Dayanıqlı şəhərsalma və müasir inkişaf istiqamətində Azərbaycanın baxışı
2026-cı il mayın 18-də Bakı şəhəri beynəlxalq əhəmiyyətli mühüm tədbirə – Birləşmiş Millətlər Təşkilatının xətti ilə təşkil olunan Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasına ev sahibliyi etdi. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən dövlət nümayəndələri, beynəlxalq təşkilatların rəhbərləri, şəhərsalma mütəxəssisləri, memarlar və urbanizasiya sahəsində çalışan ekspertlərin iştirak etdiyi bu mötəbər tədbirin Azərbaycanda keçirilməsi ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artmasının və qlobal təşəbbüslərdə fəal iştirakının növbəti göstəricisi oldu. Forumun açılış mərasimində çıxış edən Prezident İlham Əliyev şəhərsalma siyasətinin müasir dövrdə əhəmiyyətindən, Azərbaycanın bu sahədə qazandığı təcrübədən və gələcək inkişaf istiqamətlərindən geniş bəhs etdi.
Dövlət başçısı çıxışında forum iştirakçılarını salamlayaraq belə mötəbər tədbirin Bakıda keçirilməsinin Azərbaycan üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını vurğuladı. Prezident bildirdi ki, müasir dövrdə sürətli urbanizasiya prosesləri dünya ölkələrinin qarşısında yeni çağırışlar yaradır və şəhərlərin dayanıqlı şəkildə inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Əhalinin sürətli artımı, urbanizasiya, iqlim dəyişiklikləri, ekoloji problemlər və sosial infrastrukturun təkmilləşdirilməsi kimi məsələlər dünya dövlətlərini şəhərsalma sahəsində yeni yanaşmalar tətbiq etməyə sövq edir.
Prezident İlham Əliyev diqqətə çatdırdı ki, Azərbaycan şəhərsalma və regional inkişaf məsələlərinə daim xüsusi önəm verir. Son illərdə ölkəmizdə həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələr şəhərlərin simasının dəyişdirilməsinə, yaşayış mühitinin yaxşılaşdırılmasına və vətəndaşların rifahının yüksəldilməsinə xidmət edir. Bakı şəhərində və regionlarda həyata keçirilən abadlıq-quruculuq işləri, yeni yol infrastrukturu, parkların salınması, yaşıllıq zonalarının genişləndirilməsi və sosial obyektlərin tikintisi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirildi.
Çıxış zamanı dövlət başçısı Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma və bərpa işlərinə də xüsusi diqqət ayırdı. Prezident vurğuladı ki, işğaldan azad olunmuş şəhər və kəndlər tamamilə dağıdılmış vəziyyətdə idi və həmin ərazilərdə həyatın yenidən bərpası dövlət qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən birinə çevrilib. Hazırda həmin bölgələrdə geniş infrastruktur layihələri həyata keçirilir, yollar, tunellər, elektrik xətləri, su sistemləri, məktəblər, xəstəxanalar və digər sosial obyektlər inşa edilir.
Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən quruculuq işləri müasir şəhərsalma prinsiplərinə əsaslanır. Burada “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyaları tətbiq edilir, ekoloji baxımdan təmiz enerji mənbələrindən istifadə olunur, dayanıqlı yaşayış modelləri yaradılır. Bu yanaşma yalnız binaların tikintisini deyil, həm də insanların rahat yaşayışını təmin edən müasir idarəetmə sistemlərinin qurulmasını nəzərdə tutur. Dövlət başçısı vurğuladı ki, bu layihələr gələcək nəsillər üçün dayanıqlı və təhlükəsiz yaşayış mühiti formalaşdırmağa xidmət edir.
