Hisə verilmiş ət, balıq, pendir, kolbasalar – bu iştahaaçıcı məhsullar xüsusilə bayram süfrələrində və pikniklərdə tez-tez yer alır. Lakin onların cazibədar görünüşü və cəlbedici ətri arxasında ciddi sağlamlıq riskləri gizlənir ki, bir çox insan bunun fərqində belə deyil.
Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən sağlam qida təbliğatçısı Asim Vəliyev bildirib ki, hisə verilmiş məhsullar (balıq, kolbasa, pendir, toyuq və s.) qida sənayesində geniş yayılan tüstüləmə üsulu ilə hazırlanır. Bu üsul məhsulun dadını artırmaq, mikroorqanizmlərin inkişafını əngəlləmək və saxlanma müddətini uzatmaq məqsədi daşıyır. Lakin bu cür qidaların tərkibi və hazırlanma prosesi sağlamlıq üçün bir sıra risklər yaradır.
Kanserogen maddələr:
“Tüstüləmə zamanı qidaya müxtəlif kimyəvi maddələr hopur. Xüsusilə poliaromatik karbohidrogenlər (PAK) və nitrozaminlər kimi kanserogen birləşmələr bu prosesin nəticəsidir. Hisə verilmiş məhsulların tez-tez istehlakı uzunmüddətli dövrdə mədə-bağırsaq, qida borusu və mədəaltı vəzi xərçəngləri riskini artırır”, – deyə mütəxəssis qeyd edib.
Yüksək duz tərkibi:
Bu məhsullar adətən çoxlu miqdarda duzla hazırlanır. Duzun normadan artıq qəbulu hipertoniya, böyrək xəstəlikləri və ürək-damar problemləri riskini artırır.
Kimyəvi qatqılar:
Hisə verilmiş məhsullar çox zaman konservantlar, rəngləndiricilər və digər kimyəvi qatqılarla zəngin olur. Bu maddələr bəzi insanlarda allergik reaksiyalar, həzm pozğunluqları, dəri problemləri və hormonal disbalans yarada bilər.
Xüsusi risk qrupları:
Uşaqlar, yaşlılar, hamilə qadınlar və xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər bu cür məhsullardan uzaq durmalıdırlar.
Ölüm riski varmı?
Bu məhsullar birbaşa ölümə səbəb olmasa da, xərçəng, infarkt və insult kimi ağır xəstəliklərə zəmin yaradır. Həmçinin düzgün saxlanmayan və ya keyfiyyətsiz şəkildə hazırlanmış məhsullar botulizm kimi ölümcül zəhərlənmələrə səbəb ola bilər.
Nə etməli?
Hisə verilmiş qidaların istehlakı nadir hallarda və ölçülü şəkildə olmalıdır. Mümkün qədər təzə və təbii məhsullara üstünlük verilməlidir.
