Yay tətili – məktəb zəngi susduqdan sonra başlayan sadəcə istirahət dövrü deyil. Bu zaman eyni zamanda ailələr üçün, xüsusilə də valideyn-uşaq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi baxımından qızıl fürsət sayılır. Tədris ili boyunca valideynlər işlə, uşaqlar isə dərslə məşğul olur. Bu səbəbdən gündəlik həyatın axarında duyğusal bağlar bəzən zəifləyə, uşağın ehtiyacları arxa plana keçə bilər.
Halbuki, valideynin uşağa münasibəti – onunla nə qədər vaxt keçirdiyi, necə ünsiyyət qurduğu və onu necə dinlədiyi – uşağın özünüqiymətləndirməsi, emosional təhlükəsizliyi, öz gücünə inamı və sosial münasibətlərə hazırlığı baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır.
Uşaq üçün “sevilirəm”, “dəyərliyəm”, “məni anlayırlar” hissini yaşadan ən əsas mənbə valideyndir. Bu münasibət nə qədər möhkəm və sabit olsa, uşaq bir o qədər rahat, özünəinamlı və güclü şəxsiyyətə çevrilir. Yay ayları bu münasibəti yenidən qurmaq və daha sağlam bir təməl üzərində formalaşdırmaq üçün ideal zamandır.
Bu yazıda valideyn-uşaq münasibətlərini gücləndirən və yay aylarında rahatlıqla həyata keçirilə bilən 7 sadə, amma təsirli fəaliyyətə diqqət yetirəcəyik.
1. Birlikdə səhər yürüşləri və ya velosiped sürmək
Günün erkən saatlarında təbiət qoynunda yürüş və ya velosiped sürmək uşağın fiziki sağlamlığını dəstəkləməklə yanaşı, münasibətlərin də bərpası üçün gözəl fürsətdir. Bu anlarda valideynlə uşaq arasında səmimi söhbətlər və emosional yaxınlıq baş verir.
2. Hər gün 20 dəqiqəlik “elektronikasız” ailə vaxtı
Telefonları, televizoru bir kənara qoyub gündəlik 20 dəqiqə yalnız ailə üzvlərinə aid vaxt ayırmaq münasibətləri dərindən təsir edir. Masaüstü oyunlar, ortaq oxu və ya sadəcə söhbət – bəzən heç bir şey etməmək belə birlikdə olduqlarını hiss etdirmək üçün kifayətdir.
3. Ailə ilə həftəlik “yaradıcılıq saatı”
Uşaqlar üçün yaratmaq – özünüifadə deməkdir. Rəsm çəkmək, əl işləri düzəltmək, birlikdə hekayə yazmaq və ya səhnəcik qurmaq həm əyləncə, həm öyrənmə, həm də yaxınlıq vasitəsidir.
4. Hər uşaqla “1:1 xüsusi vaxt” keçirmək
Əgər ailədə bir neçə uşaq varsa, hər biri ilə ayrıca vaxt keçirmək çox önəmlidir. “Bu vaxt yalnız sənə aiddir” mesajı uşağın dəyər hissini gücləndirir. Birgə kitab oxumaq, kafedə dondurma yemək və ya sadəcə söhbət belə bu məqsədə xidmət edir.
5. Evdə kulinariya layihələri
Sadə bir resepti birlikdə hazırlamaq – məsələn, salat, kekslər, meyvə şirələri – uşağın bacarıqlarını inkişaf etdirir və ailəyə aidiyyət hissini artırır. Uşaqlar “kömək etdikləri” zaman özlərini vacib hiss edirlər.
6. “Yay xatirələri dəftəri” hazırlamaq
Hər həftə yaşanan maraqlı hadisələri şəkillərlə, yazılarla və ya sadə rəsmlərlə bir dəftərdə toplamaq uşağın emosional ifadə bacarığını artırır. Bu dəftər gələcəkdə ailənin ən qiymətli xatirələrindən birinə çevrilə bilər.
7. Kiçik könüllü fəaliyyətlərdə iştirak
Birlikdə köhnə oyuncaqları və ya kitabları ehtiyacı olanlara bağışlamaq, yaşlı bir qohuma baş çəkmək və ya təbiətdə təmizlik aksiyası təşkil etmək uşaqlara həm yardımlaşma hissini, həm də ictimai məsuliyyəti aşılayır.
Uşaqlar üçün tətil zamanı dəyərli olan şeylər bahalı hədiyyələr deyil, valideynin ayırdığı keyfiyyətli zamandır. Bu gün qurulan münasibət sabahın şəxsiyyətini formalaşdırır. Yay tətili münasibətlərin bərpası və möhkəmləndirilməsi üçün bir başlanğıcdır. Gələcəkdə xoşbəxt, güvənli və sağlam münasibətlər qura bilən övladlar yetişdirmək üçün bu gün birlikdə sadə anlar yaşamaq kifayətdir.
Bakı şəhəri 137 nömrəli tam orta məktəbini btidais inif müəllimi,
İTE təlimçi, MCE (MicrosofS ertifikatlı Pedaqoq),
TKTA Məktəbə qədər təhsil müəssisələri üzrəi nspektor
Azayeva Vahidə
