Əsir və itkin düşmüş şəxslərin qeyri-müəyyən taleyi – “İrəvan bu istiqamətdə hərəkətə keçə bilər”
Azərbaycan Respublikası Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası İşçi qrupu rəhbərinin müavini Eldar Səmədov “Report”a geniş müsahibə verib.
O bildirib ki, son dövrlərdə Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində müəyyən etimad mühiti yaranıb. Vətən müharibəsindən sonra Dövlət Komissiyası itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində qarşı tərəflə əməkdaşlığa hazır olduğunu dəfələrlə bəyan edib.
Məlumdur ki, işğal dövründə Ermənistan bu sahədə konstruktiv mövqe sərgiləmirdi. Amma artıq ictimaiyyətə açıqlandığı kimi, cari ilin fevral ayının 7-də Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində Azərbaycan Respublikası Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası və Ermənistan Respublikası Əsir düşmüş, saxlanılmış və itkin (yeri məlum olmayan) şəxslər üzrə idarələrarası komissiyasının nümayəndələri arasında görüş keçirilib. Bu görüşdən sonra komissiyalar arasında müəyyən etimad mühiti yaranıb.
Bütün bunlarla bağlı politoloq Kənan Novruzov fikirlərini Musavat.com-la bölüşüb:
“Biz ümid edirik ki, Ermənistan yaranmış yeni reallığı düzgün qiymətləndirəcək, keçmişə deyil, gələcəyə baxacaq və itkin düşmüş şəxslərin taleyinin aydınlaşdırılması ilə bağlı ümidverici addımlar atacaq. İtkin düşmüş şəxslərin taleyinin aydınlaşdırılması hər iki tərəfə lazımdır.
Ümumiyyətlə, əsir və itkin düşmüş şəxslərin taleyi məsələsi həmişə Azərbaycan dövlətinin gündəmində olub. Uzun illərdir ki, bu istiqamətdə mühüm işlər görülür, beynəlxalq müstəvidə məsələlər qaldırılır.
Bu günə olan məlumata görə, 3990 nəfər itkin düşmüş şəxs kimi Dövlət Komissiyasında qeydiyyata düşüb. 183 itkin-şəhidimizin taleyi müəyyən edilərək nəşləri ailələrinə təhvil verilib. Həmçinin bu günə qədər işğaldan azad olunmuş ərazilərdə itkin düşmüş şəxslərimizin dəfn edilməsi ehtimal edilən 28 kütləvi məzarlıq müəyyən olunaraq qazıntı və ekshumasiya işləri aparılıb. Həmin 28 kütləvi məzarlıqdan bütövlükdə 218 şəxsə aid olduğu ehtimal olunan meyit qalıqları aşkarlanaraq ekshumasiya edilib. Aparılmış anatomik və molekulyar-genetik ekspertizaların nəticəsində onlardan 60 nəfərinin şəxsiyyəti müəyyənləşdirilərək ailələrinə təhvil verilib. Ancaq əsir və itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində hələ çox iş görülməlidir.
İndiyədək bu istiqamətdə prosesi çətinləşdirən əsas məqam Ermənistanın destruktiv mövqeyi, Azərbaycanla əməkdaşlıqdan qaçması idi. Amma avqustun 8-də ABŞ-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan arasında imzalanan razılıqlar tamamilə yeni reallıqlar yaratdı. Həm imzalanan sənədlər, həm də proseslərin perspektivi əsir və itkin düşmüş şəxslərin taleyi ilə bağlı məsələyə də təsir edir.
Əgər Ermənistan Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanmasını və normallaşma prosesinin daha da irəli getməsini istəyirsə, bir çox digər istiqamət kimi, sözügedən məsələdə də konstruktiv mövqe ortaya qoymalıdır. Başqa sözlə desək, İrəvan əsir və itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində Azərbaycanla əməkdaşlıq etməlidir.
Mümkündür ki, Ermənistan bundan sonra əsir və itkin düşmüş şəxslərin taleyinin aydınlaşdırılması ilə bağlı Azərbaycanla əməkdaşlıq etsin. Bu, təkcə əsir və itkin düşmüş şəxslərin taleyinin aydınlaşdırılması məsələsinə töhfə verməyəcək, həm də qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşmasına təsir edəcək.
Fikrimcə, İrəvan bu istiqamətdə hərəkətə keçə bilər. Mümkündür ki, artıq tərəflər arasında məsələ ilə bağlı müzakirələr gedir və çox güman, bu, müsbət nəticə verəcək”.
Cavanşir ABBASLI
Musavat.com
