Ölkəmizdə azadlıqdan məhrumetmə və azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmiş şəxslərin əfv edilməsi ilə bağlı əfv haqqında sərəncamların imzalanması, eləcə də amnistiya aktlarının qəbul olunması xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Şübhəsiz, bu, dövlətimizin humanizm siyasətini əks etdirən mühüm göstəricilərdən biridir. Bu mənada demək olar ki, humanizm Azərbaycanda dövlət siyasətinin mühüm tərkib hissələrindən biridir.
Artıq neçə ildir ki, müxtəlif səbəblərdən məhkum olunmuş şəxslərin əfv edilməsi, bağışlanması, onlara yeni şans verilməsi ənənəyə çevrilib. Bu ənənənin təməlini isə Ulu Öndər Heydər Əliyev qoyub. Belə sərəncamlar cəmiyyətimizdə bir qayda olaraq böyük rəğbətlə qarşılanır. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Azərbaycanın müstəqilliyini bərpa etdiyi ildən Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövrə qədər ölkəmizdə amnistiya və ya əfv haqqında hər hansı bir qərar və sərəncam olmayıb.
Dövlətimiz və xalqımız qarşısında misilsiz xidmətləri olan Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu humanizm siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla həyata keçirilir. Öz siyasətində daim yüksək humanizm prinsiplərini rəhbər tutan dövlətimizin başçısının imzaladığı əfv sərəncamları və fərmanlarının icrası nəticəsində minlərlə məhkum öz azadlığına qovuşub və ya cəzaları qanunvericiliyə uyğun olaraq azaldılıb. Şübhəsiz ki, ölkəmizdə mütəmadi olaraq əfv sərəncamlarının imzalanması, amnistiya aktlarının qəbul olunması dövlətin öz vətəndaşlarına verdiyi dəyərin bariz nümunəsidir. Bir məsələni də vurğulayaq ki, belə addımları həm də ölkəmizə demokratiya, insan hüquqları ilə əlaqədər dərs keçmək istəyən Qərbə, o cümlədən onun təsisatlarına bir mesaj kimi dəyərləndirmək olar. Belə sərəncamlar, eyni zamanda, hüquq sistemimizin humanist dəyərlərə əsaslandığını və dövlətin vətəndaşlarının hüquq və azadlıqlarına verdiyi yüksək dəyəri göstərir.
Xəbər verildiyi kimi, 2025-ci ildə Konstitusiyamızın qəbul edilməsinin 30-cu və Vətən müharibəsində qələbəmizin 5-ci ildönümünü nəzərə alaraq, 2025-ci il Azərbaycan Respublikasında “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilib. Belə bir ildə əfv Sərəncamının imzalanması gözlənilir.
“Konstitusiya” Araşdırmalar Fondunun rəhbəri Əliməmməd Nuriyev mövzu ilə bağlı “İki sahil” qəzetinə açıqlamasında bildirdi ki, fevral ayının 12-dən etibarən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Əfv Məsələləri Komissiyası öz iclaslarına başlayıb: “İndiyədək 4 iclas keçirilib. Həmin iclaslarda 400-dən artıq şəxsin müraciətlərinə baxılıb və hər bir müraciət üzrə səsəvermə əsasında müvafiq qərarlar qəbul edilib. İclaslar davam edir və ehtimal olunur ki, Prezidentimiz tərəfindən yaxın aylarda əfv Sərəncamı imzalana bilər. Onu da deyim ki, əfv sərəncamının nə vaxt verilməsi, kimlərə şamil olunması, Prezident İlham Əliyevin müstəsna konstitutsion səlahiyyətlərindən biridir.”.
Müsahibimizin sözlərinə görə, əfvetmə bir qayda olaraq “Əfvetmə haqqında Əsasnamə”nin müddəalarına uyğun olaraq həyata keçirilir: “Əfvetmə Azərbaycan Respublikası məhkəmələri tərəfindən məhkum edilmiş şəxslərə və ya başqa dövlətlərin məhkəmələri tərəfindən məhkum olunmuş və cəzalarını Azərbaycanda çəkən vətəndaşlarımıza, əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə tətbiq edilə bilər: “1995-ci ildən bu günə qədər ölkəmizdə 70 əfv Sərəncamı imzalanıb. Nəticədə on minlərələ məhkum azadlığa çıxıb, yaxud cəzasının çəkilməmiş hissəsi azaldılıb. Onlardan 33-ü Ulu Öndər tərəfindən imzalanıb. Onu da qeyd edim ki, Ulu Öndərin 100 illiyi münasibətilə qəbul olunmuş əfv Sərəncamı müstəqillik tariximizin ən böyük əfv aktı kimi tarixə düşüb. Bu Sərəncam ümumilikdə 801 nəfər məhkuma şamil edilib. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi, 28 May – Müstəqillik Günü ilə bağlı genişmiqyaslı əfv Sərəncamında isə 624 məhbusun adı olub. Ötən il isə 154 məhkum əfv olunub. Bütün bu sadalanan faktlar və arqumentlər bir daha təsdiqləyir ki, son 32 ildə insanpərvərlik və humanizm prinsipləri Azərbaycanın dövlət siyasətinin təməl prinsipləri olub.
Qvami Məhəbbətoğlu, “İki sahil”
