bu və digər güclü dərmanları kosmetik vasitə adı altında satır. Burada həmçinin “Gonadorelin” və “Rapamisin” kimi preparatlar da təklif olunur. Bunların hamısı əslində dərman vasitələri olduğu halda, kosmetika və qida əlavəsi kimi satılır.
“Tirzepatid” – 2-ci tip şəkərli diabet və piylənmənin müalicəsi üçün vasitə kimi təqdim edilir. Preparatın nəzarətsiz qəbulu həddindən artıq çəki itkisinə, qida maddələrinin çatışmazlığına və hətta dərman qəbulunun dayandırılmasından sonra çəkinin yenidən artmasına səbəb ola bilər.
“Rapamisin” – guya “kosmetik” preparat kimi təqdim edilir və ömrü uzatdığı iddia edilir. Əslində bu, transplantların rədd edilməsinin qarşısını almaq üçün istifadə olunan güclü immunodepressantdır. Onun yaşlanmaya qarşı effekti alimlər tərəfindən birmənalı sübut edilməyib, lakin nəzarətsiz qəbulun immuniteti azaltmağa, hormonal pozğunluqlara və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırmağa səbəb ola biləcəyi məlumdur.
“Gonadorelin” – təhlükəli “kosmetik” peptidlər üçlüyünü tamamlayır. Bu, güclü hormonal preparatdır. Dərmanın klinik sınaqları aparılmayıb, buna görə də, dəqiq yan təsirləri məlum deyil. Lakin oxşar preparatların istifadəsi təcrübəsini nəzərə alaraq, reproduktiv sistem üçün ən müxtəlif mənfi nəticələri ehtimal etmək olar.
Diqqətəlayiq haldır ki, bütün bu potensial təhlükəli maddələr reseptsiz satılır. Uyğunluq sertifikatları onları kosmetik serumlar kimi göstərir və XİF (xarici iqtisadi fəaliyyət) ticari nomenklatura kodu “digər kosmetik vasitələr”ə uyğundur. Lakin saytlarda onları inyeksiya şəklində tətbiq etmək tövsiyə olunur ki, bu da dərman kimi qeydiyyatdan keçməmiş preparatlar üçün qəti şəkildə qadağandır.
Həkimlər yekdilliklə bildirirlər ki, qeydiyyatdan keçməmiş preparatların istifadəsi “rus ruleti”ndə oynamaq kimidir. Onların effektivliyi və təhlükəsizliyi öyrənilməyib, rəsmi qeydiyyatın olmaması səbəbindən dövriyyəsi heç kim tərəfindən nəzarət edilmir. Peptidlər klinik tövsiyələrə daxil edilməyib, keyfiyyətli sınaqlardan keçməyib, çox vaxt bioloji fəallığa malik qida əlavələri və ya serumlar kimi qeydiyyata alınır. Buna görə də, hətta həkim nəzarəti altında qəbul edilməsi böyük sual altındadır.
