Enerji təhlükəsizliyi və yaşıl keçid strategiyası
Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclasları Azərbaycanın enerji siyasətində mühüm mərhələ kimi yadda qaldı. Tədbirdə çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ölkənin həm ənənəvi enerji resurslarının etibarlı təchizatçısı kimi rolunu, həm də yaşıl enerji istiqamətində atılan strateji addımları geniş şəkildə şərh etdi. Prezidentin çıxışı qlobal enerji bazarındakı dəyişikliklər, geosiyasi risklər, Avropanın enerji təhlükəsizliyi və Azərbaycanın artan məsuliyyəti kontekstində xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Cənub Qaz Dəhlizi artıq reallıqdır və bu layihə təkcə Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanı üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bir neçə il əvvəl böyük maliyyə və texniki çətinliklərə baxmayaraq, layihənin vaxtında və uğurla başa çatdırılması beynəlxalq əməkdaşlığın gücünü nümayiş etdirdi. Bu gün Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycan qazı bir sıra Avropa ölkələrinə ixrac olunur. Prezident qeyd etdi ki, Avropada enerji təhlükəsizliyi məsələsi daha da aktuallaşdığı bir dövrdə Azərbaycan etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edir. Qaz təchizatının artırılması istiqamətində atılan addımlar ölkənin məsuliyyətli enerji siyasətinin nəticəsidir. O bildirdi ki, Azərbaycanın qaz ixrac coğrafiyası genişlənir və yeni bazarlara çıxış imkanları dəyərləndirilir. Prezident xüsusilə vurğuladı ki, enerji layihələri yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi sabitlik amilidir. Enerji əməkdaşlığı ölkələr arasında qarşılıqlı etimadı möhkəmləndirir, regional inteqrasiyanı gücləndirir və uzunmüddətli tərəfdaşlıq üçün zəmin yaradır. Çıxışda Cənub Qaz Dəhlizinin mövcud infrastrukturunun genişləndirilməsi məsələsinə də toxunuldu. Prezident qeyd etdi ki, artan tələbatı qarşılamaq üçün boru kəmərlərinin ötürücülük qabiliyyətinin artırılması zəruridir. Bu isə əlavə investisiyalar, maliyyə mexanizmləri və beynəlxalq tərəfdaşların fəal iştirakını tələb edir. Azərbaycan tərəfi öz üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməyə hazır olduğunu bəyan etdi. Dövlət başçısı bildirdi ki, ölkəmiz enerji sektorunda şəffaflıq, sabitlik və etibarlılıq prinsiplərinə sadiqdir. Bu yanaşma Azərbaycanı beynəlxalq enerji bazarında etibarlı və uzunmüddətli tərəfdaşa çevirib. Nazirlərin 4-cü Yaşıl Enerji Məşvərət Şurasında çıxış edən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın enerji siyasətində yeni mərhələnin başlandığını bildirdi. O qeyd etdi ki, ölkə təkcə karbohidrogen ehtiyatları ilə deyil, həm də bərpa olunan enerji potensialı ilə zəngindir. Azərbaycanın xüsusilə külək və günəş enerjisi sahəsində böyük imkanlara malik olduğunu vurğulayan Prezident, Xəzər dənizinin külək potensialının yüksək olduğunu diqqətə çatdırdı. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinin isə “yaşıl enerji zonası” elan edildiyini və burada bərpa olunan enerji layihələrinin həyata keçirildiyini qeyd etdi. Prezident çıxışında bildirdi ki, beynəlxalq enerji şirkətləri ilə imzalanmış müqavilələr artıq konkret nəticələr verir. Günəş və külək elektrik stansiyalarının tikintisi ölkənin enerji balansında bərpa olunan mənbələrin payını artıracaq. Bu, həm daxili tələbatın qarşılanmasına, həm də gələcəkdə yaşıl enerjinin ixracına imkan yaradacaq. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, enerji təhlükəsizliyi ilə iqlim öhdəlikləri bir-birinə zidd deyil. Əksinə, düzgün planlaşdırılmış strategiya hər iki istiqamətdə uğur qazanmağa imkan verir. Azərbaycan həm ənənəvi enerji ixracını davam etdirir, həm də paralel olaraq dekarbonizasiya və yaşıl keçid istiqamətində real addımlar atır. O qeyd etdi ki, ölkəmiz beynəlxalq iqlim təşəbbüslərinə fəal şəkildə qoşulub və karbon emissiyalarının azaldılması üzrə konkret hədəflər müəyyənləşdirib. Enerji səmərəliliyinin artırılması, yeni texnologiyaların tətbiqi və bərpa olunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi bu siyasətin əsas istiqamətləridir. Çıxışın əsas məqamlarından biri də regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi idi. Prezident bildirdi ki, enerji layihələri region ölkələri arasında qarşılıqlı asılılığı artırır və sabitliyə xidmət edir. Xüsusilə Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıq çərçivəsində imzalanmış sənədlər Azərbaycanın strateji tərəfdaş statusunu daha da möhkəmləndirir. Yaşıl enerji sahəsində isə elektrik enerjisinin ixracı ilə bağlı yeni marşrutlar və layihələr nəzərdən keçirilir. Qara dəniz vasitəsilə Avropaya “yaşıl kabel” layihəsi kimi təşəbbüslər Azərbaycanın gələcək enerji ixrac xəritəsində mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyev çıxışını yekunlaşdırarkən vurğuladı ki, Azərbaycan həm ənənəvi enerji bazarında, həm də yaşıl enerji sektorunda etibarlı tərəfdaş olaraq qalacaq. Ölkəmizin enerji strategiyası uzunmüddətli planlara əsaslanır və milli maraqlarla yanaşı, qlobal enerji təhlükəsizliyinə də töhfə verir. Bakıda keçirilən bu iki mühüm iclas bir daha göstərdi ki, Azərbaycan qlobal enerji gündəliyində aktiv rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin çıxışı ölkənin enerji siyasətinin ardıcıllığını, strateji baxışını və beynəlxalq əməkdaşlığa açıq mövqeyini nümayiş etdirdi. Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycanın etibarlı qaz təchizatçısı kimi mövqeyini gücləndirirsə, Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası ölkənin gələcək inkişaf istiqamətini – dayanıqlı və ekoloji təmiz enerji modelini müəyyən edir. Bu iki istiqamət bir-birini tamamlayaraq Azərbaycanın həm bu gün, həm də gələcək üçün güclü enerji strategiyasını formalaşdırır.
