“Rossiya 1” telekanalında yayımlanan “Ən vacibi haqqında” verilişinin yeni buraxılışında mütəxəssislər qarpızın faydalı xüsusiyyətlərindən danışıb və onun istehlakının mümkün riskləri barədə xəbərdarlıq ediblər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, çoxlu su tərkibinə görə qarpız sidikqovucu təsirə malikdir və bəzi uroloji problemlərin inkişafının qarşısını almağa kömək edir.
Qırmızı qarpızın tərkibində likopen var. O, güclü antioksidantdır, orqanizmi sərbəst radikallardan qoruyur və xərçəng riskini azaldır. Başqa bir vacib maddə – sitrulin – qanı daha duru edən, qan damarlarını qoruyan və qan təzyiqini azaltmağa kömək edən azot oksidinin istehsalını stimullaşdırır. Bu xüsusiyyət qarpızı insult və infarktın qarşısını almaq üçün təsirli vasitəyə çevirir.
Bununla belə, həkimlər xəbərdarlıq edirlər: qarpız hər kəs üçün uyğun deyil. Əgər sizdə böyrəkdə daşlar varsa, diüretik təsir daşların hərəkətinə səbəb ola bilər və böyrək kolikasına gətirib çıxarar. Mədə-bağırsaq xəstəliklərinin kəskinləşməsi, ödəm, xroniki qəbizlik və su mübadiləsinin pozulması zamanı da qarpız yeməkdən çəkinməlisiniz. Diabet xəstələri fruktoza tərkibinə görə diqqətli olmalıdırlar – ümumi çəkinin təxminən 5%-i həcmində istehlak edə bilərlər.
Qarpızların nitrat test cihazı ilə sınaqdan keçirilməsi həyəcanverici nəticələr göstərib: qırmızı qarpızda nitratın səviyyəsi 60 mq / kq norma ilə 110 mq / kq-a çatıb. Maksimum konsentrasiya qarpızın saplağında – qida maddələrinin torpaqdan gəldiyi yerdə tapılır. Maraqlıdır ki, sarı qarpızlarda nitrat sıfır olub.
Mütəxəssislər qarpızları mövsümündə almağı məsləhət görürlər – erkən meyvələr çox vaxt həddindən artıq miqdarda gübrələrin istifadəsi ilə yetişdirilir. Qarpızın optimal çəkisi 5-6 kq-dır. Seçərkən, qurumuş saplağa, yan tərəfdə sarı bir ləkənin olmasına (bağda təbii yetişmə əlaməti) və toxunduqda küt bir səsə diqqət yetirin. Sınaq üçün kəsilmiş qarpızları almaq qətiyyən tövsiyə edilmir – zədələnmiş ərazilərdə bakteriyalar sürətlə çoxalır, bu da ciddi zəhərlənmələrə səbəb ola bilər. Seçim və düzgün istehlak qaydalarına əməl etsəniz, qarpız sağlam və təhlükəsiz bir məhsul olaraq qalır, isti günlərdə susuzluğu yatırmaqla yanaşı, həm də sağlamlığa əhəmiyyətli faydalar gətirə bilər.
Nubar Süleymanova, “İki sahil”
