“Qisas” antiterror əməliyyatından sonra otuz il işğal altında qalan Qarabağın ən iri su anbarı olan Sərsəng su anbarına gedən yollar açıldı. Əməliyyatdan az sonra, yəni, avqustun 22-də “Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı” ASC-nin nümayəndələri yerli mütəxəssislərin və Qarabağda yaşayan ermənilərin nümayəndələrinin iştirakı ilə Qarabağ iqtisadi rayonunda yerləşən Sərsəng su anbarına baxış keçirib. Bu, həm də bir ölkənin vətəndaşları kimi azərbaycanlılarla ermənilərin birgə yanaşı yaşamalarının, qarşılıqlı əməkdaşlığın mümkünlüyünə ilk nümunə kimi əhəmiyyət kəsb edir.
ASC-nin mütəxəssisləri mətbuata bildiriblər ki, baxışdan məqsəd Sərsəng su anbarında texniki monitorinqin aparılması, cari vəziyyətlə tanışlıq, suyun tərkibinin yoxlanması, Tərtər çayından gələn və anbardan buraxılan suyun qrafikinin müəyyənləşdirilməsi və gələcəkdə bu istiqamətdə işlərin davam etdirilməsinə zəmin yaratmaq idi.
Görüşdə əsasən iki məsələ – su bölgüsünün aparılması və Sərsəng su anbarının altında suvarma ərazisində olan rayonlara su verilməsinin bərpası müzakirə olunub. Görüş və danışıqlar qarşılıqlı anlaşma və konstruktiv şəraitində baş tutub. Həmçinin belə görüşlərin və əraziyə baxışın mütəmadi olaraq gələcəkdə də davam etdirilməsi razılaşdırılıb.
Xatırladaq ki, mühüm starteji əhəmiyyətə malik olan Sərsəng su anbarı ulu öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə tikilib. SES-in tikintisinə 1970-ci ildə başlanılıb. 1976-cı ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi vəzifəsində işləyən ümummilli liderimiz Heydər Əliyev su anbarının açılışında şəxsən iştirak edib. Bu obyektin izdihamlı açılış mərasimində çıxış edən dahi rəhbərimiz deyib ki, Sərsəng SES və su anbarı əhatə etdiyi rayonların əhalisini işıq və su ilə təmin edəcək. Aran rayonlarında bitkiçilik məhsullarının bəzən susuzluqdan yanıb məhv olduğu o dövrdə yeni su anbarı altı rayonun əhalisini sevindirirdi. Azərbaycanın ölkə daxilində yaranan ən bolsulu çaylarından biri olan Tərtər çayının üzərində inşa olunan Sərsəng su anbarının ümumi həcmi 560 milyon kubmetrdir. Müqayisə üçün deyək ki, bu su anbarı ölkəmizdə böyüklüyünə görə Mingəçevir gölündən sonra ikinci dəryaçadır. Qarabağ iqtisadi rayonunun ən iri su hövzəsi olan bu anbarın vasitəsilə 96 000 hektar sahə suvarılır. Sərsəng su anbarı Bərdə, Tərtər, Ağdam, Ağcabədi, Yevlax, Naftalan və Goranboy rayonlarının təsərrüfatlarını su ilə təmin edir. Bu anbarın bəndində ümumi gücü 50 meqavat olan su-elektrik stansiyası tikilib.
Yaddan çıxarmaq olmaz ki, işğalçı Ermənistan silahlı qüvvələri bu anbara xüsusi nəzarət edir, altı rayonda əkinlərimizi məhv etməyə çalışırdı. Onlar suyu Sərsəng və Suqovuşan anbarlarına yığır, oradan isə yalnız öz əkin sahələrinə axıdırdılar. Bu səbəbdən də adlarını çəkdiyimiz rayonlarda əkinlər çox vaxt məhv olur və ya məhsuldarlıq çox aşağı düşürdü. Bir çox həyətyanı sahələrdə bar vermiş cavan ağaclar meyvəsi ilə bərabər susuzluqdan quruyub sıradan çıxırdı. Əsl erməni xisləti göstərən işğalçılar bəzən Tərtər çayına zəhərli gübrələr tökür, heyvan leşləri və məişət tullantıları atırdılar. Dəfələrlə əşyaların içərisində axıdılan mina və qumbaralar Tərtər ərazisində partlamış, nəticədə iki nəfər həlak olmuş, bir neçə nəfər isə yaralanmışdı.
Onu da qeyd etməliyik ki, işğal illərində yuxarıda adlarını çəkdiyimiz rayonların əhalisinin sudan korluq çəkməməsi üçün Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə həmin bölgələrdə yüzlərlə subartezian quyusu qazıldı. Əhali o subartezianların suyundan öz məişətlərində və təsərrüfatlarında istifadə edirdi.
Hazırda Prezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən, işğaldan azad edilmiş bütün ərazilərdə mövcud su ehtiyatlarından daha səmərəli istifadə edilməsi, yeni su mənbələrinin yaradılması, dağıdılmış infrastruktur obyektlərinin bərpası istiqamətində mühüm işlər həyata keçirilir. İşğaldan xilas edilmiş rayonların ərazilərində yüzlərlə təzə subartezianlar qazılmaqdadır. Fərəhlidir ki, həmin ərazilərdə əkilmiş sahələrdən artıq bitkiçilik məhsulları yığılır. Hələlik becərilənlər əsasən taxıl və yem bitkiləridir. Əhali öz yurduna qayıdandan, təsərrüfat şəraiti qaydaya salınandan sonra təsərrüfatlar daha da canlanacaqdır. Bərəkətli Qarabağ torpağı çox məhsuldardır. Gələcəkdə orada əkilib becərilən bitkiçilik məhsulları Azərbaycanın ehtiyaclarının böyük bir hissəsini təmin edəcəkdir. Çox keçməyəcək ki, hər qarışı qızıldan da qiymətli olan ərazilərimiz var-dövlət mənbəyinə çevriləcəkdir.
