Kənd təsərrüfatı sahəsinə daim çox böyük diqqət göstərilir
Müasir dövrdə dövlətlərin dayanıqlı iqtisadi inkişafının təmin edilməsində kənd təsərrüfatı sektoru mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması, regionların sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi, məşğulluğun artırılması və ixrac potensialının genişləndirilməsi baxımından aqrar sahənin rolu getdikcə daha da artır. Azərbaycan Respublikasında da kənd təsərrüfatının inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilmiş, bu sahənin modernləşdirilməsi və rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsi məqsədilə sistemli tədbirlər həyata keçirilmişdir. Bu istiqamətdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il mayın 25-də kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər aqrar sektorun gələcək inkişaf perspektivlərini müəyyən edən mühüm strateji baxış kimi qiymətləndirilə bilər.
Prezident İlham Əliyev müşavirədə çıxışı zamanı kənd təsərrüfatının ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm yer tutduğunu vurğulayaraq qeyd etmişdir ki, neft-qaz sektorundan əldə edilən gəlirlərin qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəldilməsi Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi strategiyasının əsas tərkib hissəsidir. Bu baxımdan kənd təsərrüfatı həm iqtisadi gəlirlərin şaxələndirilməsi, həm də regionlarda sosial rifahın yüksəldilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident qeyd etmişdir ki, son illərdə dövlət tərəfindən aqrar sahəyə göstərilən dəstək nəticəsində bir sıra mühüm uğurlar əldə olunmuş, məhsul istehsalında artım müşahidə edilmiş, fermerlərin sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində əhəmiyyətli addımlar atılmışdır.
Çıxış zamanı dövlət başçısı aqrar sektorda həyata keçirilən islahatların əsas məqsədlərindən biri kimi ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasını ön plana çıxarmışdır. Dünyada baş verən iqtisadi və geosiyasi proseslər, iqlim dəyişiklikləri, logistika problemləri və qlobal ərzaq bazarlarında qiymət dəyişkənliyi göstərir ki, hər bir ölkə öz daxili istehsal imkanlarını genişləndirməli, əsas ərzaq məhsullarına olan tələbatı mümkün qədər daxili istehsal hesabına təmin etməlidir. Prezident İlham Əliyev bu baxımdan kənd təsərrüfatı istehsalının artırılmasının zəruriliyini vurğulamış, xüsusilə taxılçılıq, heyvandarlıq, bağçılıq, tərəvəzçilik və digər strateji istiqamətlərin inkişaf etdirilməsinin vacibliyini qeyd etmişdir.
Müşavirədə xüsusi diqqət yetirilən məsələlərdən biri də su təminatı və meliorasiya problemləri olmuşdur. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, son illərdə dünyada müşahidə olunan iqlim dəyişiklikləri su ehtiyatlarının azalmasına səbəb olmuş, bu isə kənd təsərrüfatı sektorunda yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri etmişdir. Dövlət başçısı su resurslarından səmərəli istifadənin vacibliyini ön plana çəkərək müasir suvarma sistemlərinin tətbiqinin genişləndirilməsini mühüm vəzifə kimi müəyyən etmişdir. Bildirilmişdir ki, damcı suvarma, yağmurlama və digər innovativ üsullar həm məhsuldarlığın artırılmasına, həm də su itkisinin minimuma endirilməsinə şərait yaradır. Bununla yanaşı, meliorasiya və irriqasiya sistemlərinin yenilənməsi, kanalların təmiri və yeni su anbarlarının yaradılması istiqamətində işlərin davam etdirilməsinin əhəmiyyəti vurğulanmışdır.
Kənd təsərrüfatının inkişafında texnologiyaların tətbiqi məsələsinə də toxunan Prezident İlham Əliyev bildirmişdir ki, müasir dövrdə aqrar sahədə yüksək nəticələrin əldə olunması yalnız ənənəvi üsullarla mümkün deyil. Bu baxımdan rəqəmsal texnologiyaların, ağıllı idarəetmə sistemlərinin, innovativ əkin üsullarının və müasir kənd təsərrüfatı texnikalarının istifadəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident qeyd etmişdir ki, dövlət tərəfindən fermerlərin müasir texnika ilə təmin olunması, subsidiyaların verilməsi və güzəştli kredit mexanizmlərinin tətbiqi aqrar sektorun inkişafına ciddi təkan vermişdir. Bu siyasətin davam etdirilməsi nəticəsində kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın daha da artırılması və istehsalın keyfiyyətinin yüksəldilməsi mümkün olacaqdır.
Dövlət başçısı çıxışında kənd təsərrüfatında məşğulluq məsələsinə də geniş yer ayırmışdır. Bildirilmişdir ki, aqrar sektor xüsusilə regionlarda əhalinin işlə təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Fermer təsərrüfatlarının genişləndirilməsi, aqroparkların yaradılması, kənd yerlərində emal müəssisələrinin fəaliyyətinin artırılması yeni iş yerlərinin açılmasına və insanların rifah halının yüksəldilməsinə səbəb olur. Prezident vurğulamışdır ki, kənd yerlərində insanların yaşayış səviyyəsinin yüksəldilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir və bu istiqamətdə kompleks tədbirlər həyata keçirilir.
Müşavirədə aqrar sahənin ixrac potensialının artırılması məsələsi də diqqət mərkəzində olmuşdur. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, Azərbaycan kənd təsərrüfatı məhsulları xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətinə malikdir və ixrac coğrafiyasının genişləndirilməsi üçün böyük imkanlar mövcuddur. Xüsusilə meyvəçilik, tərəvəzçilik, pambıqçılıq, üzümçülük, fındıqçılıq və digər sahələr üzrə ixracın artırılması ölkəyə əlavə valyuta axını təmin etməklə yanaşı, qeyri-neft sektorunun möhkəmlənməsinə də xidmət edir. Dövlət başçısı məhsulların beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılmasının, keyfiyyət göstəricilərinin yüksəldilməsinin və logistika imkanlarının genişləndirilməsinin vacibliyini xüsusi qeyd etmişdir.
Prezident İlham Əliyev müşavirədə kənd təsərrüfatında subsidiya mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi məsələsinə də toxunmuşdur. Bildirilmişdir ki, fermerlərin dövlət tərəfindən dəstəklənməsi aqrar siyasətin mühüm tərkib hissəsidir və bu dəstəyin daha ünvanlı, şəffaf və səmərəli formada həyata keçirilməsi vacibdir. Subsidiyaların elektron sistem vasitəsilə verilməsi, fermerlərin müraciətlərinin operativ şəkildə qiymətləndirilməsi və dövlət dəstəyinin real ehtiyaclara uyğunlaşdırılması istiqamətində görülən işlər yüksək qiymətləndirilmişdir. Prezident qeyd etmişdir ki, əsas məqsəd fermerlərin maliyyə imkanlarını genişləndirmək, onların daha çox istehsal etməsinə şərait yaratmaqdır.
Çıxış zamanı azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatının inkişafı məsələsinə də xüsusi diqqət yetirilmişdir. Prezident vurğulamışdır ki, işğaldan azad olunmuş torpaqlar geniş aqrar potensiala malikdir və həmin ərazilərdə müasir kənd təsərrüfatı modelinin formalaşdırılması nəzərdə tutulur. Bu torpaqlarda “ağıllı kənd” konsepsiyası əsasında müasir suvarma sistemlərinin qurulması, yüksək məhsuldarlığa malik təsərrüfatların yaradılması və yeni texnologiyaların tətbiqi ölkənin aqrar inkişafına mühüm töhfə verəcəkdir. Eyni zamanda bu proses keçmiş məcburi köçkünlərin məşğulluğunun təmin olunmasına və sosial rifahının yüksəldilməsinə də xidmət edəcəkdir.
Müşavirədə kənd təsərrüfatının inkişafında özəl sektorun roluna da xüsusi diqqət yetirilmişdir. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, dövlət dəstəyi ilə yanaşı, sahibkarların və fermerlərin təşəbbüskarlığı aqrar sektorun inkişafında əsas amillərdən biridir. Bu səbəbdən kənd təsərrüfatına investisiyaların cəlb edilməsi, fermerlər üçün əlverişli biznes mühitinin formalaşdırılması və istehsal zəncirinin bütün mərhələlərinin dəstəklənməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısı vurğulamışdır ki, istehsaldan emala, saxlanmadan ixraca qədər bütün proseslər bir-biri ilə əlaqələndirilməli, məhsul itkisini minimuma endirən müasir idarəetmə mexanizmləri tətbiq olunmalıdır.
Prezident çıxışında kənd təsərrüfatında elmi yanaşmanın gücləndirilməsinin vacibliyini də ön plana çəkmişdir. O bildirmişdir ki, məhsuldarlığın artırılması üçün aqrar elmin nailiyyətlərindən geniş istifadə olunmalı, yeni toxum sortlarının yaradılması, torpaq analizlərinin aparılması və iqlim dəyişikliklərinə uyğun təsərrüfat modellərinin tətbiqi sürətləndirilməlidir. Bu məqsədlə aidiyyəti dövlət qurumları qarşısında konkret vəzifələr qoyulmuş, aqrar təhsil sisteminin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması və gənclərin kənd təsərrüfatına marağının artırılması məsələləri diqqət mərkəzində saxlanılmışdır.
Kənd təsərrüfatında məhsul itkilərinin azaldılması və səmərəliliyin artırılması məqsədilə logistika və saxlama infrastrukturunun inkişafı da müşavirənin əsas mövzularından biri olmuşdur. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, istehsal edilən məhsulların bir hissəsinin düzgün saxlanılmaması və daşınma zamanı yaranan problemlər iqtisadi itkilərə səbəb olur. Buna görə də soyuducu anbarların, logistika mərkəzlərinin yaradılması, nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi və məhsulların bazarlara daha operativ çatdırılması istiqamətində işlərin davam etdirilməsi zəruridir.
Dövlət başçısı kənd təsərrüfatında ekoloji tarazlığın qorunmasının da vacib olduğunu vurğulamışdır. Bildirilmişdir ki, torpaqların münbitliyinin qorunması, kimyəvi vasitələrdən düzgün istifadə, ekoloji təmiz məhsul istehsalının təşviqi gələcək nəsillər üçün sağlam mühitin formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident xüsusilə torpaq ehtiyatlarından düzgün istifadənin vacibliyini qeyd etmiş, istifadəsiz qalan torpaqların dövriyyəyə cəlb olunması və aqrar potensialın maksimum səviyyədə reallaşdırılması üçün əlavə tədbirlərin görülməsinin zəruriliyini bildirmişdir.
Prezident İlham Əliyevin müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Azərbaycan dövləti kənd təsərrüfatının inkişafını yalnız iqtisadi məsələ kimi deyil, həm də sosial rifahın yüksəldilməsi, milli təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi və ölkənin dayanıqlı inkişafının təmin edilməsi baxımından mühüm strateji istiqamət kimi qiymətləndirir. Bu siyasətin uğurla davam etdirilməsi gələcək illərdə kənd təsərrüfatında daha böyük nailiyyətlərin əldə olunmasına, ölkənin ərzaq təminatının güclənməsinə və Azərbaycanın beynəlxalq aqrar bazarda mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradacaqdır.
