Mənə görə digər bir vacib məsələ Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Liderliyi ilə əldə edilmiş Böyük Zəfərin Dayanıqlı Sülhün də qazanılması üçün əsas olduğu Vaşinqton Sülh Platformasının bu sülhün yalnız regionumuz deyil, həmçinin qlobal miqyasda daha çox əhəmiyyət kəsb etməsini bir daha vurğulamasıdır .
Vaşinqton görüşündə diqqəti çəkən əsas məqamlardan biri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə ABŞ Prezidenti Donald Trampın bir sıra fundamental dəyərlərdə ortaq mövqedə olması idi.
Hər iki lider ailə institutunu yalnız milli kimliyin deyil, həm də sosial dayanıqlığın əsas sütunu kimi görür. Onlar üçün ailə dəyərlərinin qorunması, gənclərin sağlam mühitdə yetişməsi və uşaq hüquqlarının təmin olunması, dövlətin gələcəyinə yönəlmiş strateji siyasətin ayrılmaz hissəsidir.
Donald Trampın öz siyasi baxışlarında ailə institutunun güclənməsini və müharibələrin əleyhinə mövqeyi yüksək tutması, İlham Əliyevin də siyasi prioritetləri ilə üst-üstə düşür. Hər iki lider anlayır ki, insan amilinin inkişafı, təhsildən sosial müdafiəyə qədər bütün sahələrdə ailənin güclənməsi ilə sıx bağlıdır.
Azərbaycanın multikultural dəyərlərin qorunmasına, sosial rifahın artırılmasına və post-münaqişə dövründə ailələrin bərpasına verdiyi önəm, ABŞ-ın da dəstəklədiyi universal humanitar prinsiplərlə harmoniya təşkil edir.
Geosiyasi və təhlükəsizlik baxımından Qafqaz regionu tarixən böyük güclərin maraqlarının kəsişdiyi strateji məkandır. Burada davamlı sülhün yaradılması yalnız regional liderlərin deyil, həm də beynəlxalq tərəfdaşların aktiv əməkdaşlığını tələb edir.
Vaşinqton görüşündə İlham Əliyev və Donald Trampın ortaya qoyduğu ortaq mövqe, təhlükəsizlik arxitekturasının yalnız çoxtərəfli siyasi zəmanətlə möhkəmlənə biləcəyini göstərdi.
Zəngəzur dəhlizinin açılması perspektivi bu kontekstdə xüsusi yer tutur. Bu layihə təkcə iqtisadi əlaqələri genişləndirməyəcək, həm də regionda sabitliyi gücləndirəcək. ABŞ-ın siyasi dəstəyi, dəhlizin qlobal ticarət xəritəsində strateji mövqeyə sahib olmasını təmin edəcəkdir.
Diplomatik və beynəlxalq münasibətlər kontekstində isə Vaşinqtonda əldə olunan razılaşma, sülh prosesinin yalnız iki tərəfin deyil, çoxtərəfli siyasi iradənin məhsulu olduğunu bütün dünyaya göstərdi.
İlham Əliyevin qətiyyəti və Donald Trampın diplomatik çəkisi, “lider-lider” sinerjisinin real nümunəsinə çevrildi. Bu yanaşma göstərdi ki, sülhün davamlılığı üçün təkcə region dövlətlərinin razılığı kifayət deyil — qlobal güclərin də siyasi zəmanəti vacibdir.
ABŞ-ın iştirakı, Azərbaycanın mövqeyinin beynəlxalq hüquqa tam uyğun olduğunu və ədalətli sülhün təmininə yönəldiyini təsdiqlədi. Bu, həm də regiondakı sülhün qlobal siyasi sabitliyə inteqrasiyasını təmin edən amil kimi çıxış edir.
Strateji tərəqqi və İnsan kapitalının inkişafı məsələsi Azərbaycanın uzunmüddətli inkişaf strategiyasının əsas prioritetlərindəndir. Odur ki, Vaşinqton razılaşması yalnız hərbi münaqişənin bitməsi deyil, həm də yeni iqtisadi imkanlar, texnoloji əməkdaşlıq və təhsil layihələri deməkdir.
ABŞ-ın texnoloji və innovativ potensialı ilə Azərbaycanın gənc və dinamik insan kapitalının sinerjisi, post-münaqişə dövründə ölkənin sürətli inkişafına zəmin yaradacaqdır.
Zəngəzur dəhlizinin istifadəyə verilməsi həmçinin region gənclərinin əmək bazarına çıxış imkanlarını genişləndirəcək, yeni biznes və startap ekosistemlərinin yaranmasına şərait yaradacaq. Donald Trampın bu layihəyə verdiyi dəstək, onu təkcə iqtisadi deyil, həm də sülhün möhkəmləndirilməsinə yönəldilmiş qlobal təşəbbüs kimi dəyərləndirməyə imkan verir.
Vaşinqton görüşü, Azərbaycanın müstəqil siyasətinin, İlham Əliyevin prinsipial liderliyinin və Donald Trampın diplomatik çəkisinin birləşərək, həm regional, həm də qlobal miqyasda sülhün bünövrəsini yaratdığını sübut etdi. Hazırda Dayanıqlı Sülhə çoxtərəfli müəlliflik onun ən böyük zəmanəti kimi çıxış edir.
Bahar Muradova,
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri
