İctimai Maraqlar Naminə Vətəndaş Təşəbbüsü İctimai Birliyi Bərdə şəhərində “Həssas insanların sosial təminat hüququnun səmərəli həyata keçirilməsi üçün çoxtərəfli əməkdaşlıq“ mövzusunda seminar keçirib. Bu tədbirlər Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdirilən və BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı tərəfindən həyata keçirilən “Azərbaycanda Həssas Qrupların Hüquqlarının Müdafiəsi” proqramı çərçivəsində baş tutub.
Təşkilatın rəhbəri Vüqar Hüseynov bildirib ki, qeyd edilən proqram çərçivəsində dəstəklənən və icra edilən onlarla təşəbbüsdən biri də “Həssas insanların sosial təminat hüquqlarının təşviqi və səmərəli müdafiəsi üçün yerli bacarıqların artırılması“ layihəsidir. Hazırkı layihənin məqsədi ölkənin 5 regionunda aztəminatlı ailələrin, qadınların, əlilliyi olan şəxslərin və digər həssas qruplardan olan şəxslərin sosial təminat hüquqlarının daha səmərəli şəkildə reallaşdırılmasına töhfə verməkdir. Oxşar tədbirlərin 18 və 19 may tarixlərində Gəncə və Şəmkir bölgələrində də keçirildiyini qeyd edən çıxışçı bu seminarlaın sosial təminat sahəsində çoxtərəfli səmərəli və konstruktiv əməkdaşlığı gücləndirmək məqsədi daşıyır. Bunun üçün seminarlarda bu sahəyə aidiyyəti olan yerli dövlət qurumlarının (o cümlədən Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun yerli şöbələri, məşğulluq mərkəzləri, sosial xidmət qurumları, TƏBİB və s.), həmçinin vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları, yerli media nümayəndələri, ictimai fəallar iştirak edir və onlar arasında əməkdaşlığın qurulmasına çalışılır.
İlk təqdimatda layihə hüquqşünası Mirəli Hüseynov seminar iştirakçılarını sosial müdafiəyə insan hüquqları aspektindən yanaşmalar haqqında məlumatlandırıb. Məruzəçi sosial müdafiə proqramlarının yoxsulluğun azaldılmasında əhəmiyyətinə, bu proqramların hazırlanması və icrası zamanı ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi, hesabatlılıq, iştirakçılıq və şəffaflıq prinsiplərinin tətbiqinin vacibliyinə toxunub.
Bakı Dövlət Universitetinin professoru, sosial təminat hüquqları üzrə ekspert Mayis Əliyev öz çıxışında ölkənin sosial təminat siyasətinin ümumi icmalını, qanunvericilik və praktikanın əsas istiqamətlərini və bu sahədə mövcud olan problemlərin təsnifatını verib, həmçinin BMT-nin müvafiq qurumları tərəfindən Azərbaycana verilən tövsiyyələr haqqında iştirakçıları məlumatlandırıb.
Daha sonra vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları nümayəndələri təmsil etdikləri qrupların sosial müdafiə ilə bağlı problemlərinə dair suallarını səsləndirib, bu suallar layihə ekspertləri və tədbirdə iştirak edən dövlət qurumları nümayəndələri tərəfindən cavablandırılıb. Sosial təminat hüquqları ilə bağlı vətəndaşların müraciətlərinə imtina halları, xüsusilə əlillik dərəcələrinin verilməsi və əlilliklə bağlı sosial müavinətlərin kəsilməsi, aztəminatlı ailələrin, o cümlədən çoxuşaqlı və öhdəsində əlil uşaqlar olan qadınların sosial təminata çıxışı ilə bağlı problemlərdən, məşğulluq və ünvanlı sosial yardımla bağlı müraciətlər və onlara baxılması zamanı ayrı-seçkilik halları müzakirə edilib.
Ekspertlər öz çıxışlarında bu məsələlərlə bağlı qərarlar verilərkən bir çox hallarda hüquqilik və ədalətlilik prinsiplərinin qarşılaşdığına xüsusi diqqət çəkib. Həqiqətən sosial yardıma ehtiyacı olan şəxslərin bir sıra hallarda müəyən hüquqi tələblərə və şərtlətə cavab vermədiyinə görə sosial təminat proqramlarından kənarda qalması ilə nəticələndiyini vurğulayıblar. Sosial təminata insan hüquqları aspektindən yanaşmaların tətbiqinin bu cür halların aradan qaldırılmasına imkan verdiyi diqqətə çatdırılıb.
Eyni zamanda vətəndaşların öz hüquqları ilə bağlı məlumatlılığının azlığı və yanlış məlumatlandırılması da problemlər sırasında qeyd edilib. Bir çox hallarda informasiyaya çıxışın məhdudluğu və ödənişli hüquqi yardımdan istifadə imkanlarının olmaması səbəbindən qeyd edilən kateqoriyadan olan şəxslərin sosial təminat proqramlarından kənarda qalması hallarından danışılıb.
Sonda seminar iştirakçıları bu sahədə vəziyyətin yaxşılaşdırılması üçün bütün maraqlı tərəflər, xüsusilə dövlət qurumları və yerli vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi imkanlarından danışıb. Layihə rəhbəri bildirib ki, Avropa Birliyi və BMT İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı tərəfindən dəstəklənən bu təşəbbüsdən həssas insanların faydalanması üçün hüquqi maarifləndirməyə və sosial tərəfdaşlığın gücləndirilməsinə önəm verilir və bu təşəbbüs çərçivəsində həssas qruplardan olan 300 nəfərə pulsuz hüquqi yardımın göstərilməsi nəzərdə tutulur.
