Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan Ermənistan, Rusiya və Azərbaycan liderlərinin 10 noyabr 2020-ci il üçtərəfli bəyanatının qüvvədən düşdüyünü bildirib.
Paşinyan deyib ki, noyabrın 10-na qayıtmağa ehtiyac yoxdur:
“10 noyabr 10 noyabrda qaldı”, – Paşinyan əlavə edib.
Qeyd edək ki, tarixə 10 noyabr üçtərəfli Bəyanatı kimi düşən sənəd Azərbaycanla Ermənistan arasında 44 günlük hərbi əməliyyatların dayanmasını təmin etdi.
Bəyanat 9 bənddən ibarətdir:
1.Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında tam atəşkəsdən və bütün hərbi əməliyyatlar dayandırıldıqdan sonra 10 noyabr 2020-ci il tarixində Moskva vaxtı ilə 00:00-dan etibarən Azərbaycan və Ermənistan öz mövqelərində dayanırlar.
2.Ağdam rayonu 20 noyabr 2020-ci il tarixinədək Azərbaycana qaytarılır.
3.Rusiya sülhməramlı kontingenti Dağlıq Qarabağdakı təmas xətti boyunca və Laçın dəhlizi boyunca yerləşdirilir.
4.Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingenti erməni silahlı qüvvələrinin geri çəkilməsinə paralel olaraq yerləşdirilir.
5.Münaqişə tərəfləri tərəfindən razılaşmanın həyata keçirilməsinə nəzarətin effektivliyini artırmaq üçün atəşkəsə nəzarət etmək məqsədilə sülhməramlı mərkəz yerləşdirilir.
6.Ermənistan Respublikası 2020-ci il noyabrın 15-dək Azərbaycan Respublikasına Kəlbəcər rayonunu, 2020-ci il dekabrın 1-dək Laçın rayonunu qaytarır, Dağlıq Qarabağın Ermənistanla əlaqəsini təmin edəcək və Şuşa şəhərindən keçməyəcək Laçın dəhlizi Rusiya sülhməramlılarının nəzarətinə keçir (eni 5 km). Üç il ərzində Laçın dəhlizi boyunca Xankəndi ilə Ermənistan arasında rabitə təmin edən yeni bir nəqliyyat marşrutunun inşası üçün bir plan müəyyən ediləcək və bu marşrutu qorumaq üçün sonra burada Rusiya sülhməramlı kontingenti yenidən yerləşdiriləcək. Azərbaycan hər iki istiqamətdə vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və malların Laçın dəhlizi boyunca hərəkətinin təhlükəsizliyinə zəmanət verir.
7.Məcburi köçkünlər və qaçqınlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı İdarəsinin nəzarəti altında Dağlıq Qarabağ ərazisinə və ona bitişik ərazilərə qayıdırlar.
8.Hərbi əsirlərin və digər saxlanılan şəxslərin və həlak olanların cəsədlərinin mübadiləsi aparılır.
9.Bölgədəki bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələri blokdan çıxarılır. Ermənistan Azərbaycanın qərb bölgələri ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinə zəmanət verir. Nəqliyyat nəzarəti Rusiya Federasiyası Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Sərhəd Xidmətinin orqanları tərəfindən həyata keçirilir.
Politoloq Qabil Hüseynli Musavat.com-a açıqlamasında bildirib ki, 10 noyabr üçtərəfli bəyanatının yalnız 9-cu bəndi hələ də yerinə yetirilməyib. Bu bəndi Ermənistan yerinə yetirmədi:
“10 noyabr üçtərəfli Bəyanatı tərəflərin üzərinə öhdəliklər qoyurdu. Azərbaycan üzərinə düşənləri zamanında yerinə yetirdi. Ermənistan da bəyanatın bir neçə bəndini yerinə yetirdi. Bəyanatın bəzi bəndlərini isə Azərbaycan güc yolu ilə həll etməyə məcbur oldu. 10 noyabr üçtərəfli Bəyanatının 9-cu bəndi isə hələ də həyata keçməyib. Ermənistan beş ilə yaxındır ən müxtəlif bəhanələrlə bu bəndi yerinə yetirməkdən yayınıb. Erməni liderləri dəfələrlə deyiblər ki, nə Azərbaycan, nə də Türkiyə tərəfi Meğri vasitəsilə Ermənistanın yurisdiksiyasından kənarda olacaq dəhliz almayacaq, bəyanatda hazırda tərəflər arasında mübahisə predmetinə çevrilən nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması üçün də konkret tarix nəzərdə tutulmayıb. Biz Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsi üçün öz ərazimizdə həyata keçirməli olduğumuz işləri demək olar ki, reallaşdırmışıq. Ermənistan tərəfi öhdəliyini yerinə yetirmir. Bu ilin 8 avqustunda Vaşinqtonda Trampın da iştirakı ilə imzalanan razılaşmadan sonra Ermənistan baş nazirinin 10 noyabr üçtərəfli bəyanatının qüvvədən düşdüyünü bəyan eləməsi gözlənilən idi. Ermənistan hesab edir ki, bir müddət də 8 avqust üçtərəfli razılaşması üzərində spekulyasiyalar etməklə vaxt uzadacaqlar”.
Etibar Seyidağa,
Musavat.com
