Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev martın 31-də Türk Şurasının qeyri-formal Zirvə görüşündə çıxış edərkən Azərbaycanın tarixi zəfərinin türk dünyası üçün önəmini vurğulayaraq, Vətən müharibəsi, müharibəni qaçılmaz edən səbəblər mövzusunda ətraflı danışıb. Prezidentin 26 fevral Xocalı Soyqırımının ildönümündə beynəlxalq media quruluşlarının iştirakı ilə keçirilən, 4 saatdan artıq sürmüş mətbuat konfransı ilə 31 mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günündə keçirilən Zirvə Görüşündəki çıxışı bir-biri ilə sıx bağlı olan, bir-birini tamamlayan hadisələrdi.
Hər iki soyqırımı (1918, 1992) bizə, “mehriban qonşuluq, beynəlxalq hüquq normaları nədir?” bilməyən yaxud onu bilərəkdən tapdalayan xəstə erməni ictimai-siyasi zehniyyəti, saxtakar Ermənistan yaşadıb. Biz 44 günlük Vətən müharibəsində məhz 102 illik (ondan da öncələrə dayalı) qeyri-insani gedişatı durdurmuş, zəhərli ilanın başını əzmişik. Prezidentin müharibə vaxtı verdiyi müsahibələr, xalqa tarixi müraciətləri bu ilin 26 fevral və 31 martındakı çıxışlarla xüsusi beynəlxalq ismarınclar kateqoriyası qazanaraq, Azərbaycanın bəşəriyyət üçün necə təhlükə ərz edən düşmənə qalib gəldiyini zərgər dəqiqliyi ilə ifadə etməkdədir.
Bəli, Türk Şurasının toplantısında sırf (yaxud daha çox) iqtisadi əlaqələrin gücləndirilməsindən, bir sıra başqa vacib mövzulardan danışmaq olardı, lakin Prezident II Qarabağ müharibəsindən danışmaqla problemlərə və perspektivə daha geniş tablodan baxmaq imkanı yaratdı.
ARANTV.AZ AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu fikirlər Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Qənirə Paşayevanın “Türk dünyasının Zəngəzur dəhlizi” yazısında yer alıb. Yazını təqdim edirik.
İlk baxışdan, indiki ərazisi etibarı ilə Türk Şurasının ən kiçik üzvü sayılan Azərbaycanın bir bölgəsinin işğaldan azad olunmasının böyüt türk dünyasının problem və perspektivləri baxımından necə bir önəm daşıdığı kimlərəsə mübahisəli görünə bilər; lakin bu bir həqiqətdir və bu həqiqətin kamil ifadəsi Türk Şurasının hazırkı sədrinin çıxışında yer alıb: “Bu gün biz artıq Zəngəzur dəhlizi üzərində çox fəal çalışırıq. Naxçıvanda keçirilmiş Zirvə görüşündə mən demişdim ki, vaxtilə Zəngəzuru Azərbaycandan alıb Ermənistana birləşdirmək türk dünyasının coğrafi parçalanması idi. Çünki əgər xəritəyə baxsaq görərik ki, sanki bizim bədənimizə xəncər saplanmışdır, türk dünyası parçalanmışdır. Qədim Azərbaycan torpağı olan Zəngəzur indi türk dünyasının birləşməsi rolunu oynayacaq. Çünki Zəngəzurdan keçən nəqliyyat, kommunikasiya, infrastruktur layihələri bütün türk dünyasını birləşdirəcək, eyni zamanda, digər ölkələr üçün əlavə imkanlar yaradacaq, o cümlədən Ermənistan üçün. Ermənistanın hazırda onun müttəfiqi olan Rusiya ilə dəmir yolu əlaqəsi yoxdur. Bu dəmir yolu əlaqəsi Azərbaycan ərazisindən yarana bilər. Ermənistanın onun qonşusu olan İranla dəmir yolu əlaqəsi yoxdur. Naxçıvan vasitəsilə bu dəmir yolu təmin edilə bilər. Azərbaycan Naxçıvan Muxtar Respublikası vasitəsilə Türkiyə ilə birləşir, Orta Asiya Avropa ilə birləşir. Yəni, yeni nəqliyyat dəhlizi yaranmaqdadır. Artıq Azərbaycan bu işlərə start vermişdir. Əminəm ki, tərəfdaş ölkələr də bu imkanlardan istifadə edəcəklər”. Bu sözlər başa çatmış müharibə və bununla da meydana çıxmış yeni imkanlar, o cümlədən vacib nəqliyyat imkanları barədə Azərbaycanın türk dünyasına töhfələrini ifadə etməkdədir. Məşhur deyimlə söyləsək, bu, mövzuya böyük tabloda baxmaqdır. Bu mövzunun haqq etdiyi də məhz böyük tablodur…
Heç təsadüfi deyil ki Türk Şurasının fəxri sədri, qardaş Qazaxıstanın birinci Prezidenti – Elbası Nursultan Nazarbayev də öz çıxışında Azərbaycan Prezidentini Qələbə münasibətilə təbrik edərək, iqtisadi əlaqələrin önəminə toxundu: “Biz hamımız bu prosesləri həyəcanla izləyir və nəticələri gözləyirdik. Əlbəttə ki, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi və Rusiyanın dəstəyi ilə Bakı və Yerevan arasında imzalanmış sülh razılaşması böyük İpək Yolunun çiçəklənməsi üçün yeni imkanlara yol açır və Çinin “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsündən istifadə etməklə Xəzər dənizinin rolunu artırır”…
Bəli, Türk Şurasının hazırkı sədri olan Azərbaycan Prezidenti öz çıxışın Vətən müharibəsinə, onun tarixinə və nəticələrinə həsr etdi.
Prezidentin özünün dediyi kimi, bu, təbiidir, çünki videokonfrans iştirakçısı olan ölkə başçılarının məsələnin mahiyyətini bilməsi vacibdi. Azərbaycan Prezidentinin çıxışında qardaş Türkiyə dövlətinə, şəxsən Cümhurbaşqanı Ərdoğana, Türk Şurasına, şəxsən Şuranın fəxri sədri Nazarbayevə, Qoşulmama Hərəkatına, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına bizə göstərdikləri siyasi, mənəvi dəstəyə görə təşəkkür etdi. Necə deyərlər, heç nə unudulmur, heç nə yaddan çıxmır…
Dövlətimiz var olsun!
