Rövşən Abbasov: “Bu cür intensiv və normadan artıq yağıntılar sonrakı aylarda quraqlığa səbəb ola bilir”
Artıq iki gündür ki, Bakı və Abşeron yarımadasında intensiv və güclü yağış yağır. Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, təkcə ötən gün yağıntının miqdarı 58 mm qeydə alınıb ki, bu da aylıq normanın 247 %-ni təşkil edir. Məlumata görə, bu gün ərzində də yağıntı davam edəcək, bəzi yerlərdə intensiv xarakterli olacağı gözlənilir. Yalnız sabah, yəni martın 29-da gündüz saatlarından yağıntılar tədricən kəsiləcək.
Mart ayında Bakıda 2 gün fasiləsiz və intensiv yağışın yağması nadir hadisə deyil, amma çox tez-tez də baş vermir. Bəzi mütəxəssislər hesab edir ki, əgər belə yağışlar tez-tez təkrarlansa, bu artıq iqlim dəyişikliklərinin təsiri kimi qiymətləndirilə bilər.
Mövzu ilə bağlı Musavat.com-a danılşan ekoloq Rövşən Abbasov qeyd edib ki, bu cür intensiv, normadan artıq yağan yağışlar sonrakı aylarda quraqlığa səbəb ola bilir: “Mart ayı üzrə yağıntı norması təxminən 23–25 mm təşkil edir və artıq bu normanın iki qatından da çox yağıntı müşahidə olunubsa, bu, əlbəttə ki, yağıntıların həm ay daxilində, həm də il ərzində paylanmasında ciddi dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Adətən, aylıq normalar bir neçə dəfə üstələndikdə, sonrakı aylarda quraqlıq hallarının müşahidə olunması ehtimalı artır. Bunun əsas səbəbi yağıntıların qeyri-bərabər paylanması və nəticədə ekstremal hava hadisələrinin baş verməsidir. Bu cür vəziyyətlər iqlim dəyişmələrinin əsas təzahürlərindən biri kimi xarakterizə oluna bilər. Çünki iqlim dəyişmələri təkcə temperaturun artması və ya azalması ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda ekstremal təbiət hadisələrinin intensivliyinin və tezliyinin dəyişməsi ilə də müşayiət olunur”.
Ekoloq deyib ki, bəzən aylıq deyil, hətta illik yağıntı normasının böyük bir hissəsi çox qısa müddət ərzində düşür, ilin qalan dövründə isə kəskin quraqlıq yaşanır: “Bu isə həm idarəetmə baxımından ciddi problemlər yaradır, həm də kənd təsərrüfatında su çatışmazlığına, nəticə etibarilə isə ərzaq qıtlığına səbəb ola bilər.Bu cür hadisələri dəqiq proqnozlaşdırmaq çox çətindir, hətta müəyyən proqnozlar verilsə belə, belə ekstremal hallara tam hazır olmaq da asan deyil. Bununla belə ekoloq vurğulayıb ki, Bakı şəhərində yağış sularının idarə olunması sisteminin təkmilləşdirilməsinə ciddi ehtiyac var”.
Müsahibimiz deyib ki, Bakı şəhərində bəzi ərazilərdə hazırlıq səviyyəsi yetərli deyil və bu da intensiv yağıntılar zamanı ciddi fəsadlara gətirib çıxarır: “Gələcəkdə müxtəlif dövlət proqramları çərçivəsində – istər Bakı şəhərinin Baş Planı, istərsə də milli adaptasiya planları daxilində bu cür risklərə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Ekstremal hava hadisələrinə uyğunlaşma tədbirlərinin hazırlanması və həyata keçirilməsi üçün konkret və sistemli proqramlar işlənib hazırlanmalıdır. Hesab edirəm ki, xüsusilə Bakı şəhərində yağış sularının idarə olunması sisteminin təkmilləşdirilməsinə ciddi ehtiyac var. Bu cür hadisələrə qarşı əvvəlcədən hazır olmaq vacibdir və gələcək iqlim dəyişmələri nəzərə alınaraq bu istiqamətdə hazırlıq səviyyəsi artırılmalıdır. Yağış sularının düzgün idarə olunması və onların Bakı ətrafındakı göllərə yönəldilməsi üçün kompleks tədbirlər həyata keçirilməlidir. Təəssüf ki, bəzi hallarda müşahidə olunur ki, ayrı-ayrı sahibkarlar bu gölləri doldurur, yağış sularını qəbul edən və təbii drenaj funksiyası daşıyan qiymətli su hövzələrini sıradan çıxarırlar. Bu proses, baxmayaraq ki, cərimələr və xəbərdarlıqlarla müşayiət olunur, hələ də davam edir. Bakı göllərinin xəritədə yerləşməsinə diqqət yetirdikdə aydın görünür ki, onlar şəhər üzrə kifayət qədər balanslı şəkildə paylanıblar. Bu baxımdan, yağış sularının həmin göllərə yönləndirilməsi həm təbii, həm də effektiv həll yolu ola bilər”.
Xalidə Gəray
Musavat.com
