Siyasi motivlərə görə təqib olunan hər kəsə sığınacaq vermək olar, bir şərtlə ki…
Erməni bloger İşxan Verdyan Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə müraciət edərək, siyasi sığınacaq istəyib. Bu barədə o, Teleqram kanalında məlumat yayıb. “Hörmətli cənab Prezident, nəzərinizə çatdırım ki, Qarabağı Azərbaycan ərazisi olaraq açıq şəkildə tanıdığım üçün Ermənistanda mənə qarşı cinayət işi açılıb.
İrəvan Azərbaycan və Ermənistanın suverenliyinin qarşılıqlı tanınması lehinə çıxış etdiyimə, həmçinin ”artsax” kvazi-dövlət qurumu və onunla bağlı hər şey haqqında tənqidi bəyanatlarıma görə mənə ömürlük həbs cəzası vermək istəyir. Onu da nəzərinizə çatdırım ki, Ermənistana qayıtmağım istər-istəməz həbsimə gətirib çıxaracaq və barəmdə elan olunmuş beynəlxalq axtarış Ermənistanda həbsxanadan başqa istənilən yerdə mənə qapıları bağlayır. Hörmətli cənab Prezident, mövcud reallıqları nəzərə alaraq və qaçılmaz repressiyalarla bağlı səbəblərə görə vətəndaşlığım olduğu ölkəmə qayıtmağımın mümkünsüzlüyünü nəzərə alaraq, Azərbaycanda siyasi sığınacaq vermənizi xahiş edirəm. Hörmətlə, İşxan Verdyan”, – o qeyd edib.
Çingiz Qənizadə
Demokratiya və İnsan Hüquqları Komitəsinin sədri, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Çingiz Qənizadə “Yeni Müsavat”a şərhində bildirdi ki, qanunsuz təqib olunan hər bir şəxsə dövlətlər, o cümlədən Azərbaycan sığınacaq verə bilər. O qeyd etdi ki, vətəndaşa qarşı irəli sürülən ittiham heç bir hüquqi faktlara və qanuna söykənmirsə, siyasi motivlidirsə və ona qarşı qaldırılmış cinayət işinin motivi də siyasidirsə, nəzərə alsaq ki, başqa ölkələrin ərazilərinin işğalı ilə barışmayan şəxsə qarşı bu cür cinayət işi qaldırılıb, Azərbaycan bu şəxsə öz ölkəsində sığınacaq verə bilər: “Bu təkcə, Ermənistan vətəndaşlarına aid deyil, digər ölkələrə də aid ola bilər. Beynəlxalq hüquq normalarına zidd olan, işğala rəvac verən, işğalçılıq siyasəti yürüdən dövlətin hərəkətlərinə qarşı çıxan həmin ölkənin və digər ölkənin vətəndaşlarına istənilən ölkə sığınacaq verə bilər. Buna görə də İşxan Verdyanın Azərbaycana gəlməsi, burada yaşaması üçün dövlətimiz istənilən şəraiti yarada bilər”.
Xəyal Bəşirov
Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin (SHAM) rəhbəri, politoloq Xəyal Bəşirov isə vurğuladı ki, siyasi sığınacaq hüquqi prosedurdur. O, Azərbaycanın beynəlxalq konvensiyalara tərəfdar çıxdığına diqqət çəkdi: “Ümumdünya İnsan Hüquqları haqqında” Bəyannamənin 14-cü bəndinə görə, hər bir şəxs yaşadığı ölkədə siyasi təqibə məruz qalırsa, onun sığınacaq almaq hüququ var. Amma BMT-nin 1951-ci il “Qaçqınların statusu haqqında” Konvensiyanın, o cümlədən 1967-ci il “Qaçqınların statusuna dair” Protokoluna görə bu məsələdə milli qanunvericilik əsas götürülür. Azərbaycan Konstitusiyasının “Siyasi sığınacaq hüququ” haqqında maddəsinə görə şəxslər siyasi mövqelərinə görə təqibə məruz qalırlarsa, onların Azərbaycan Respublikasında siyasi sığınacaq qalmaq hüquqları var. Amma bir şərtlə ki, onların törətdiyi əməl Azərbaycanda cinayət hesab olunmamalıdır. Bu prizmadan yanaşdıqda İşxan Verdyan digər cinayət törətməyibsə, yəni Azərbaycan Respublikasında cinayət hesab olunan əmələ yol verməyibsə, onun siyasi sığınacaq qalmaq hüququ var. Amma əgər İşxan Verdyan Azərbaycanın ərazi bütövlüyü məsələsi, suverenliyimizi tanıdığına, “artsax”ı qəbul etmədiyinə görə təqib olunursa, bu əməllər Azərbaycanda cinayət hesab olunmur. Əksinə, onları qəbul etmək suverenliyə ziddir. Bu halda İşxan Verdyanın əməllərində cinayət halı yoxdur. Digər tərəfdən Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında sığınacaq hüququ nəzərdə tutulsa da, proses “Qaçqınlar və məcburi köçkünlər haqqında” Qanunla tənzimlənir. Azərbaycan bütün dövlətlərin vətəndaşlarına bərabər şəkildə baxır. Əgər Ermənistan Respublikası vətəndaşı öz ölkəsində təqibə məruz qalırsa və o hüquqi dövlət olan Azərbaycana siyasi sığınacaq almaq xahişi ilə müraciət edirsə, bu halda ölkəmiz bu proseduru müvafiq konvensiyalara, o cümlədən Konstitusiyamıza uyğun şəkildə həll edəcək”.
