Brüsseldə mənzillənmiş Beynəlxalq Böhran Qrupu (“İnternational Crisis Group”) Azərbaycanla Ermənistan arasında ötən il noyabrın 10-da üçtərəfli bəyanatın imzalanması ilə başa çatmış müharibədən sonra Qarabağa dair özünün ilk geniş hesabatını dərc edib. “Dağlıq Qarabağ üçün müharibəsonrası perspektivlər” adlı hesabatda qeyd olunur ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında atəşkəs kövrəkdir. Daimi gərginliyin mənbələri isə bir çox amillərdir, o cümlədən tərəflərin mövqelərinin bir-birinə və yaşayış məntəqələrinə yaxın olması, müharibəsonrası quruculuqla bağlı az qala hər gün baş verən mübahisələr, o cümlədən minalardan təmizlənmədən tutmuş kənd təsərrüfatı işlərinə qədər, habelə tərəflərin əsas nəqliyyat magistrallarına çıxış baxımından bir-birindən asılılığı.
Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan rəsmiləri, ekspertləri ilə müsahibələr əsasında hazırlanmış hesabatda bir sıra təkliflər də irəli sürülür. Bunlardan ən vacibi Rusiya sülhməramlı kontingentinin mandatının təsdiq edilməsidir.
Belə ki, üçtərəfli bəyanatda sülhməramlıların vəzifəsi barədə cəmi üç cümlə yer alır, onların mandatı detallı şəkildə təsvir olunmur və Rusiya hərbçiləri yerlərdə həll etməli olduqları bir çox vəzifələrlə qarşılaşıblar. Onlar müşahidə postları qurmağa başlayıblar, eyni zamanda qaçqınların avtobuslarını müşaiyət ediblər, üstəlik dağılmış infrastrukturun bərpası ilə məşğul olublar.
“Sual yaranır ki, sülhməramlılar bundan sonra da zamanın necə keçməsindən asılı olaraq müxtəlif işləri görəcəklər. Onlar nəinki hərbi eskalasiyanın qarşısını alacaqlar, eyni zamanda növbəti beş ildə itmiş inəkləri də axtaracaqlar? Nə qədər xoş niyyətlə olsa da süıhməramlılar hər şeylə məşğul ola bilməz”, – təşkilatın ekspertləri vurğulayırlar.
Milli.Az virtualaz.org-a istinadən qeyd olunur ki, hesabatda sülhməramlılarla yanaşı regiona Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyinin qrupu da gəlib və rusiyalı mütəxəssislərin ümumi sayı 4 min nəfərə yaxındır. Lakin formal mandatın olmaması müşahidəçiləri onların növbəti mümkün eskalasiya zamanı necə hərəkət edəcəklərinə dair təxminlər yürütməyə məcbur edir.
Beynəlxalq Böhran Qrupu qeyd edir ki, Moskva sülhməramlılar üçün daha aydın, konkret mandat formalaşdırmaq üzərində işləyir. Lakin indiyədək hazırlanmış iki variantı tərəflər rədd ediblər. Moskva isə bu səylərdən əl çəkməyə hazırlaşmır, amma tələsmək də istəmir. Yəni Rusiyanın yanaşması belədir.
Bildirilir ki, sülhməramlılar üçün daha ətraflı mandatın hazırlanması həll oluna biləcək vəzifədir, amma bu məsələ üç tərəflə razılaşdırılmalıdır.