Çıxışında Prezident şəhərsalma siyasətində ekoloji məsələlərin mühüm rol oynadığını da diqqətə çatdırdı. O bildirdi ki, iqlim dəyişiklikləri artıq bütün dünya ölkələrinin qarşısında ciddi problemlər yaradır və şəhərlərin inkişafı ekoloji tarazlığın qorunması ilə uzlaşdırılmalıdır. Azərbaycanda həyata keçirilən yeni layihələrdə enerji səmərəliliyi, yaşıl texnologiyalar və ekoloji təhlükəsizlik prinsiplərinə xüsusi önəm verilir. Alternativ enerji mənbələrinin tətbiqi, yaşıllıq sahələrinin artırılması və ətraf mühitin qorunması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi xarakterizə edildi.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi töhfələrdən də danışdı. Bildirildi ki, ölkəmiz qlobal təşəbbüslərin fəal iştirakçısı olmaqla yanaşı, beynəlxalq tədbirlərin təşkilində də mühüm təcrübəyə malikdir. Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın şəhərsalma, memarlıq və dayanıqlı inkişaf sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığa açıq olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, müxtəlif ölkələr arasında təcrübə mübadiləsinin aparılması şəhərsalma sahəsində yeni yanaşmaların tətbiqi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Prezident çıxışında şəhərlərin yalnız iqtisadi mərkəz kimi deyil, həm də insanların rahat və təhlükəsiz yaşadığı sosial məkanlar kimi inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğuladı. Onun sözlərinə görə, şəhərsalma siyasəti insanların gündəlik həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir. Buna görə də yeni yaşayış məntəqələrinin salınması və mövcud şəhərlərin yenilənməsi zamanı sosial amillər, insanların ehtiyacları və ekoloji balans nəzərə alınmalıdır. Bu yanaşma şəhərlərin gələcək inkişafı üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.
Forum çərçivəsində aparılan müzakirələrin urbanizasiya sahəsində qlobal problemlərin həllinə töhfə verəcəyini bildirən Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, dünya ölkələri arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi dayanıqlı şəhərlərin formalaşdırılması baxımından mühüm rol oynayır. Müasir texnologiyaların tətbiqi, rəqəmsal həllərin genişləndirilməsi və innovativ şəhər idarəetmə sistemlərinin qurulması gələcək inkişafın əsas istiqamətlərindən biridir.
Dövlət başçısı çıxışında Azərbaycanın bu sahədə qazandığı uğurların davam etdiriləcəyini qeyd etdi. Ölkədə həyata keçirilən sosial-iqtisadi inkişaf proqramları şəhərlərin müasirləşdirilməsi, nəqliyyat infrastrukturunun genişləndirilməsi və yaşayış səviyyəsinin yüksəldilməsi məqsədinə xidmət edir. Regionların inkişafına xüsusi diqqətin ayrılması ölkənin bütün ərazilərində balanslı inkişaf modelinin formalaşdırılmasına imkan yaradır.
Sonda Prezident İlham Əliyev forumun işinə uğurlar arzulayaraq, burada aparılacaq müzakirələrin şəhərsalma sahəsində yeni əməkdaşlıq imkanları yaradacağına əminliyini ifadə etdi. O vurğuladı ki, dayanıqlı şəhərlərin qurulması yalnız bir ölkənin deyil, bütün dünyanın ortaq məsuliyyətidir və bu istiqamətdə birgə fəaliyyət mühüm nəticələr verə bilər.
Prezident İlham Əliyevin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasındakı çıxışı Azərbaycanın şəhərsalma və dayanıqlı inkişaf sahəsində həyata keçirdiyi siyasətin mahiyyətini əks etdirdi. Çıxışda müasir urbanizasiya çağırışları, ekoloji təhlükəsizlik, azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması, “ağıllı şəhər” konsepsiyası və beynəlxalq əməkdaşlıq məsələləri geniş şəkildə öz əksini tapdı. Bu çıxış bir daha göstərdi ki, Azərbaycan yalnız regionda deyil, beynəlxalq səviyyədə də müasir şəhərsalma siyasətinin inkişafına mühüm töhfələr verməyə çalışan dövlətlərdən biridir.
