Ermənistanın ikinci prezidenti, Xocalı hərbi canisi Robert Köçəryan təzədən xortlayıb. Bakı türməsinin lap çoxdan “darıxdığı” bu cəllad yerli mediaya müsahibəsində həmişəki kimi Moskvanın ağzı ilə danışıb, hədyanlar söyləyib, Kremlə yarınmağa çalışıb.
Rusiyanın regiondakı ən sadiq tulalarından sayılan bu zat o sırada Rusiya xəttinə qayıtmağın vacibliyini söyləyib. Təbii ki, Azərbaycan tərəfə də “daş” atıb. İrəvanın Bakı ilə sülh danışıqlarını mənasız məşğuliyyət kimi təqdim edib.
Səbrimizi basıb onun aşağıdakı sitatına diqqət edək: “Sülh müqaviləsi olmayacaq. Bu, Nikol Paşinyan haqda, onun siyasi karyerasını necə davam etdirəcəyi ilə bağlı bir sənəd olacaq. Daxili siyasi məqsədlər güdən əhəmiyyətsiz kağız parçası olacaq”.
İmzalanacaq sülh sənədi “kağız parçası” olacaqmış. Yalnız ona gərə ki, Rusiyasız imzalanacaq, eləmi?..
Təəccüblü deyil. Revanşistlərin hakimiyyətə qayıdacağı təqdirdə Azərbaycanla imzalanmış sənədlərin təftiş və ləğv ediləcəyi haqda zaman-zaman yazmışıq. Xocalı canisinin yuxarıdakı hədəsi də o sıradandır. Eyni zamanda, Moskvanın maraqlarına cavab verən bir mövqedir. Çünki ikitərəfli sülh anlaşması və ya müqaviləsi ən çox Rusiyanın və onun Ermənistandakı əlaltılarının, “5-ci kolonu”nun ziyanınadır…
Bu yerdə yada salaq ki, Köçəryanın özü 1998-ci ildə məhz Ermənistanın indiki konstitusiyası əsasında prezident “seçilib”. Məlumdur ki, həmin vaxt o, Azərbaycan vətəndaşı sayılırdı. Namizədlik üçün isə Ermənistanda minimum 10 il yaşaması şərt idi. Ancaq qonşu ölkənin Konstitusiya Məhkəməsi hazırkı konstitusiyaya istinad edərək, yəni “Dağlıq Qarabağın” artıq Ermənistana “birləşdiyini” əsas götürərək (!), Köçəryanın Qarabağda yaşadığı illəri Ermənistanda yaşadığı illər kimi tövsif eləmiş, nəticə etibarilə Köçəryan seçkilərə buraxılmışdı. Sonrası da bəlli.
Amma indi ayrı hava çalırlar. Guya kapitulyant ölkənin konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddiası-filan mövcud deyil, sülh müqaviləsinə də o, əngəl yaratmır və s. Köçəryandan bu yana həmin konstitusiyada guya nə dəyişib ki? Heç nə. Həmin barıt qoxulu “ana yasa”dır da. Müharibə canisi də yüzdə yüz elə bu reallığı nəzərdə tutaraq arxayın danışır. Paşinyandan çox, Azərbaycana meydan oxuyur. Bizi faktiki müharibə ilə hədələyir…
O səbəbə Azərbaycan Paşinyan hökuməti ilə deyil, məhz Ermənistanla, daha doğrusu, onun xalqı ilə sülh müqaviləsi imzalamaq istəyir. Əlbəttə, sözün birbaşa mənasında yox, dolayı anlamında. Yəni erməni xalqı gerçəkdən ona yalnız fəlakətlər gətirmiş müharibələrdən bezibsə, onda sülh müqaviləsinə əsas əngəl olan konstitusiyadan torpaq iddiası haqda müddəanın çıxarılmasını iki əlli dəstəkləməlidir.
Söhbət referendumdan gedir. Başqa sözlə, bu xalq nəhayət, “miatsum” sərsəmləməsindən birdəfəlik imtina eləməli, revanşist-radikal ünsürlərə yerini göstərməli, onlara bir daha şans tanımamalıdır. Qısası, danışıqların yekunu kimi elə bir müqavilə-sənəd ortaya çıxmalıdır ki, məsələn, Qars müqaviləsi kimi bütün zamanlar və hakimiyyətlər üçün qüvvədə olsun!
Əks halda, Nikol Paşinyan və komandası həqiqətən heç nəyə nail olmayacaq, köçəryanlar kimi hərbi canilərə meydan açılacaq, onların hakimiyyətə qayıtmaq riski artacaq. Bu təhlükəni müstəsna olaraq erməni xalqı önləyə bilər. Azərbaycanla sülhü seçməklə. Yoxsa daha bir “dəmir qapaz” qaçılmaza çevriləcək. Özü də bu dəfə Ermənistan adlı simvolik dövlətin öz ərazisində…
Zahid SƏFƏROĞLU
