Ramazan ayı əsrlər boyu Azərbaycanda dini və mənəvi dəyərlərlə yanaşı, həm də mədəni ənənələrin formalaşmasına səbəb olub.
BAKU.WS xəbər verir ki, hər bölgənin özünəməxsus Ramazan adətləri var və bu adətlər zamanla dəyişsə də, öz mahiyyətini qoruyub saxlayır.
Quba və Şəki: Xüsusi Ramazan süfrələri
Quba və Şəki bölgələri qədim Ramazan ənənələri ilə seçilir. Bu bölgələrdə iftar süfrələri xüsusi yeməklərlə bəzədilir. Şəkidə iftarda mütləq paxlava və piti verilir. Qubada isə ləvəngi dolması, sacüstü yeməklər və müxtəlif şirniyyatlar süfrənin ayrılmaz hissəsidir.
Əvvəllər kəndlərdə insanlar azan səsi ilə deyil, kəndin ağsaqqalı və ya din xadimi tərəfindən verilən işarə ilə oruclarını açırdılar. İftar süfrəsinə qonşular və ehtiyacı olan insanlar dəvət edilirdi.
Naxçıvan: Ramazan qonaqpərvərliyi və xeyriyyə ənənələri
Naxçıvanın kəndlərində Ramazan ayında imkansız ailələrə xüsusi yardımlar edilir. Keçmişdə varlı ailələr bayram ərəfəsində ehtiyacı olanlara ərzaq və geyim paylayırdılar. Bu gün də bu ənənə qorunub saxlanır və xeyriyyə aksiyaları geniş şəkildə təşkil edilir.
Ramazan bayramında evlərdə xüsusi şirniyyatlar bişirilir və qohum-əqrəba, qonşular arasında paylanır. Ənənəyə görə, bayram günü evə gələn ilk qonaq bolluq və bərəkət gətirir.
Lənkəran: Ramazan gecələri və iftar adətləri
Lənkəranda Ramazan gecələri xüsusi atmosferi ilə seçilir. Keçmişdə insanlar sübh namazından sonra bir yerə yığışar, Ramazan haqqında söhbətlər edərdilər. Burada ən çox sevilən Ramazan yeməklərindən biri də balıq və düyü xörəkləridir.
Əvvəllər iftar vaxtı məscidlərdən təkcə azan səslənməzdi, həm də böyük davul çalınaraq insanlara oruc açma vaxtının gəldiyi bildirilərdi. Bu ənənə bəzi kəndlərdə hələ də davam etdirilir.
Qarabağ: Keçmişin Ramazan süfrələri
Qarabağ bölgəsində Ramazan ayı xüsusilə böyük hörmətlə qarşılanırdı. Keçmişdə burada insanlar sahur və iftar zamanı birlikdə dua edir, bir-birinin süfrəsinə qonaq gedərdilər. Xüsusilə, qovurma, aş və qutab süfrələrdə əsas yer tuturdu.
Ramazan bayramında isə Qarabağın kəndlərində qurban kəsilər, bayram namazından sonra qohumlar bir-birini ziyarət edərdi. Bayram günü yaşlı insanların xeyir-duasını almaq böyük ənənə idi.
Bakı və Abşeron: Müasir Ramazan ənənələri
Bakıda və Abşeron kəndlərində Ramazan ayına hazırlıq əvvəldən başlayırdı. İnsanlar evlərini təmizləyir, bayrama xüsusi şirniyyatlar bişirirdilər. Əvvəllər iftar üçün insanlar bir-birini dəvət edər və böyük məclislər təşkil olunardı.
Bu gün Bakıda Ramazan ayı daha müasir formada qeyd olunur. Məscidlərdə kütləvi iftar süfrələri açılır, ehtiyacı olanlara yardımlar edilir. Ramazan bazarları təşkil olunur və insanlar bayramqabağı alış-veriş edirlər.
Keçmişdən bu günə – Ramazan ənənələrinin qorunması
Zaman keçdikcə Ramazan ayının qeyd olunma forması dəyişsə də, onun əsas prinsipləri – insanlıq, yardımlaşma və mənəvi saflıq qorunub saxlanır. Ənənəvi iftar süfrələri, bayram namazı, xeyriyyə aksiyaları və Ramazan ayının gətirdiyi birlik ruhu bu gün də Azərbaycan cəmiyyətinin əsas dəyərlərindən biri olaraq qalır.
Ramazan ayı təkcə dini ibadət dövrü deyil, həm də milli-mənəvi dəyərlərin yaşadıldığı, ailə və cəmiyyət bağlarının daha da möhkəmləndiyi bir zamandır. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində formalaşmış bu adət-ənənələr isə xalqımızın qədim irsinin bir hissəsi olaraq gələcək nəsillərə ötürülməkdə davam edir.
