Gənclər üçün ölümcül təhlükə – Daha çox yayılmağa başlayıb
Gənclər arasında xərçəng halları artır: 11 növ daha çox yayılır. Böyük Britaniyanın Xərçəng Tədqiqat İnstitutu və London İmperial Kollecinin apardığı araşdırmalar gözlənilməz nəticələr ortaya qoyub.
Tədqiqat yoluxma hallarının artmasının səbəblərini tam izah etməsə də, son onilliklərdə cəmiyyətdə geniş yayılan artıq çəki və piylənmənin mühüm rol oynadığını göstərir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, yağ toxuması orqanizmdə insulin kimi hormonların balansını poza bilər və bu da xərçəng riskini artırır.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, təkcə piylənmə bütün halları izah etmir. Məsələn, bağırsaq xərçəngi üzrə hər 100 əlavə haldan yalnız 20-si artıq çəki ilə əlaqələndirilir, qalan 80 halın səbəbi isə hələ də məlum deyil.
Araşdırma nəticəsində müəyyən edilib ki, təkcə bağırsaq xərçəngi deyil, ümumilikdə 11 növ xərçəng gənclər arasında (20–40 yaş aralığında) artmaqdadır. Bunlara aşağıdakılar daxildir:
Bağırsaq və uşaqlıq (endometrial) xərçəngi
Döş və yumurtalıq xərçəngi
Qalxanabənzər vəzi və mədəaltı vəzi xərçəngi
Qaraciyər və böyrək xərçəngi
Öd kisəsi, ağız boşluğu xərçəngi və çoxsaylı mieloma
Bu növlər arasında ən geniş yayılanlar bağırsaq və döş xərçəngidir. Hər il bu iki növ üzrə ümumilikdə təxminən 11 500 yeni hal qeydə alınır. Qeyd olunur ki, xüsusilə bağırsaq və yumurtalıq xərçənglərinin artımı məhz gənc yaş qruplarında daha qabarıq şəkildə müşahidə edilir.
London İmperial Kollecinin professoru Mark Günter qeyd edib ki, alimlər piylənmədən başqa mümkün səbəbləri də araşdırırlar. Bu amillər arasında ultra emal olunmuş qidalar, “sonsuz kimyəvi maddələr” (PFAS), antibiotiklərin istifadəsi, şəkərli içkilər, hava çirkliliyi və bağırsaq mikrobiotası xüsusi diqqət mərkəzindədir./Yeni Sabah
