28 May 1918-ci il – bu tarix hər bir azərbaycanlının qəlbində fəxarət və qürur hissi oyadır. Məhz bu gün Azərbaycan xalqı ilk dəfə olaraq öz suveren dövlətini – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini (AXC) elan etdi. Bu, müsəlman Şərqində ilk parlamentli respublika modeli idi və millətimizin azadlıq ruhunun, dövlətçilik iradəsinin canlı təzahürü idi.
AXC cəmi 23 ay yaşasa da, bu qısa dövrdə dövlət quruculuğu sahəsində mühüm addımlar atıldı. Qanunvericilik, təhsil, ordu quruculuğu, iqtisadiyyat və xarici əlaqələr sahələrində mühüm islahatlar həyata keçirildi. Ən əhəmiyyətlisi isə, ilk dəfə qadınlara səsvermə hüququ verildi ki, bu da Azərbaycanın dünyəvi və qabaqcıl dəyərlərə sadiq olduğunu nümayiş etdirirdi.
Bu gün biz Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin davamçısı olaraq, AXC-nin qoyduğu təməllər üzərində güclü, müasir və suveren dövlət qurmuşuq. Ulu öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə yenidən bərpa olunan müstəqilliyimiz, Prezident İlham Əliyevin uğurlu siyasəti sayəsində möhkəmlənərək, regionda lider mövqeyə yüksəlmişdir.
Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən biri 28 May 1918-ci ildə yazıldı. Həmin gün Tiflisdə Müsəlman Şərqində və türk-islam dünyasında ilk dəfə olaraq demokratik, parlamentli respublika – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) elan olundu. Bu hadisə təkcə Azərbaycan üçün deyil, bütün müsəlman dünyası üçün böyük tarixi əhəmiyyət daşıyır.
AXC demokratik dəyərləri özündə əks etdirən Konstitusiya layihəsi hazırladı və dövlət idarəçiliyində milli, dini, irqi bərabərliyi təmin edən prinsipləri qəbul etdi. Qadınlara seçki hüququ verilməsi ilə Azərbaycan bir çox Avropa ölkələrindən belə əvvəl demokratik islahatlara imza atdı. AXC-nin bu cəsarətli addımı Şərq dünyasında bir ilk idi.
Parlamentdə müxtəlif xalqların və dini icmaların nümayəndələri təmsil olunurdu. Bu isə o dövr üçün inanılmaz dərəcədə irəlidə olan tolerantlıq və çoxmədəniyyətlilik nümunəsi idi. AXC həm də Azərbaycan dili dövlət dili elan etdi və milli təhsil sisteminin qurulması istiqamətində mühüm addımlar atdı.
Təəssüf ki, AXC 1920-ci ilin aprelində sovet işğalı nəticəsində süquta uğradı. Lakin onun qoyduğu dövlətçilik ənənələri Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin bərpasında əsas dayaqlardan biri oldu.
Bu gün Azərbaycan Respublikası məhz AXC-nin ideyalarının davamçısı olaraq, demokratik inkişaf yolunda irəliləyir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bütün müsəlman və türk dünyası üçün azadlıq və müstəqillik nümunəsi olaraq tarixə qızıl hərflərlə yazılıb.
Cümhuriyyət dövründə qəbul olunan qərarlar bugünkü müstəqil Azərbaycanın təməlini təşkil edir. Dövlət atributları, parlament idarəçiliyi, milli ordu quruculuğu, ilk ali məktəbin – Bakı Dövlət Universitetinin təsis edilməsi, qadınlara səsvermə hüququnun verilməsi və sair kimi addımlar xalqın iradəsinə söykənən bir dövlət modelinin formalaşdığını sübut edirdi.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bu gün Azərbaycan Respublikası həmin irsin davamçısı olaraq, hüquqi dövlət, güclü iqtisadiyyat və müasir ordu ilə regionun lider dövlətlərindən birinə çevrilib. Xüsusilə də 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə Azərbaycanın müstəqilliyini daha da möhkəmləndirdi və tarixə yeni zəfər səhifəsi yazdı.
Fidan Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının məsləhətçisi
