Depressiyanın bəzi növləri ailənin bir neçə üzvündə eyni vaxtda baş verə bilər ki, bu da depressiv vəziyyətə meylliliyin irsi ola biləcəyini göstərir. Bu, ilk növbədə bipolyar pozğunluğa aiddir. Hər nəslin nümayəndələrinin bipolyar pozğunluqdan əziyyət çəkdiyi ailələr üzərində aparılan araşdırmalar göstərib ki, bu xəstəlikdən əziyyət çəkənlərin genetikası ondan əziyyət çəkməyənlərdən müəyyən mənada fərqlənir. Ancaq bu o demək deyil ki, bipolyar pozğunluğa qarşı həssas olan genetik quruluşu olan bütün insanlar onu inkişaf etdirir. Göründüyü kimi, onun baş verməsində əlavə amillər də iştirak edir – bəlkə də ailədə, işdə və ya məktəbdə stress. Bəzi ailələrdə əsas depressiv pozğunluq (MDD) də nəsildən-nəslə ötürülür. Ancaq genetik meyli olmayan insanlarda da baş verə bilər.
Qadınlarda depressiya
Qadınlar kişilərdən təxminən iki dəfə çox depressiyadan əziyyət çəkirlər. Bir çox hormonal amillər qadınlarda depressiyaya səbəb ola bilər. Bir çox qadınlar, həmçinin iş və ev vəzifələri, təkbaşına uşaq böyütmək, qocalmış valideynlərə qayğı göstərmək kimi əlavə stresslərlə üzləşirlər. Bir çox qadın körpə doğulduqdan sonra xüsusilə həssasdır. Hormonal və fiziki dəyişikliklər, yeni həyatın əlavə məsuliyyəti bəzi qadınlarda doğuşdan sonra depressiyaya səbəb ola bilər. Əhvalın pisə doğru dəyişməsi yeni analar üçün adi bir hadisədir, lakin tam hüquqlu depressiv sindromun baş verməsi normal deyil və aktiv müdaxilə tələb edir.
Kişilərdə depressiya
Kişilərin qadınlara nisbətən depressiyadan daha az əziyyət çəkməsinə baxmayaraq, ABŞ-da 3-4 milyon arasında kişi bu vəziyyətdən təsirlənir. Həmçinin, kişilər depressiyadan əziyyət çəkdiklərini daha az etiraf edirlər. Kişilər arasında intihar nisbəti qadınlardan dörd dəfə çoxdur, baxmayaraq ki, daha çox qadın intihara cəhd edir.
Depressiya kişilərin fiziki sağlamlığına qadınlardan fərqli olaraq da təsir edə bilər. Yeni bir araşdırma göstərir ki, depressiya həm kişilərdə, həm də qadınlarda koroner ürək xəstəliyi riskinin artması ilə əlaqəli olsa da, yalnız kişilərdə ölüm nisbəti yüksəkdir. Kişilərdə depressiya tez-tez alkoqol, narkotik və ya işgüzarlıq kimi daha çox sosial cəhətdən məqbul qaçış formaları ilə maskalanır. Depressiya adətən kişilərdə ümidsizlik və çarəsizlik hissi kimi deyil, əsəbilik, qəzəb və ruh düşkünlüyü kimi özünü göstərir, buna görə də kişilərdə depressiyanı tanımaq çətin olur. Kişi depressiyaya düşdüyünü bilsə belə, qadından daha az kömək istəyir. uşaqlarda depressiya Yalnız son iki onillikdə uşaqlarda depressiyaya çox ciddi yanaşılmışdır. Depressiyada olan uşaq özünü xəstə kimi göstərə, məktəbə getməkdən imtina edə, valideyndən yapışa və ya ölümdən narahat ola bilər. Orta yaşlı uşaqlar inciyə, məktəbdə problem yaşaya, bədbinlik göstərə, giley-güzar edə və özlərini səhv başa düşüldüyünü hiss edə bilərlər.
Aysel Bayramova
(Mənbə: https://stakanchik.media/article/prichiny-depressii)
